<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 23rd October 2024

રાજયોનો અધિકાર છીનવી ન શકાય : સુપ્રિમ કોર્ટે ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીયલ આલ્‍કોહોલ પર પલ્‍ટાવ્‍યો ૩૪ વર્ષ જુનો આદેશ

જજોની બંધારણીય પીઠે ૮ : ૧ની બહુમતીથી અગાઉના ફેંસલો પલ્‍ટાવ્‍યો ‘ઔદ્યોગિક દારૂ' નશીલો દારૂ છે તેના પર રાજયો કર લગાવી શકે છે

નવી દિલ્‍હી, તા.૨૩: રાજ્‍ય કે કેન્‍દ્ર... ઔદ્યોગિક દારૂ પર કાયદો બનાવવાની જવાબદારી કોની હશે? સુપ્રીમ કોર્ટે આ અંગે પોતાનો ચુકાદો આપ્‍યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ૮:૧ની બહુમતીથી આપેલા ચુકાદામાં સાત જજોની બેન્‍ચના નિર્ણયને પલટી નાખ્‍યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે ૮:૧ બહુમતીથી નિર્ણય આપતા કહ્યું કે ઔદ્યોગિક દારૂ પર કાયદો બનાવવાનો રાજ્‍યનો અધિકાર છીનવી શકાય નહીં. આ રીતે સુપ્રીમ કોર્ટે ૨૭ વર્ષ જૂના નિર્ણયને પલટી નાખ્‍યો.

હકીકતમાં, સુપ્રીમ કોર્ટમાં ઘ્‍થ્‍ત્‍ ચંદ્રચુડની બેન્‍ચે કહ્યું કે રાજ્‍ય સરકારોને ઔદ્યોગિક દારૂના ઉત્‍પાદન, ઉત્‍પાદન અને સપ્‍લાય પર નિયંત્રણ કરવાનો અધિકાર છે. ૧૯૯૭ માં, સાત જજોની બેન્‍ચે ચુકાદો આપ્‍યો હતો કે કેન્‍દ્ર સરકાર પાસે ઔદ્યોગિક દારૂના ઉત્‍પાદન પર નિયમનકારી સત્તા છે. આ મામલો ૨૦૧૦માં નવ જજની બેન્‍ચને મોકલવામાં આવ્‍યો હતો.

બુધવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં નવમાંથી આઠ જજો વતી ચુકાદો લખતા મુખ્‍ય ન્‍યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડે કહ્યું કે કેન્‍દ્ર સરકાર પાસે આ અધિકાર નથી. જો કે, નવ જજની સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્‍ચમાં જસ્‍ટિસ બી.વી. નાગરથ્‍ના બહુમતીના નિર્ણય સાથે અસંમત હતા અને પોતાનો અલગ ચુકાદો આપ્‍યો હતો. અહીં એ નોંધવું જરૂરી છે કે ઔદ્યોગિક આલ્‍કોહોલ માનવ વપરાશ માટે નથી.

CJI ચંદ્રચુડે કહ્યું કે ‘નશાકારક દારૂ' શબ્‍દમાં દારૂનું ઉત્‍પાદન, ઉત્‍પાદન અને વિતરણનો સમાવેશ થાય છે. પરંપરાગત રીતે નશામાં ન હોય તેવા દારૂને પણ નશાકારક દારૂ ગણવામાં આવશે. નવ ન્‍યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચ અરજીઓના સમૂહની સુનાવણી કરી રહી હતી. આ પહેલા સાત જજોની બંધારણીય બેન્‍ચે રાજ્‍ય સરકારો વિરુદ્ધ ચુકાદો આપ્‍યો હતો.

બંધારણની સાતમી અનુસૂચિ હેઠળ રાજ્‍ય સૂચિમાં પ્રવેશ ૮ રાજ્‍યોને ‘નશાકારક દારૂ'ના ઉત્‍પાદન, કબજો, પરિવહન, ખરીદી અને વેચાણ પર કાયદો બનાવવાની સત્તા આપે છે. તે જ સમયે, યુનિયન લિસ્‍ટની એન્‍ટ્રી ૫૨ અને સમવર્તી સૂચિની એન્‍ટ્રી ૩૩ એ એવા ઉદ્યોગોનો ઉલ્લેખ કરે છે કે જેના નિયંત્રણને સંસદ દ્વારા કાયદા દ્વારા જાહેર હિતમાં યોગ્‍ય હોવાનું જાહેર કરવામાં આવ્‍યું હતું. સંસદ અને રાજ્‍ય વિધાનસભા બંને સમવર્તી સૂચિમાં ઉલ્લેખિત વિષયો પર કાયદાઓ બનાવી શકે છે, પરંતુ કેન્‍દ્ર સરકારના કાયદાને રાજ્‍યના કાયદા કરતાં અગ્રતા આપવામાં આવશે.

(4:42 PM IST)