કેન્દ્રીય નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બેઠક દરમિયાન ઘણી વસ્તુઓ પર GST દર વધારવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે કેટલીક વસ્તુઓ પર GST દર ઘટાડવાનો નિર્ણય મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો હતો. ચાલો જાણીએ શું થયું સસ્તું અને શું મોંઘું.

રાજસ્થાનના જેસલમેરમાં કેન્દ્રીય નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં GST કાઉન્સિલની બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં સર્વસંમતિથી ઘણા મોટા નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા. આ નિર્ણયોની જાહેરાત નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સાંજે 5 વાગ્યે કરી હતી. GST કાઉન્સિલની 55મી બેઠક (55મી GST કાઉન્સિલ મીટિંગ) આજે એટલે કે 21મી ડિસેમ્બરે રાજસ્થાનના જેસલમેરમાં સવારે 11 વાગ્યાથી ચાલુ રહી.

કેન્દ્રીય નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બેઠક દરમિયાન ઘણી વસ્તુઓ પર GST દર વધારવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે કેટલીક વસ્તુઓ પર GST દર ઘટાડવાનો નિર્ણય મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો હતો. ચાલો જાણીએ કે કેન્દ્રીય નાણામંત્રી અને નાણા રાજ્ય મંત્રીની અધ્યક્ષતા દરમિયાન કઈ વસ્તુઓ સસ્તી અને મોંઘી થઈ.

વપરાયેલી કાર પર જીએસટી દર 12 ટકાથી વધારીને 18 ટકા કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેની અસર માત્ર કંપનીઓ પર પડશે. કારણ કે વ્યાપારી હેતુઓ માટે વપરાયેલી કારની ખરીદી અને વેચાણ પર જ જીએસટીના દરમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ઈવીનો પણ સમાવેશ થાય છે. જો કે, જો કોઈ સામાન્ય નાગરિક વપરાયેલ વાહનો ખરીદે અને વેચે તો GST દર માત્ર 12% રહેશે.

હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ અને લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પર જીએસટી દર ઘટાડવાનો કે દૂર કરવાનો નિર્ણય પણ મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો છે. આ સાથે ઝોમેટો અને સ્વિગી જેવી જગ્યાઓ પરથી ઓનલાઈન ફૂડ ઓર્ડર કરવા પર જીએસટી દર ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ પણ મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો છે.

કાઉન્સિલે પોપકોર્ન પર ત્રણ પ્રકારના GST દરનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. એટલે કે 3 પ્રકારના ટેક્સ લગાવી શકાય છે. સૌપ્રથમ, મીઠું અને મસાલા સાથે મિશ્રિત તૈયાર પોપકોર્ન પર 5% GST લાદવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. શરત એ છે કે તે પ્રી-પેક્ડ નથી. પ્રી-પેક્ડ અને લેબલવાળા પોપકોર્ન પર 12 ટકા જીએસટી લાગશે, જ્યારે કેરામેલ પોપકોર્ન પર 18 ટકા ટેક્સ લાગશે.

હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ પર લાગુ 18 ટકા જીએસટીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. જેમાં 18 ટકા GST ઘટાડીને 5 ટકા (ITC વિના) કરવાનો પ્રસ્તાવ હતો. 7500 રૂપિયા પ્રતિ રાત્રિથી વધુના રૂમો ધરાવતી હોટલોને રાહત આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
મીઠું અને મસાલાઓ સાથે મિશ્રિત પોપકોર્ન ખાવા માટે તૈયાર છે, તે 5 ટકા જીએસટી લાગે છે, જો તે પહેલાથી પેક કરેલ ન હોય. પ્રી-પેકેજ અને લેબલવાળા પોપકોર્ન પર 12 ટકા જીએસટી લાગશે, જ્યારે કેરામેલ પોપકોર્ન પર 18 ટકા ટેક્સ લાગશે.

સીતારમણે કહ્યું કે, ઓનલાઈન ગેમિંગ પર GST પર કોઈ ચર્ચા થઈ નથી.
વપરાયેલી EV (એક વ્યક્તિ દ્વારા બીજાને વેચવામાં આવે છે) પર 0 ટકા ટેક્સ લાગશે, પરંતુ EV, પેટ્રોલ, ડીઝલનું રિસેલ કરતી કંપની/રજિસ્ટર્ડ વપરાયેલી કાર ડીલરને માર્જિન મૂલ્ય પર 18 ટકા ચૂકવવા પડશે.ફોર્ટિફાઇડ ચોખાના દરો ઘટાડીને 5% કરવામાં આવ્યા છે. જીન થેરાપીને સંપૂર્ણપણે મુક્તિ આપવામાં આવી છે.

કાઉન્સિલે પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તર પ્રદેશ, આંધ્રપ્રદેશ અને અન્ય રાજ્યોના પ્રતિનિધિઓ સહિત મંત્રીઓના જૂથની રચના કરવા સંમતિ આપી છે, જે અમુક વસ્તુઓ અને સેવાઓ પર 1 ટકા ડિઝાસ્ટર સેસ લાગુ કરવા માટેની પ્રક્રિયા અને પદ્ધતિ નક્કી કરશે. આ સેસથી રાજ્યોને કુદરતી આફતોમાંથી બહાર આવવામાં મદદ મળશે.

નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે કાળા મરી અને કિસમિસ, જ્યારે ખેડૂત દ્વારા સપ્લાય કરવામાં આવે છે, ત્યારે GST લાગશે નહીં. નાણામંત્રીએ કહ્યું કે માત્ર 2,000 રૂપિયાથી ઓછી રકમના વ્યવહારો સંભાળતા પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ જ મુક્તિ માટે પાત્ર છે. આ પેમેન્ટ ગેટવે અને ફિનટેક સેવાઓ પર લાગુ પડતું નથી