નવી દિલ્‍હીઃ એક દેશ-એક ચૂંટણી માટે સંયુક્‍ત સંસદીય કમિટી (જેપીસી) ની રચના કરવામાં આવી છે. ૩૧ સભ્‍યોની જેસીપીમાં અનુરાગ ઠાકુર અને પ્રિયંકા ગાંધી જેવા સાંસદોના નામ સામેલ છે. આ કમિટીમાં ગુજરાતના રાજકોટથી સાંસદ પુરૂષોત્તમ રૂપાલાને પણ સામેલ કરવામાં આવ્‍યા છે. કમિટીની અધ્‍યક્ષતા ભાજપ સાંસદ પીપી ચૌધરી કરશે. વન નેશન વન ઈલેક્‍શન બિલને લોકસભામાં સ્‍વીકાર કરવામાં આવ્‍યું છે. હવે તેને સંયુક્‍ત સંસદીય સમિતિ  (JPC)પાસે મોકલી આપવામાં આવ્‍યું છે. સંસદીય સમિતિમાં ૨૧ સાંસદો લોકસભાના છે જ્‍યારે ૧૦ સાંસદો રાજ્‍યસભાના હશે.

જેપીસીની ભલામણો મળ્‍યા બાદ નરેન્‍દ્ર મોદી સરકારનો આગામી પડકાર તેને સંસદમાં પસાર કરાવવાનો રહેશે. વન નેશન વન ઇલેક્‍શન સંબંધિત બિલ બંધારણ સુધારા બિલ હોવાથી લોકસભા અને રાજ્‍યસભામાં આ બિલ પસાર કરવા માટે વિશેષ બહુમતીની જરૂર પડશે. કલમ ૩૬૮(૨) હેઠળ બંધારણીય સુધારા માટે વિશેષ બહુમતી જરૂરી છે. આનો અર્થ એ છે કે આ બિલને દરેક ગળહ એટલે કે લોકસભા અને રાજ્‍યસભામાં હાજર રહેલા અને મતદાન કરનારા સભ્‍યોની બે તળતીયાંશ બહુમતી દ્વારા મંજૂર કરવું પડશે.

સંયુક્‍ત સંસદીય કમિટીમાં સામેલ નામ

૧. પી.પી. ચૌધરી (ભાજપ)

૨. ડૉ. સીએમ રમેશ (ભાજપ)

૩. વાંસળી સ્‍વરાજ (ભાજપ)

૪. પરષોત્તમભાઈ રૂપાલા (ભાજપ)

૫. અનુરાગ સિંહ ઠાકુર (ભાજપ)

૬. વિષ્‍ણુ દયાલ રામ (ભાજપ)

૭. ભતર્ળહરિ મહાતાબ (ભાજપ)

૮. ડૉ. સંબિત પાત્રા (ભાજપ)

૯. અનિલ બલુની (ભાજપ)

૧૦. વિષ્‍ણુ દત્ત શર્મા (ભાજપ)

૧૧. પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા (કોંગ્રેસ)

૧૨. મનીષ તિવારી (કોંગ્રેસ)

૧૩. સુખદેવ ભગત (કોંગ્રેસ)

૧૪. ધર્મેન્‍દ્ર યાદવ(સમાજવાદી પાર્ટી)

૧૫. કલ્‍યાણ બેનર્જી (TMC)

૧૬.ટી.એમ. સેલ્‍વાગણપતિ (ડીએમકે)

૧૭.જીએમ હરીશ બાલયોગી (ટીડીપી)

૧૮. સુપ્રિયા સુલે (NCP-શરદ જૂથ)

૧૯. ડૉ. શ્રીકાંત એકનાથ શિંદે (શિવસેના- શિંદે જૂથ)

૨૦. ચંદન ચૌહાણ (RLD)

૨૧. બાલશૌરી વલ્લભનેની (જનસેના પાર્ટી)

શું કરશે જેપીસી ?

સરકારે આ બિલને સંયુક્‍ત સંસદીય સમિતિ (JPC)પાસે મોકલ્‍યું છે. JPCનું કામ છે તેના પર વ્‍યાપક ચર્ચા-વિચારણા કરવી, વિવિધ પક્ષકારો અને નિષ્‍ણાંતો સાથે ચર્ચા કરવી અને પોતાની ભલામણો સરકારને આપવી.

બ્‍ફબ્‍ચ્‍ કેમ ચર્ચા થઈ રહી છે?

આ બિલે ભારતના સંઘીય બંધારણ, બંધારણની મૂળભૂત રચના અને લોકશાહીના સિદ્ધાંતો અંગે મોટા પાયે કાનૂની અને બંધારણીય ચર્ચાને વેગ આપ્‍યો છે. ટીકાકારોનું કહેવું છે કે લોકસભાની સાથે રાજ્‍યોની વિધાનસભાઓની ચૂંટણી યોજવાથી રાજ્‍યોની સ્‍વાયત્તતા પર અસર થશે અને સત્તાના કેન્‍દ્રીકરણની સ્‍થિતિ સર્જાશે. કાનૂની નિષ્‍ણાતો એ પણ જોઈ રહ્યા છે કે શું દરખાસ્‍ત બંધારણની મૂળભૂત સુવિધાઓ જેમ કે સંઘીય માળખું અને લોકશાહી પ્રતિનિધિત્‍વને અસર કરે છે.