<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 1st January 2025

શાળામાં બાળકોનાં પ્રવેશની સંખ્‍યા ઘટી રહી છે

યુવાની-વૃધ્‍ધાવસ્‍થા નહિ પણ ભારતના બાળપણ અંગે આવ્‍યો ડરામણો રિપોર્ટ : ર૦રર-ર૩ અને ર૦ર૩ -ર૪માં ૧ કરોડથી વધુનો ઘટાડો : સરકાર માટે ચિંતાની બાબત

નવી દિલ્‍હી, તા. ૧ : દેશમાં એક એવો અહેવાલ સામે આવ્‍યો છે, જેણે સરકારને વિચારવા પર મજબૂર કરી દીધી છે. આ રિપોર્ટ યુવાનો કે વળદ્ધો પર નથી. આ અહેવાલ ભારતના બાળપણનો છે. આ અહેવાલ બાદ સરકારે તાત્‍કાલિક પગલાં લેવાની જરૂર છે. શાળાઓમાં બાળકોની સંખ્‍યા ઘટી રહી છે. એક સમાજ તરીકે આ ચિંતાજનક અને વિચારપ્રેરક સ્‍થિતિ છે. જો કે, UDISE+ રિપોર્ટે ચોક્કસપણે થોડી રાહત આપી છે. UDISE+ ના અહેવાલ મુજબ, ઘણા વર્ષોમાં પ્રથમ વખત, ૨૦૨૨-૨૩ અને ૨૦૨૩-૨૪માં શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓની નોંધણીમાં એક કરોડથી વધુનો ઘટાડો થયો છે. જ્‍યારે છેલ્લા ચાર વર્ષમાં દર વર્ષે સરેરાશ રૂ. ૨૬ કરોડનો ઘટાડો થયો હતો, ત્‍યારે અધિકારીઓએ આ ઘટાડાનું કારણ વધુ સારી ડેટા એકત્રીકરણ પદ્ધતિઓને આભારી છે.

ઈન્‍ડિયન એક્‍સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, શ્‍ઝત્‍લ્‍ચ્‍ એ ભારતમાં શાળા શિક્ષણ પરનો સૌથી વ્‍યાપક ડેટાબેઝ છે. તે પૂર્વ પ્રાથમિકથી ઉચ્‍ચ માધ્‍યમિક સ્‍તર સુધીના શિક્ષણની ગુણવત્તા પર દેખરેખ અને મૂલ્‍યાંકન કરવા માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ સાધન તરીકે સેવા આપે છે. નોંધણી, શિક્ષકોની સંખ્‍યા અને શાળાઓની સંખ્‍યા જેવા માપદંડો પર રાજ્‍યો દ્વારા સીધા પ્રદાન કરવામાં આવેલા ડેટાના આધારે શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા આ અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવ્‍યો છે.

તાજેતરનો અહેવાલ દર્શાવે છે કે ૨૦૧૮-૧૯ થી ૨૦૨૧-૨૨ સુધીમાં શાળામાં નોંધણી ૨૬ કરોડથી વધુ રહી છે, જેમાં દર વર્ષે થોડા લાખ વિદ્યાર્થીઓના નજીવા વધારા સાથે. જ્‍યારે ૨૦૨૦-૨૧ ના કોવિડ સમયગાળા દરમિયાન થોડો ઘટાડો થયો હતો, ત્‍યારે આ સમયગાળા દરમિયાન સંખ્‍યા ૨૬ કરોડથી ઉપર રહી હતી. પ્રથમ વખત, નોંધણીનો આંકડો ૨૦૨૨-૨૩માં ઘટીને ૨૫.૧૭ કરોડ થયો હતો અને ૨૦૨૩-૨૪માં તે ઘટીને ૨૪.૮ કરોડ થયો હતો. આ ૨૦૧૮-૧૯ થી ૨૦૨૧-૨૨ ના સમયગાળા દરમિયાન લગભગ ૧.૫૫ કરોડ વિદ્યાર્થીઓ (લગભગ ૬ ટકા) નો ઘટાડો દર્શાવે છે, જ્‍યારે નોંધણી સરેરાશ ૨૬.૩૬ કરોડ હતી.

શિક્ષણ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ નોંધણીમાં ઘટાડો સ્‍વીકાર્યો હતો, પરંતુ કહ્યું હતું કે તે ૨૦૨૨-૨૩માં લાગુ કરાયેલ સુધારેલી ડેટા સંગ્રહ પદ્ધતિઓથી ઉદ્દભવ્‍યું છે. નવી સિસ્‍ટમ હેઠળ, શાળાઓએ હવે માત્ર શાળા-સ્‍તરના નંબરોને બદલે વિદ્યાર્થી-વિશિષ્ટ માહિતી પ્રદાન કરવી પડશે. આ માટે દરેક વિદ્યાર્થી માટે વિગતવાર રેકોર્ડની જરૂર છે.

 આમાં તેમનું નામ, માતા-પિતાનું નામ, સરનામું અને આધાર નંબર શામેલ છે અને માત્ર કુલ વર્ગ નંબરની જાણ નથી.

એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે, આનાથી કેટલાક નંબરો દૂર થઈ શકે છે, જેમ કે તે બાળકો કે જેઓ સરકારી અને ખાનગી બંને શાળાઓમાં નોંધાયેલા છે.

 

(6:57 PM IST)