નવી દિલ્‍હીઃ  ભારત હંમેશાથી કૃષિપ્રધાન દેશ રહ્યો છે. દર વર્ષે 23 ડિસેમ્બરે પૂર્વ વડાપ્રધાન ચૌધરી ચરણ સિંહની જન્મજયંતિને રાષ્ટ્રીય ખેડૂત દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ખેડૂત દિવસનો ઉદ્દેશ્ય સામાજિક-આર્થિક વિકાસમાં ખેડૂતોના યોગદાનને ઓળખવાનો અને તેમના કલ્યાણ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. આ વર્ષના ખેડૂત દિવસની થીમ ખેડૂતોને ટકાઉ ખેતી માટે સશક્ત બનાવવાની છે.
ખેડૂતોના નેતા કરતાં પણ તેમના મસીહા તરીકે ઓળખાતા. ચરણ સિંહનો જન્મ વર્ષ 1902માં મેરઠના નૂરપુર ગામમાં થયો હતો. તેઓ એક ખેડૂત પરિવારના હતા અને તેમનું જીવન સંપૂર્ણપણે ખેડૂતોના કલ્યાણ માટે સમર્પિત હતું. તેમના પૂર્વજોએ પણ 1857 ના ભારતીય સ્વતંત્રતા યુદ્ધમાં ભાગ લીધો હતો, જેના કારણે તેમના પરિવારનો સંઘર્ષનો ઇતિહાસ પણ ઘણો જૂનો છે. ચૌધરી ચરણ સિંહે ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં ભાગ લીધો હતો અને તે પછી પણ તેઓ ખેડૂતોના પ્રશ્નો માટે સક્રિય રહ્યા હતા.
આ સમયગાળા દરમિયાન ચૌધરી ચરણ સિંહને ઘણી વખત જેલમાં જવું પડ્યું હતું. પ્રથમ વખત 1929માં અને ફરીથી 1940માં તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. અગાઉ ચરણ સિંહ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ સાથે સંકળાયેલા હતા. પરંતુ થોડા સમય પછી, તેમણે કોંગ્રેસ છોડીને ભારતીય ક્રાંતિ દળની સ્થાપના કરી અને સમાજવાદી નેતાઓ સાથે સહયોગ કરીને ભારતીય રાજકારણમાં પોતાની ઓળખ બનાવી. 1967માં પ્રથમ વખત ચરણ સિંહ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી બન્યા હતા. આ પહેલા તેમણે મંત્રી રહીને ઘણા વિભાગો સંભાળ્યા હતા. 1970માં ચરણ સિંહ ફરી એકવાર યુપીના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ચૌધરી ચરણ સિંહના રાજકારણ અને કલ્યાણના કાર્યોએ તેમને ખેડૂતોના મસીહા તરીકે સ્થાપિત કર્યા હતા. ચરણ સિંહ જ્યારે યુપીના સીએમ હતા ત્યારે તેમના દ્વારા લાવવામાં આવેલ જમીનદારી નાબૂદી કાયદો ખાસ કરીને નોંધનીય રહ્યો છે. 1952 માં, તેમણે વિધાનસભામાં જમીનદારી નાબૂદીનો કાયદો પસાર કરાવ્યો, જે હેઠળ જમીનદારો પાસેથી વધારાની જમીન લેવામાં આવી અને ભૂમિહીન ખેડૂતોને આપવામાં આવી. આ સાથે તેમણે 27 હજાર પટવારીઓના સામૂહિક રાજીનામાનો સ્વીકાર કર્યો હતો અને નવા પટવારીની નિમણૂકમાં 18% અનામતનો અમલ કર્યો હતો. ચૌધરી ચરણ સિંહે 1939માં દેવું મુક્તિ બિલ રજૂ કર્યું, જેણે ખેડૂતોને શાહુકારોની ચુંગાલમાંથી મુક્ત કર્યા. તેમણે જમીનદારી નાબૂદી અને જમીન સુધારણા પર ઘણા પુસ્તકો લખ્યા, જે આજે પણ ખેડૂતોના અધિકારો અને તેમની સ્થિતિને સમજવામાં મદદ કરે છે.
ચૌધરી ચરણ સિંહે 1979 થી 1980 સુધી ભારતના વડા પ્રધાન તરીકે પણ સેવા આપી હતી. વડાપ્રધાન તરીકેનો તેમનો કાર્યકાળ ટૂંકો હોવા છતાં, તેમણે ખેડૂતોના કલ્યાણ માટે ઘણી યોજનાઓ બનાવી, જે આજે પણ ખેડૂતો માટે ફાયદાકારક છે. તેઓ વડાપ્રધાન બન્યા પછી રાજકારણની સ્થિતિ એવી બની કે તેમને રાજીનામું આપવું પડ્યું.
રાષ્ટ્રીય ખેડૂત દિવસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતીય ખેડૂતોના યોગદાનને ઓળખવાનો અને તેમના સંઘર્ષો વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. આ દિવસ ખાસ કરીને તે રાજ્યોમાં ઉજવવામાં આવે છે જ્યાં ખેતી મુખ્ય વ્યવસાય છે, જેમ કે ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા, પંજાબ અને મધ્ય પ્રદેશ. આ દિવસે ખેડૂતોને વિવિધ કાર્યક્રમો દ્વારા તેમની સમસ્યાઓ અને લક્ષ્યો વિશે વાત કરવાની તક મળે છે. ભારતમાં ખેડૂતોનું જીવન ઘણી મુશ્કેલીઓથી ભરેલું છે, જેમ કે ઓછું વેતન, ગરીબી અને ખેતીની ઊંચી કિંમત, બજારોમાં મર્યાદિત પહોંચ વગેરે. રાષ્ટ્રીય ખેડૂત દિવસ એ આ જીવન સંઘર્ષને સમજવા અને તેનો ઉકેલ શોધવાનો પ્રયાસ છે. આ દિવસે ખેડૂતોને વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીની નવીનતાઓથી વાકેફ કરવામાં આવે છે, જેથી તેઓ તેમની ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો કરી શકે.
ચૌધરી ચરણ સિંહે ખેડૂતોના અધિકારોની સુરક્ષા માટે હંમેશા સંઘર્ષ કર્યો. તેમણે 1978 માં કિસાન ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરી હતી, જેનો હેતુ ગ્રામીણ જનતાને ન્યાય વિશે શિક્ષિત કરવા અને એક કરવા માટે હતો. તેમના દ્વારા શરૂ કરાયેલા કાર્યક્રમો અને યોજનાઓએ માત્ર ખેડૂતોની સ્થિતિ સુધારવામાં મદદ કરી નથી પરંતુ કૃષિ ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ પણ લાવી છે.