નવી દિલ્‍હી, તા.૧૭: શેરબજારમાં મંગળવારે ફરી એકવાર મોટો ઘટાડો જોવા મળ્‍યો. બપોરે ૨ વાગ્‍યા સુધીમાં સેન્‍સેક્‍સ ૧૦૦૦ પોઈન્‍ટથી વધુ તૂટયો હતો. નિફ્‌ટીમાં પણ મોટો ઘટાડો જોવા મળ્‍યો હતો. નિફ્‌ટીમાં ૨૫૦થી વધુ પોઈન્‍ટનો ઘટાડો થયો હતો. આ ઘટાડા સાથે સેન્‍સેક્‍સ ૮૧ હજાર પોઈન્‍ટની નીચે અને નિફ્‌ટી ૨૪૫૦૦ પોઈન્‍ટની નીચે ગયો છે. બજારમાં ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોને રૂ. ૩.૧૭ લાખ કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું છે.

મંગળવારે બજારની શરૂઆત ઘટાડા સાથે થઈ હતી. સોમવારે સેન્‍સેક્‍સ ૮૧,૭૪૮.૫૭ પોઈન્‍ટ પર બંધ થયો હતો. મંગળવારે તે ૨૩૬.૭૬ પોઈન્‍ટના ઘટાડા સાથે ૮૧,૫૧૧.૮૧ પોઈન્‍ટ પર ખુલ્‍યો હતો. બપોરે  વાગ્‍યા સુધીમાં તે મહત્તમ ૧,૦૨૯.૯૧ પોઈન્‍ટ્‍સ ઘટીને ૮૦,૭૧૮.૬૬ પોઈન્‍ટ પર પહોંચી ગયો હતો. જો કે, આ ઘટાડા બાદ થોડી ગતિ જોવા મળી હતી. ૨.૧૦ વાગ્‍યે સેન્‍સેક્‍સ ૧૦૦૦ પોઈન્‍ટ ઘટીને  ૮૦૭૪૮ અને નિફ્‌ટી ૨૯૩ પોઈન્‍ટ ઘટીને  ૨૪૩૭૪ પર ટ્રેડ કરી રહયો હતો.

બીજી તરફ રોકાણકારોને ૩ લાખ કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું છે. રિલાયન્‍સ ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીઝ અને HDFC બેંકના શેરમાં જોરદાર ઘટાડો જોવા મળી રહયો છે. ચાલો તમને એ પણ જણાવીએ કે શેરબજારમાં કેવા પ્રકારના આંકડા જોવા મળી રહયા છે. આ ઉપરાંત, કયા મુખ્‍ય કારણો છે જેના કારણે શેરબજારમાં ઘટાડો જોવા મળી રહયો છે.

શેરબજારમાં મોટા શેરોમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્‍યો છે. BSE પર દેશની સૌથી મોટી કંપની રિલાયન્‍સ ઈન્‍ડસ્‍ટ્રીઝના શેરમાં ૧.૬૧ ટકાનો ઘટાડો થઈ રહયો છે. જ્‍યારે ભારતી એરટેલના શેરમાં લગભગ ૩ ટકાનો ઘટાડો જોવા મળી રહ્‍યો છે. દેશની સૌથી મોટી IT કંપની TCSમાં ૧.૬૪ ટકાનો ઘટાડો જોવા મળી રહયો છે. જ્‍યારે HDFC બેંકના શેર ૧.૪૧ ટકાના ઘટાડા સાથે ટ્રેડ થઈ રહયા છે. અદાણી પોર્ટ, આઈટીસી, ટાટા મોટર્સ, હિન્‍દુસ્‍તાન યુનિલિવરના શેરમાં મામૂલી વધારો જોવા મળી રહયો છે.

બીજી તરફ શેરબજારમાં આવેલા આ ઘટાડાથી રોકાણકારોને ભારે નુકસાન થયું છે. એક દિવસ પહેલા સેન્‍સેક્‍સનું માર્કેટ કેપ રૂ. ૪,૬૦,૦૬,૫૫૭.૩૦ કરોડ હતું. જે મંગળવારે સેન્‍સેક્‍સમાં ૧૦૦૦થી વધુ પોઈન્‍ટના ઘટાડા બાદ રૂ. ૪,૫૬,૮૯,૩૨૨.૪૧ કરોડ થઈ ગયો હતો. જેના કારણે BSEના માર્કેટ કેપને રૂ. ૩,૧૭,૨૩૪.૮૯ કરોડનું નુકસાન થયું છે. નિષ્‍ણાતોનું માનીએ તો શેરબજારમાં રોકાણકારોના નુકસાનમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.

શેરબજારમાં ઘટાડાનાં મુખ્‍ય કારણો

ફેડની મીટીંગ પહેલા ગભરાટઃ આવતીકાલે ફેડરલ રિઝર્વની પોલિસી મીટીંગ પહેલા રોકાણકારો સાવધ બન્‍યા હતા, જે સેન્‍ટ્રલ બેંક તરફથી વ્‍યાજ દરમાં ઘટાડાનો સંકેત આપે તેવી ધારણા છે. જ્‍યારે CME FedWatch ટૂલ બુધવારે ૨૫ બેસિસ-પોઇન્‍ટ રેટ કટની ૯૭ ટકા સંભાવના દર્શાવે છે. ફેડના ૨૦૨૫ના દરના માર્ગ પર અનિશ્‍ચિતતા રહે છે કારણ કે તાજેતરના યુએસ ડેટા સતત ફુગાવા અને સ્‍થિતિસ્‍થાપક અર્થતંત્ર તરફ નિર્દેશ કરે છે.

ચીનની અર્થવ્‍યવસ્‍થામાં નબળાઈઃ સોમવારે જારી કરાયેલા ડેટા દર્શાવે છે કે નવેમ્‍બરમાં ચીનનો વપરાશ અપેક્ષા કરતાં વધુ ધીમો પડયો છે. છૂટક વેચાણ માત્ર ૩ ટકા વધ્‍યું હતું, જે ઓક્‍ટોબરના ૪.૮ ટકાના વધારા કરતાં ઘણું ઓછું હતું, જ્‍યારે ઔદ્યોગિક ઉત્‍પાદન વાર્ષિક ધોરણે ૫.૪ ટકા વધ્‍યું હતું. આ મંદી વૈશ્વિક કોમોડિટીની માંગને અસર કરી શકે છે, જે ભારતમાં મેટલ્‍સ, એનર્જી અને ઓટો સેક્‍ટર માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે, જે ચીનના આર્થિક વલણો પ્રત્‍યે સંવેદનશીલ છે. આજના કારોબારમાં નિફ્‌ટી મેટલ અને ઓટો સેક્‍ટર ૦.૬% થી વધુ ઘટયા છે.ડૉલરમાં સ્‍ટ્રેન્‍થઃ ડૉલર ઇન્‍ડેક્‍સ ૧૦૬.૭૭ પર સ્‍થિર જોવા મળી રહ્‍યો છે, પરંતુ આ વર્ષે તેમાં ૫ ટકાનો વધારો જોવા મળ્‍યો છે. મજબૂત ડોલર વિદેશી રોકાણકારોને ભારતના શેરબજારમાં રોકાણ કરતા અટકાવે છે. તે ભારતીય કંપનીઓ માટે ડોલર-પ્રમાણિત લોનની કિંમતમાં પણ વધારો કરે છે.

વધતી જતી વેપાર ખાધઃ ભારતની વેપાર ખાધ નવેમ્‍બરમાં વધીને $૩૭.૮૪ બિલિયનની જીવનકાળની સર્વોચ્‍ચ સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે જે ઓક્‍ટોબરમાં $૨૭.૧ બિલિયન હતી. જેનું મુખ્‍ય કારણ આયાત બિલમાં વધારો અને નિકાસમાં ઘટાડો છે. નવેમ્‍બરમાં ભારતની વેપાર ખાધ વધીને $૩૭.૮ બિલિયન થવાથી રૂપિયા પર દબાણ આવશે, જે તેને ડોલર સામે ઼૮૫ પર લઈ જશે. IT અને ફાર્મા જેવા નિકાસકારોને રૂપિયાના અવમૂલ્‍યનથી ફાયદો થશે, પરંતુ આયાતકારો માટે, આયાત ખર્ચમાં વધારો તેમના શેરના ભાવને અસર કરશે.

વૈશ્વિક બજારની અસરઃ વૈશ્વિક બજારમાં ઘટાડાની અસર શેરબજારમાં પણ સ્‍પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દરમાં ઘટાડો કરશે તેવી આશા પર જાપાનની બહાર એશિયા-પેસિફિક શેરનો MSCIનો વ્‍યાપક ઇન્‍ડેક્‍સ ૦.૩% ઘટયો હતો. જાપાનનો નિક્કી ૦.૧૫% તૂટયો. યુરોસ્‍ટોક્‍સ ૫૦ ફયુચર્સ ૦.૧૬% ડાઉન હતા, જ્‍યારે જર્મન DAX ફયુચર્સ ૦.૦૬% ડાઉન હતા, અને FTSE ફયુચર્સ ૦.૨૪% નબળા હતા.

બજારમાં ઘટાડાનું મુખ્‍ય કારણ રિલાયન્‍સ ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીઝ, ઇન્‍ફોસિસ અને HDFC બેક્રના શેરમાં ઘટાડો હતો. તે જ સમયે, ૧૮ ડિસેમ્‍બરે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની બેઠક પહેલા રોકાણકારો સાવચેત થઈ ગયા છે. કારણ કે ફેડરલ રિઝર્વ વ્‍યાજદરમાં ઘટાડો કરી શકે છે.

મંગળવારે આ ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોને રૂ. ૩ લાખ કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું છે. BSE પર લિસ્‍ટેડ તમામ કંપનીઓનું માર્કેટ કેપ રૂ. ૨.૩૩ લાખ કરોડ ઘટીને રૂ. ૨૫૭.૭૩ લાખ કરોડ થયું છે.

જેમાં વધુ ઘટાડો થયો? સેન્‍સેક્‍સ શેરોમાં રિલાયન્‍સ ઈન્‍ડસ્‍ટ્રીઝ, ણ્‍ઝજ્‍ઘ્‍ બેક્ર, ઈન્‍ફોસિસ, ભારતી એરટેલ અને ત્‍ઘ્‍ત્‍ઘ્‍ત્‍ બેક્ર ઈન્‍ડેક્‍સમાં સૌથી વધુ ઘટયા હતા. બીજી તરફ ટાટા મોટર્સ, અદાણી પોર્ટ્‍સ, ટેક મહિન્‍દ્રા, એચયુએલ, એચસીએલ ટેક અને પાવર ગ્રીડ ઉછાળા સાથે ખુલ્‍યા હતા.

આમાં જબરદસ્‍ત વળદ્ધિ જોવા મળી હતી : બીજી તરફ ઘણા શેર એવા હતા કે જેને ઘટાડાની અસર થઈ ન હતી. ઘણા શેરોમાં ૧૦% થી વધુ વધારો થયો છે. ૧૦% થી વધુ વધનારા શેર્સમાં RGF કેપિટલ માર્કેટ્‍સ (૧૪.૪૫%), કલ્‍યાણી સ્‍ટીલ્‍સ (૧૩.૭૯%), સ્‍પેન્‍ટા ઈન્‍ટરનેશનલ (૧૨.૪૩%), RSD ફાઈનાન્‍સ (૧૨.૨૬%), ફેરકેમ ઓર્ગેનિક્‍સ (૧૧.૪૯%), ગાલા પ્રિસિઝન એન્‍જિન્‍સ (૧૦.૯૯%) નો સમાવેશ થાય છે. %), RPP ઇન્‍ફ્રા પ્રોજેક્‍ટ (૧૦.૭૩%), ધરમસી મોરારજી (૧૦.૭૧%), ચમન લાલ સેટિયા (૧૦.૬૭%) અને જોસ્‍ટ એન્‍જિનિયરિંગ (૧૦.૪૭%).(૨૩.૩૦)