ઉમરીયા : વિશ્વભરમાં પોતાના ચિત્રો દ્વારા ઉમરિયા જિલ્લાને ઓળખ અપાવનાર પ્રખ્યાત બૈગા આદિવાસી ચિત્રકાર અને પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતા જોધૈયા બાઈ બાઈગાનું નિધન થયું છે. 86 વર્ષના જોધૈયાની હાલત છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી નાજુક હતી. વૃદ્ધાવસ્થા અને ન્યુરો-સંબંધિત તકલીફોને કારણે તેમની તબિયત સતત લથડી રહી હતી. જોધૈયાનું લોઢા ગામમાં તેમના નિવાસસ્થાને અવસાન થયું.

     જોધૈયા બાઈ બૈગાએ માત્ર ઉમરિયા જિલ્લાને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશમાં તેની અદભુત પેઇન્ટિંગ્સથી ખ્યાતિ અપાવી હતી. તેમની કલામાં આદિવાસી પરંપરાઓ અને સાંસ્કૃતિક વારસાનું જીવંત નિરૂપણ જોવા મળ્યું હતું. તે બૈગા સમુદાયની કલા અને સંસ્કૃતિની મજબૂત ઓળખ હતી.

જોધૈયાએ 67 વર્ષની ઉંમરે બૈગા પેઇન્ટિંગમાં તેમની કળાનું પ્રદર્શન શરૂ કર્યું. મહિલા સશક્તિકરણ અને આદિજાતિ કળાના પ્રચારમાં તેમના યોગદાન માટે તેણીને રાષ્ટ્રીય માન્યતા મળી. નારી શક્તિ એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ પછી, 25 જાન્યુઆરી 2023 ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ તેમને 'પદ્મ એવોર્ડ'થી સન્માનિત કર્યા.

ગયા મહિને જોધૈયા બાઈને ન્યુરોલોજીસ્ટ, નેફ્રોલોજિસ્ટ અને કાર્ડિયોલોજિસ્ટની જરૂર હતી, જેઓ ઉમરિયા જિલ્લા હોસ્પિટલમાં ઉપલબ્ધ ન હતા. તેને એસી એમ્બ્યુલન્સમાં જબલપુર મેડિકલ કોલેજ મોકલવામાં આવ્યો હતો. જો કે, તેની હાલત અત્યંત નબળી બની ગઈ હતી અને ખાવાનું ન મળવાને કારણે તેનું શરીર વધુ નબળું થઈ ગયું હતું

  જોધૈયા બાઈ બૈગાનું નિધન એ કલા અને સંસ્કૃતિના ક્ષેત્રે મોટી ખોટ છે. તે આદિવાસી સમુદાય માટે એક શક્તિશાળી અવાજ હતા અને તેમની કળા હંમેશા ભારતીય પરંપરાઓની ઊંડાઈ અને સુંદરતાની યાદ અપાવે છે.