નવી દિલ્હી : કેન્દ્ર સરકારે યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ (યુપીએસ)ને મંજૂરી આપી છે. આ નિવૃત્તિ પછી પેન્શનની ખાતરી આપશે. સરકારી કર્મચારીઓ લાંબા સમયથી નેશનલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ (NPS)ને પાછી ખેંચવાની અને જૂની પેન્શન સ્કીમને પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. સરકારે જૂની પેન્શન સ્કીમ અને NPSનું મિશ્રણ કરીને યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ બનાવી છે. ચાલો જાણીએ કે યુનિફાઈડ પેન્શન સ્કીમ શું છે અને તેની અને NPS વચ્ચે શું તફાવત છે.

યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ (યુપીએસ) એ પીએમ નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વવાળી સરકારની નવી પહેલ છે. આ મોટાભાગે જૂની પેન્શન યોજના સાથે સંબંધિત છે. આમાં સરકારી કર્મચારીઓને નિશ્ચિત અને લઘુત્તમ પેન્શનની ગેરંટી મળશે. જો કોઈપણ નિવૃત્ત કર્મચારીએ ઓછામાં ઓછી 25 વર્ષની સેવા આપી હોય, તો તેને નિવૃત્તિ પહેલાના 12 મહિનાના સરેરાશ મૂળ પગારના 50 ટકા પેન્શન તરીકે મળશે.

મતલબ કે જો એવરેજ બેઝિક સેલેરી 50 હજાર રૂપિયા છે તો તેને પેન્શન તરીકે દર મહિને 25 હજાર રૂપિયા મળશે. જો કોઈની સેવાનો સમયગાળો ઓછો છે, તો તેને તે મુજબ ઓછું પેન્શન મળશે. પેન્શન માટે ઓછામાં ઓછા 10 વર્ષ સેવા આપવી ફરજિયાત રહેશે.

નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) વર્ષ 2004માં અટલ બિહારી વાજપેયી સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવી હતી. તે 2009 માં ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ માટે પણ ખોલવામાં આવ્યું હતું. તેનો હેતુ જૂની પેન્શન સ્કીમ (OPS)ને બદલવાનો હતો, જે સરકારી તિજોરી પર ભારે બોજ નાખતી હતી. સરકારી કર્મચારીઓએ શરૂઆતથી વિરોધ કર્યો હતો જે અત્યાર સુધી ચાલુ રહ્યો હતો.

NPS હેઠળ કર્મચારીઓ પાસેથી પેન્શન માટે પણ યોગદાન લેવાનું શરૂ થયું. ઉપરાંત, નિવૃત્તિ પછી, કર્મચારીઓ 60 ટકા રકમ ઉપાડી શકશે, જ્યારે બાકીના 40 ટકામાંથી તેમને પેન્શન મળશે. સમયને લઈને પણ કેટલાક નિયંત્રણો છે.

યુપીએસ અને એનપીએસ વચ્ચેનો તફાવત:
1.    UPS હેઠળ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને નિશ્ચિત પેન્શન મળશે. આ તેમની નિવૃત્તિ પહેલાના 12 મહિના માટે તેમના સરેરાશ મૂળભૂત પગારનો અડધો ભાગ હશે. તે જ સમયે, એનપીએસમાં પેન્શનની રકમ બજારના વળતર પર આધારિત હતી, જેના કારણે તે વધઘટ થતી રહી.
2.    સરકારી કર્મચારીઓએ UPS અને NPS બંનેમાં તેમના પગારના 10 ટકા યોગદાન આપવું પડશે. જો કે સરકાર પોતાનું યોગદાન વધારશે. તેણી એનપીએસમાં 14 ટકા યોગદાન આપતી હતી, જ્યારે તે યુપીએસમાં 18.5 ટકા યોગદાન આપશે.
3.    યુપીએસ હેઠળ, કર્મચારીઓને 25 વર્ષની સેવા પછી નિશ્ચિત પેન્શન અને એકમ રકમ મળશે. મોંઘવારી દર પ્રમાણે પેન્શન પણ વધશે. તે જ સમયે, NPSમાં ઘણા કર્મચારીઓને નજીવા પેન્શન મળી રહ્યું હતું.
4.    એનપીએસમાં કોઈ નિશ્ચિત પેન્શન ન હતું. તે જ સમયે, યુપીએસમાં પેન્શન, ફેમિલી પેન્શન અને ન્યૂનતમ પેન્શનની ખાતરી આપવામાં આવે છે. 10 વર્ષની સેવા પછી, યુપીએસમાં 10,000 રૂપિયાની ગેરંટીકૃત લઘુત્તમ પેન્શન હશે. NPSમાં આવી કોઈ જોગવાઈ નથી.
5.    NPS ફાળો બજારમાં રોકાણ કરવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં પેન્શન પણ બજારની વધઘટ પર આધારિત હતું. UPS એ તેના કર્મચારીઓને વધુ સ્થિરતા પ્રદાન કરીને બજારની નિર્ભરતા દૂર કરી છે.