નવી દિલ્હી તા.૧૧ : ભારતીય ખાદ્ય સંસ્કૃતિની સમૃદ્ધિ અને વિવિધતાએ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની ઓળખ બનાવી છે. દેશમાં વિવિધ ધર્મો, સંસ્કૃતિઓ અને પરંપરાઓ છે, જે તેમની વિશેષ આહાર આદતો માટે જાણીતા છે. ખાસ પ્રસંગો પર, છપ્પન ભોગ જેવી ભવ્ય થાળી અહીં તૈયાર કરવામાં આવે છે, જે ભારતીય ખોરાકની વિવિધતા અને સમૃદ્ધિને દર્શાવે છે. તાજેતરમાં એક નવા અહેવાલમાં ભારતની આ અદ્ભુત થાળીને વૈશ્વિક સ્તરે શ્રેષ્ઠ અને ટકાઉ ખોરાક તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે.

ધ લિવિંગ પ્લેનેટ રિપોર્ટ એ એક મહત્વપૂર્ણ સર્વે છે, જેમાં વિશ્વના વિવિધ દેશોની ખાણીપીણીની આદતોનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે. આ અહેવાલ અનુસાર, ભારતની થાળીને વિશ્વની સૌથી લીલી થાળીનો ખિતાબ મળ્યો છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જો અન્ય દેશોના લોકો ભારતની ખાવાની આદતો અપનાવે તો પર્યાવરણને થતા ઘણા નુકસાનને ઘટાડી શકાય છે. 

રિપોર્ટના મુખ્ય મુદ્દાઓ

1. ટકાઉ ખાદ્ય વપરાશ: રિપોર્ટ અનુસાર, જી-20 દેશોમાં ભારત ટકાઉ ખાદ્ય વપરાશમાં આગળ છે. આનો અર્થ એ છે કે ભારતની ખાવાની પદ્ધતિ પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ સલામત અને આરોગ્યપ્રદ છે.

2. અન્ય દેશોની સ્થિતિઃ ભારત પછી ઈન્ડોનેશિયા અને ચીનનું નામ આવે છે. આ બંને દેશો તેમના ટકાઉ ખોરાક પેટર્ન માટે પણ જાણીતા છે. જો કે, અહેવાલમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, આર્જેન્ટિના અને ઓસ્ટ્રેલિયાને સૌથી ઓછા ટકાઉ ખોરાક ઉત્પાદક દેશોમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. આ દેશોના ખોરાકમાં એવા તત્વોનો સમાવેશ થાય છે જે પર્યાવરણ પર નકારાત્મક અસર કરે છે.

3. સ્થૂળતાની સમસ્યા: રિપોર્ટમાં એવી ચિંતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે કે વૈશ્વિક સ્તરે ચરબી અને ખાંડનો વધતો વપરાશ સ્થૂળતાની મહામારીના ફેલાવા તરફ દોરી રહ્યો છે. હાલમાં, લગભગ 2.5 અબજ યુવાનો વધુ વજનની શ્રેણીમાં આવે છે, જેમાંથી લગભગ 890 મિલિયન સ્થૂળતાનો સામનો કરી રહ્યા છે. તે એક ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા છે, જે માત્ર વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્યને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજને પણ અસર કરે છે.

4. પ્રાચીન અનાજનું મહત્વ: અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે પ્રાચીન અનાજના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવું એ આહારમાં પરિવર્તન લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. ભારતમાં જુવાર, બાજરી અને રાગી જેવા ઘણા અનાજ છે, જે માત્ર સ્વાસ્થ્ય માટે જ ફાયદાકારક નથી, પરંતુ પર્યાવરણ માટે પણ સારો વિકલ્પ છે.

ભારતીય થાળીમાં વિવિધ પ્રકારની વાનગીઓનો સમાવેશ થાય છે, જે માત્ર સ્વાદિષ્ટ જ નથી પણ આરોગ્યપ્રદ પણ છે. કઠોળ, શાક, રોટલી, ભાત અને દહીં જેવી વસ્તુઓ મિક્સ કરીને તૈયાર કરવામાં આવતી થાળી પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે. તેમાં ભરપૂર માત્રામાં ફાઈબર, પ્રોટીન અને આવશ્યક વિટામિન હોય છે, જે શરીરની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે. આ અહેવાલે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ભારતીય ભોજન માત્ર સ્વાદિષ્ટ નથી, પરંતુ તે પર્યાવરણ માટે પણ સારું છે. ભારતની થાળીની આ સિદ્ધિ પર ગર્વ કરવાનો સમય છે અને આશા છે કે અન્ય દેશો પણ આપણી આ વિશેષ ખાદ્ય સંસ્કૃતિને અપનાવવામાં આગળ આવશે. તેનાથી આપણું સ્વાસ્થ્ય તો સુધરશે જ પરંતુ પર્યાવરણનું પણ રક્ષણ થશે.