નવી દિલ્હી : ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ અનંત બ્રહ્માંડમાં એક નવો ગ્રહ શોધી કાઢ્યો છે, જે પૃથ્વીની જેમ રહેવાલાયક હોઈ શકે છે. ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી (PRL)ના સંશોધકોએ આ ઐતિહાસિક શોધ બાદ નવા ગ્રહનું નામ TOI-6651b રાખ્યું છે. આ ગ્રહ પૃથ્વી કરતાં લગભગ પાંચ ગણો મોટો છે. તેનો સૂર્ય આપણા સૂર્ય જેવો જ છે

   . વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે તેનું દળ પૃથ્વી કરતાં લગભગ 60 ગણું વધારે છે. બ્રહ્માંડનો વિસ્તાર જ્યાં આ ગ્રહની શોધ કરવામાં આવી હતી તેને વૈજ્ઞાનિકો તેમની પોતાની ભાષામાં નેપ્ચ્યુનિયન ડેઝર્ટ કહે છે. તે વિસ્તારમાં આવો કોઈ ગ્રહ મળવો દુર્લભ છે.

   પીઆરએલના વૈજ્ઞાનિકોએ કરેલી આ ચોથી શોધ છે. આ શોધ વૈશ્વિક અવકાશ સંશોધનમાં ભારતના વધતા યોગદાનને દર્શાવે છે. TOI-6651b નામનો એક અનોખો ગ્રહ છે, જે પૃથ્વી કરતાં લગભગ 60 ગણો દળ ધરાવે છે અને તેનું કદ પૃથ્વી કરતાં લગભગ પાંચ ગણું વધારે છે. આ ગ્રહ બ્રહ્માંડના એક વિસ્તારમાં શોધાયો છે જેને ખગોળશાસ્ત્રીઓ "નેપ્ચ્યુનિયન રણ" કહે છે.

 આ શોધ પણ આશ્ચર્યજનક છે કારણ કે આ કદના ગ્રહો સામાન્ય રીતે આ પ્રદેશમાં અસ્તિત્વમાં નથી. TOI-6651bની શોધથી વૈજ્ઞાનિકોની ઉત્સુકતા પણ વધી છે કારણ કે તેનો અભ્યાસ ગ્રહોની રચના અને વિકાસ વિશે ઘણી માહિતી આપી શકે છે.

    આ બ્રહ્માંડનો એક રહસ્યમય પ્રદેશ છે જ્યાં આ સમૂહના બહુ ઓછા ગ્રહો અસ્તિત્વ ધરાવે છે, તેથી આ શોધ એ જાણવાની એક દુર્લભ તક છે કે શા માટે આવા ગ્રહો સામાન્ય રીતે ત્યાં જોવા મળતા નથી અને જે અસ્તિત્વ ધરાવે છે તે કઈ પરિસ્થિતિમાં રચાય છે. આ ગ્રહ 5.06 દિવસના ચક્રમાં તેના સૂર્ય TOI-6651ની આસપાસ તેની ભ્રમણકક્ષા પૂર્ણ કરે છે. જેનો અર્થ છે કે તેનું "વર્ષ" પૃથ્વી મહિનાનો અંશ પણ નથી. ગ્રહનો સૂર્ય, TOI-6651, એક જી-પ્રકારનો વિશાળ તારો છે જે આપણા સૂર્ય કરતાં થોડો મોટો અને અત્યંત ગરમ છે. તેની સપાટીનું તાપમાન લગભગ 5940 K છે. 

  ગ્રહનો 87% ભાગ ખડકોથી ભરેલો છે અને લોખંડની સામગ્રીથી બનેલો છે. તેના બાકીના ભાગોમાં હાઇડ્રોજન અને હિલીયમનું આછું આવરણ છે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે ગ્રહની વિશિષ્ટ રચના સૂચવે છે કે TOI-6651b એ અનન્ય ઉત્ક્રાંતિ પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થઈ હોવી જોઈએ, સંભવતઃ અન્ય સંસ્થાઓ સાથે ભળી ગઈ હોય. જો કે, આ હજુ પણ વૈજ્ઞાનિકોની તપાસનો વિષય છે. 

    TOI-6651b ની શોધ વૈજ્ઞાનિકોની વર્તમાન વિચારસરણી અને ગ્રહની રચના વિશેના સિદ્ધાંતોને પડકારે છે. આનાથી પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે આવા વિશાળ અને ગાઢ ગ્રહો કેવી રીતે વિકસિત થયા. TOI-6651bનો નજીકથી અભ્યાસ કરીને, વૈજ્ઞાનિકો ગ્રહોની પ્રણાલીઓને આકાર આપતી જટિલતાને ઉઘાડી પાડવાનો પ્રયાસ કરશે, જે અવકાશ ક્ષેત્રે ભારત માટે નોંધપાત્ર સિદ્ધિ હશે.