નવી દિલ્હી :  ભારતની આસપાસ દુશ્મનોની કમી નથી. પછી તે પાકિસ્તાન હોય કે ચીન કે અન્ય કોઈ આતંકવાદી સંગઠન. તે બધા ભારતમાં અશાંતિ ફેલાવવાનું પ્લાનિંગ કરતા રહે છે. વિશ્વમાં પણ બે યુદ્ધો ચાલી રહ્યા છે. ક્યારેક ઈઝરાયેલ ઝડપી હુમલા કરી રહ્યું છે તો ક્યારેક તેના પર સેંકડો મિસાઈલોથી હુમલો કરવામાં આવી રહ્યો છે. ક્યારેક રશિયા અને યુક્રેન એકબીજા પર મિસાઈલ છોડતા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ ઊભો થાય છે કે જો દુશ્મન ભારત પર આ રીતે સેંકડો મિસાઈલોથી હુમલો કરે છે તો તેનો જવાબ આપવા માટે ભારત પાસે કયા હથિયારો છે?

   ચીન અને પાકિસ્તાન પાસે હાઈપરસોનિક મિસાઈલ છે. ચીન પોતાની સેનાને ઝડપથી આધુનિક બનાવી રહ્યું છે. સાઉથ ચાઈના સીમાં ચીન પોતાનું ઘમંડ દેખાડી રહ્યું છે. તેની પાસે DF-17, DF-21 અને DF-26 મિસાઇલો છે. જ્યારે પાકિસ્તાન પાસે શાહીન, બાબર અને ગૌરી જેવી મિસાઈલો છે.

   હવે સવાલ એ છે કે તેમને રોકવા માટે ભારતના હથિયારો શું છે? અમને જણાવો. તેના પડોશીઓ તરફથી આ જોખમો સામે રક્ષણ આપવા માટે, ભારતે યુદ્ધના ધોરણે અદ્યતન મિસાઈલ વિરોધી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ વિકસાવી છે અથવા તેને વિદેશી દેશો પાસેથી ખરીદી છે.

  આમાં પ્રથમ સ્વદેશી પૃથ્વી એર ડિફેન્સ (PAD) અને એડવાન્સ્ડ એર ડિફેન્સ (AAD) છે. આનો વિકાસ ભારતમાં થયો છે. તેઓ બેલેસ્ટિક મિસાઇલોને અટકાવવા અને મારવામાં સક્ષમ છે. PAD વાતાવરણની બહારથી આવતા ધમકીઓ સાથે કામ કરે છે જ્યારે AAD વાતાવરણની અંદરથી આવતા ધમકીઓને દૂર કરે છે.

  બીજી આકાશ મિસાઈલ સિસ્ટમ છે. તે સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઈલ સિસ્ટમ છે, જે માત્ર 30 કિલોમીટર ઉપરથી જ આકાશમાંથી ખતરાઓને દૂર કરે છે. તે બેલેસ્ટિક મિસાઇલો સાથે વ્યવહાર કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું નથી. પરંતુ તે ધીમી ગતિએ ચાલતા જોખમોનો સરળતાથી સામનો કરી શકે છે.

  હવે વાત કરીએ રશિયા પાસેથી મળેલી S-400 મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમની, જે હવાઈ ખતરાઓને દૂર કરવામાં સૌથી અસરકારક છે. પછી તે બેલેસ્ટિક મિસાઈલ હોય કે ક્રુઝ મિસાઈલ. ભારતને S-400ની ત્રણ સ્ક્વોડ્રન પ્રાપ્ત થઈ છે અને તેઓ 400 કિમીના અંતરે અને 30 કિમીની ઊંચાઈએ દુશ્મન મિસાઈલોને નષ્ટ કરી શકે છે.

હવે સવાલ એ ઊભો થાય છે કે શું S-400 હાઇપરસોનિક મિસાઇલને અટકાવવામાં સક્ષમ છે કે નહીં? તો આ જવાબ રશિયાના નાયબ વડાપ્રધાને આપ્યો હતો. 2023માં એક ઈન્ટરવ્યુમાં ડેનિસ મન્ટુરોવે કહ્યું હતું કે S-400 અને S-500 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ હાઈપરસોનિક મિસાઈલને પણ અટકાવી શકે છે

    વર્ષ 2021માં, ભારતીય વાયુસેનાએ બરાક-8 મિસાઈલને સામેલ કરી, જે સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મધ્યમ શ્રેણીની મિસાઈલ છે. તે દુશ્મનના ફાઈટર જેટ, મિસાઈલ, હેલિકોપ્ટર અને યુએવીને નષ્ટ કરી શકે છે