રશિયાના કઝાનમાં 16મી બ્રિક્સ સમિટમાં વડાપ્રધાન મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે 2019 પછી પ્રથમ દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજી.

ભારતના વડાપ્રધાન મોદીએ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગને કહ્યું કે સરહદ પર શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવી આપણી પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, 'તમને મળીને આનંદ થયો… અમે માનીએ છીએ કે ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો માત્ર આપણા લોકો માટે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક શાંતિ, સ્થિરતા અને પ્રગતિ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.'

પીએમ મોદીએ તેમના સત્તાવાર એક્સ હેન્ડલ પર લખ્યું છે કે તેઓ કઝાન બ્રિક્સ સમિટ અંતર્ગત રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગને મળ્યા હતા. ભારત-ચીન સંબંધો આપણા દેશોના લોકો અને પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક શાંતિ અને સ્થિરતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. પરસ્પર વિશ્વાસ, પરસ્પર આદર અને પરસ્પર સંવેદનશીલતા દ્વિપક્ષીય સંબંધોને માર્ગદર્શન આપશે.

વડાપ્રધાન મોદી સાથેની દ્વિપક્ષીય મુલાકાત દરમિયાન ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કહ્યું કે, કઝાનમાં તમને મળીને મને ખૂબ આનંદ થયો. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં આ આપણી પ્રથમ ઔપચારિક મુલાકાત છે. આપણા બંને દેશોના લોકો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય અમારી બેઠક પર ખૂબ ધ્યાન આપી રહ્યા છે.

રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કહ્યું, 'ચીન અને ભારત બંને પ્રાચીન સંસ્કૃતિ, મોટા વિકાસશીલ દેશો અને વૈશ્વિક દક્ષિણના મહત્વપૂર્ણ સભ્યો છે. આપણે બંને આપણા સંબંધિત આધુનિકીકરણના પ્રયાસોના મહત્વપૂર્ણ તબક્કામાં છીએ. આ આપણા બંને દેશો અને લોકોના મૂળભૂત હિતોને શ્રેષ્ઠ રીતે સેવા આપે છે.

પીએમ મોદી અને શી જિનપિંગ વચ્ચે દ્વિપક્ષીય મંત્રણા રશિયાના કઝાન શહેરમાં બ્રિક્સ સમિટ દરમિયાન થઈ હતી. રાજદ્વારી અને સૈન્ય સ્તરે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો સુધરી રહ્યા છે તે સુનિશ્ચિત કરવા સાથે 72 કલાકથી પણ ઓછા સમયમાં વાતચીત થઈ.

ચીને પણ મંગળવારે જાહેરમાં સ્વીકાર્યું હતું કે, ભારત સાથે વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (પૂર્વીય લદ્દાખના વિસ્તારમાં) પર ચાર વર્ષ જૂના વિવાદને ઉકેલવા માટે બંને દેશો વચ્ચે સમજૂતી થઈ છે. ચીને એમ પણ કહ્યું છે કે તે આ કરારને લાગુ કરવા માટે ભારત સાથે મળીને કામ કરશે. ભારત દ્વારા એક દિવસ પહેલા આની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

ગલવાન ખીણ અથડામણના ચાર વર્ષ પછી પેટ્રોલિંગ વ્યવસ્થામાં સફળતા મળી છે અને તે વિસ્તારમાં તણાવ ઘટાડવાની દિશામાં એક પગલું છે જ્યાં બંને દેશોએ સરહદ પર હજારો સૈનિકો તૈનાત કર્યા હતા. વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા પર પેટ્રોલિંગ પ્રણાલી પર સર્વસંમતિ સધાઈ ગયા બાદ આ બેઠકમાં ભારત-ચીન સંબંધોમાં સુધારા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

ભારત સરકાર અને ચીનના રાજ્ય મીડિયાએ જણાવ્યું હતું કે બંને નેતાઓ રશિયન શહેર કઝાનમાં બ્રિક્સ સમિટ અંતર્ગત મળ્યા હતા, બે દિવસ પહેલા નવી દિલ્હીએ જાહેરાત કરી હતી કે તે તેમણે પોતાના વિવાદિત હિમાલયની સરહદ પર ચાર વર્ષ જૂના સૈન્ય અવરોધને ઉકેલવા માટે બેઇજિંગ સાથે એક સમજૂતી કરી છે.

નોંધનીય છે કે ભારતના વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ એક દિવસ પહેલા કહ્યું હતું કે, ભારત અને ચીન વચ્ચે વિદેશ મંત્રાલયો અને સૈન્ય કમાન્ડરો વચ્ચે સતત વાતચીત બાદ 2020થી ચાલી રહેલા વિવાદના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિંગ પર સમજૂતી થઈ છે. આ વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પર 2020 પહેલાની સ્થિતિને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો માર્ગ મોકળો થશે.