<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 5th November 2024

સરકાર દરેક ખાનગી મિલકતનો કબજો લઈ શકતી નથીઃ સુપ્રીમ કોર્ટનો ઐતિહાસિક નિર્ણય

સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી જાહેર હિત ન હોય ત્યાં સુધી સરકાર તમામ ખાનગી મિલકતોનો ઉપયોગ કરી શકે નહીં.

નવી દિલ્હી : સુપ્રીમ કોર્ટે બંધારણની કલમ 39 (B) હેઠળ ખાનગી સંસાધનો 'સમુદાયના ભૌતિક સંસાધનો'નો ભાગ છે કે કેમ તે મુદ્દે ચુકાદો આપ્યો છે. CJI DY ચંદ્રચુડે 9 જજોની બેન્ચ પર આ કેસમાં બહુમતીથી ચુકાદો આપ્યો હતો. જસ્ટિસ કૃષ્ણા અય્યરના અગાઉના નિર્ણયને બહુમતીએ ફગાવી દીધો હતો. જસ્ટિસ ઐય્યરના નિર્ણયમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ખાનગી માલિકીના તમામ સંસાધનો રાજ્ય હસ્તગત કરી શકે છે. તે કહે છે કે જૂનું શાસન ચોક્કસ આર્થિક અને સમાજવાદી વિચારધારાથી પ્રેરિત હતું. સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી જાહેર હિત ન હોય ત્યાં સુધી સરકાર તમામ ખાનગી મિલકતોનો ઉપયોગ કરી શકે નહીં.

   પર્સનલ પ્રોપર્ટી વિવાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટે મોટો નિર્ણય સંભળાવ્યો છે. આ કેસમાં ચુકાદો આપતી વખતે CJI DY ચંદ્રચુડે કહ્યું કે તમામ ખાનગી સંપત્તિ સમુદાયની ભૌતિક સંપત્તિ નથી. કેટલીક વ્યક્તિગત મિલકત સમુદાયના ભૌતિક સંસાધનો હોઈ શકે છે. આ 9 ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચનો નિર્ણય છે, જેણે 1978 થી અત્યાર સુધી સુપ્રીમ કોર્ટના ઘણા નિર્ણયોને પલટી દીધા છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડના નેતૃત્વમાં 9 જજોની બેંચે દાયકાઓ જૂના આ વિવાદ પર પોતાનો ચુકાદો આપ્યો છે.

      ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની નવ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે આ વર્ષે 1 મેના રોજ સુનાવણી કર્યા પછી ખાનગી સંપત્તિ કેસમાં પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો હતો. આ કેસમાં ચુકાદો આપતી વખતે, CJI DY ચંદ્રચુડે કહ્યું, 'ત્યાં ત્રણ ચુકાદા છે, મારા અને 6 જજોના... જસ્ટિસ નાગરથ્ના આંશિક રીતે સહમત અને જસ્ટિસ ધૂલિયાના અસંમતિ. અમારું માનવું છે કે કલમ 31C કેશવાનંદ ભારતી કેસમાં તે હદ સુધી યથાવત છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ઐતિહાસિક નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકાર તમામ ખાનગી મિલકતો હસ્તગત કરી શકે નહીં. CJI DY ચંદ્રચુડે 1978 પછીના ચુકાદાઓને ઉથલાવી દીધા છે જેમાં સમાજવાદી થીમ અપનાવવામાં આવી હતી અને કહ્યું હતું કે સરકાર સામાન્ય ભલા માટે તમામ ખાનગી મિલકતો પર કબજો કરી શકે છે. CJI, સાત ન્યાયાધીશોની બહુમતીનો ચુકાદો લખતા, જણાવ્યું હતું કે તમામ ખાનગી મિલકતો ભૌતિક સંસાધનો નથી અને તેથી સરકારો દ્વારા કબજે કરી શકાય નહીં.

(1:00 PM IST)