નવી દિલ્‍હીઃ  લો બોલો હવે દેશમાં પોપકોર્ન ખરીદવું  પણ મોંઘું થશે. તમારે ફ્લેવર પ્રમાણે ચૂકવવા રૂપિયા ચુકવવા પડશે. કારણે કે હવે ખાંડ અને મીઠું અને મસાલા સાથેના પોપકોર્ન પર ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવ્‍યો છે.
જો તમે તમારી પત્ની, બાળકો કે મિત્રો સાથે થિયેટરમાં મૂવી જોવા જાઓ છો તો તમે પોપકોર્નની મજા લેતા જ હશો, પરંતુ હવે આ મજા મોંઘી પડી રહી છે. વાસ્તવમાં, રાજસ્થાનના જેસલમેરમાં મળેલી 55મી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં પોપકોર્ન પર ટેક્સને લઈને મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. કાઉન્સિલે સ્વાદ અનુસાર GSTના વિવિધ સ્લેબમાં પોપકોર્નનો સમાવેશ કર્યો છે. મતલબ કે હવે તમારે તેને ખરીદવા માટે વધુ પૈસા ખર્ચવા પડશે. ચાલો જાણીએ દેશમાં તેનું માર્કેટ કેટલું મોટું છે અને પોપકોર્નના કયા ફ્લેવર પર કેટલો ટેક્સ લાગશે...
GST કાઉન્સિલની 55મી બેઠક શનિવારે રાજસ્થાનના જેસલમેરમાં કેન્દ્રીય નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ હતી અને તેમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા. આ નિર્ણયોમાં પોપકોર્ન પરના નવા ટેક્સ દરોનો પણ સમાવેશ થાય છે. કાઉન્સિલ પોપકોર્ન પર એક નહીં પરંતુ ત્રણ પ્રકારના GST દરો લાદવા માટે સંમત થઈ છે, જે બજારમાં ઉપલબ્ધ તેના સ્વાદ અનુસાર હશે.
કાઉન્સિલની બેઠકમાં પોપકોર્ન પર જીએસટી લાદવાની દરખાસ્ત પર સહમતિ સધાઈ છે અને તૈયાર પોપકોર્ન પર ટેક્સના દરો અંગેની સંપૂર્ણ વિગતો પણ જાહેર કરવામાં આવી છે. આનો વિચાર કરો, જો તમે ખરીદો છો તે પોપકોર્ન સામાન્ય મીઠું અને મસાલાથી તૈયાર કરવામાં આવે છે અને પેક અને લેબલ ન હોય તો તેના પર 5 ટકાના દરે GST લાગુ થશે. બીજી તરફ, જો મીઠું અને મસાલા સાથેના સમાન પોપકોર્નને પેકેજ અને લેબલ લગાવીને વેચવામાં આવે છે, તો તેના પર ટેક્સનો દર 5%ને બદલે 12% સુધી વધી જશે.
એટલું જ નહીં, જો આપણે ખાંડના સ્વાદવાળા પોપકોર્ન વિશે વાત કરીએ, તો તેને ખરીદવાથી તમારા ખિસ્સામાં સૌથી વધુ ખર્ચ થશે. વાસ્તવમાં, GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં સંમત થયેલા પ્રસ્તાવ મુજબ, કારામેલ જેવી ખાંડમાંથી તૈયાર પોપકોર્નને 'સુગર કન્ફેક્શનરી'ની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યું છે અને તેના પર 18 ટકાના દરે GST વસૂલવામાં આવશે.
પોપકોર્ન માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં એક મોટો બિઝનેસ છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર, ગયા વર્ષે 2023માં ભારતમાં પોપકોર્નનો બિઝનેસ લગભગ 1200 કરોડ રૂપિયાનો હતો અને તે સતત વધી રહ્યો છે. બીજી તરફ, તેનું બજાર આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં વિશ્વભરમાં વધીને 8 અબજ ડોલરથી વધુ થઈ ગયું છે.
55મી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં માત્ર પોપકોર્ન પરના GST અંગે જ નહીં પરંતુ અન્ય ઘણા મોટા નિર્ણયો પણ લેવામાં આવ્યા છે. આમાં જૂની કાર GST પણ સામેલ છે. EV, પેટ્રોલ, ડીઝલ કારનું ફરીથી વેચાણ કરતી કંપની/રજિસ્ટર્ડ વપરાયેલી કાર વેચનારને માર્જિન કિંમત પર 18 ટકા GST ચૂકવવો પડશે. વ્યક્તિગત ખરીદનાર અથવા વેચનાર માટે તે માત્ર 12% જ રહેશે.
આ સિવાય ફોર્ટિફાઇડ ચોખાના દરો ઘટાડીને 5% કરવામાં આવ્યા છે. જીન થેરાપીને સંપૂર્ણપણે મુક્તિ આપવામાં આવી છે. હવે 50 ટકાથી વધુ ફ્લાય એશ ધરાવતા ACC બ્લોક્સ પર GST 18 ટકાથી ઘટાડીને 12 ટકા કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, કાઉન્સિલે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે કાળા મરી અને કિસમિસ, જ્યારે ખેડૂત દ્વારા સપ્લાય કરવામાં આવે છે, ત્યારે GST લાગશે નહીં.
GSTની બેઠકમાં કેટલાક મહત્વના મુદ્દાઓ પર મોટા નિર્ણયો લેવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા હતી, પરંતુ તેને મોકૂફ રાખવામાં આવી છે. આમાં, આરોગ્ય વીમા અને જીવન વીમા પર જીએસટી દર ઘટાડવા અથવા દૂર કરવાના પ્રસ્તાવ પર કોઈ સહમતિ સધાઈ શકી નથી, જ્યારે ઓનલાઈન ફૂડ ડિલિવરી પ્લેટફોર્મ ઝોમેટો અને સ્વિગી પરથી ઓનલાઈન ફૂડ ઓર્ડર કરવા પર જીએસટી દર ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ હતો પણ મુલતવી રાખવામાં આવી છે. આ સાથે જ હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ પર લાગુ 18 ટકા જીએસટીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. તેને ઘટાડીને 5 ટકા કરવાનો પ્રસ્તાવ હતો.