નવી દિલ્હી. ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના વેપાર અને રોકાણ સંબંધો બંને દેશો વચ્ચેના બહુ-પરિમાણીય સંબંધોનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. 2022 માં, માલસામાનના દ્વિ-માર્ગીય વેપારનું મૂલ્ય રૂ. 871.5 અબજ ($10.50 અબજ) હતું, જેમાં ભારતની નિકાસનો હિસ્સો રૂ. 531.2 અબજ ($6.40 અબજ) અને આયાતનો હિસ્સો રૂ. 340.3 અબજ ($4.10 અબજ) હતો. વધુમાં, સેવાઓનો વેપાર 2022માં રૂ. 726.42 બિલિયન ($8.74 બિલિયન) સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે.

  2023માં (જાન્યુઆરીથી ઓક્ટોબર), માલસામાનના વેપારનું કુલ મૂલ્ય રૂ. 636.45 બિલિયન ($7.65 બિલિયન) હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન, ભારતની નિકાસ રૂ. 390.1 બિલિયન ($4.70 બિલિયન) પર પહોંચી, જ્યારે આયાતનું મૂલ્ય રૂ. 244.85 બિલિયન ($2.95 બિલિયન) રહ્યું. 

   કેનેડિયન પેન્શન ફંડોએ સામૂહિક રીતે ભારતમાં રૂ. 6,225 બિલિયન ($75 બિલિયન) કરતાં વધુ રોકાણ કર્યું છે અને તે ભારતને રોકાણ માટે અનુકૂળ સ્થળ તરીકે જોઈ રહ્યાં છે. હાલમાં, ભારતમાં 600 થી વધુ કેનેડિયન કંપનીઓ સક્રિય છે, જ્યારે 1,000 થી વધુ કંપનીઓ ભારતીય બજારમાં વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ કરી રહી છે. 

ભારતથી કેનેડામાં થતી નિકાસમાં મુખ્યત્વે જેમ્સ, જ્વેલરી, કિંમતી પથ્થરો, ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનો, તૈયાર વસ્ત્રો, ઓર્ગેનિક રસાયણો, હળવા એન્જિનિયરિંગ માલ અને લોખંડ અને સ્ટીલના માલનો સમાવેશ થાય છે. તે જ સમયે, ભારતની આયાતમાં કઠોળ, ન્યૂઝપ્રિન્ટ, લાકડાનો પલ્પ, એસેટોન, પોટાશ, આયર્ન વેસ્ટ, તાંબુ, ખનિજો અને ઔદ્યોગિક રસાયણોનો સમાવેશ થાય છે. 

   ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના સંબંધોમાં ફરી એકવાર તણાવ ઉભો થયો છે. તેની પાછળ કેનેડાના નાયબ વિદેશ મંત્રી ડેવિડ મોરિસન દ્વારા મંગળવારે આપવામાં આવેલ નિવેદન છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે શાહે કેનેડાની અંદર શીખ અલગતાવાદીઓને નિશાન બનાવીને હિંસા, ધાકધમકી અને ગુપ્ત માહિતી એકત્ર કરવાના અભિયાનનો આદેશ આપ્યો હતો. મોરિસને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિ પરના કેનેડિયન સંસદસભ્યોને પણ જણાવ્યું હતું કે તેણે વોશિંગ્ટન પોસ્ટને શાહના નામની પુષ્ટિ કરી હતી, જેણે આરોપો અંગે પ્રથમ અહેવાલ આપ્યો હતો. હવે વાર્તા એટલી હદે વધી ગઈ છે કે કેનેડાએ હવે ભારતને સાયબર ખતરો પેદા કરતા દુશ્મનોની યાદીમાં સામેલ કરી દીધું છે.