ઈન્ટરપોલની તર્જ પર દેશમાં ‘ભારતપોલ' શરૂ કરવા તૈયારી
દેશમાંથી ફરાર થયેલા ગુનેગારો અને ભાગેડુઓની વાપસી માટે હવે કેન્દ્ર સરકાર મોટું પગલું ભરવા જઈ રહી છે
નવી દિલ્હી, તા.૭: દેશમાં ગુનાખોરીને અંકુશમાં લેવા પોલીસ અવનવા પ્રયોગો કરતી રહે છે. પોલીસકર્મીઓની સંખ્યા વધારવા અને ટેક્નોલોજીની મદદથી ગુનાને અંકુશમાં લેવાના પ્રયાસો કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત CBI જેવી કેન્દ્રીય એજન્સીઓ પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને મોટા ગુનાઓ પર કાર્યવાહી કરે છે. પરંતુ આજે પણ દેશમાં ગુનાઓ કરીને વિદેશ ભાગી ગયેલા ગુનેગારોને પાછા લાવીને સજા આપવી એ સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે કોઈ પડકારથી ઓછું નથી. આ માટે ભારતીય એજન્સીઓ ઈન્ટરપોલ અને અન્ય વિદેશી સુરક્ષા એજન્સીઓની મદદ લે છે.
દેશમાંથી ફરાર થયેલા ગુનેગારો અને ભાગેડુઓની વાપસી માટે હવે કેન્દ્ર સરકાર મોટું પગલું ભરવા જઈ રહી છે. ગળહ મંત્રાલય ઈન્ટરપોલની તર્જ પર દેશમાં ‘ભારતપોલ' શરૂ કરવા જઈ રહયું છે. આ પોર્ટલ સીબીઆઈ હેઠળ કામ કરશે પરંતુ તેની સૌથી સારી વાત એ છે કે રાજ્યોની પોલીસ કોઈપણ વોન્ટેડ ગુનેગાર અથવા ભાગેડુની માહિતી માટે ઈન્ટરપોલની સીધી મદદ લઈ શકે છે. આ પોર્ટલ સાયબર ક્રાઈમ, ફાઈનાન્સિયલ ક્રાઈમ, ઓર્ગેનાઈઝ્ડ ક્રાઈમ, હ્યુમન ટ્રાફિકિંગ જેવા ઈન્ટરનેશનલ ક્રાઈમના કેસોમાં તપાસને ઝડપી બનાવશે અને વાસ્તવિક સમયની માહિતી એકત્ર કરવામાં મદદ કરશે.
સામાન્ય રીતે એવું જોવામાં આવે છે કે દેશમાં ગુના કરી વિદેશ ભાગી ગયેલા ગુનેગારો સામે નોટિસ ફટકારવામાં ઘણો સમય લાગે છે. પરંતુ હવે CBIએ ‘ભારતપોલ' નામથી એક હાઇટેક પોર્ટલ બનાવ્યું છે જેમાં NIA–ED જેવી કેન્દ્રીય એજન્સીઓ જ નહીં પરંતુ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની પોલીસ પણ એકસાથે પ્લેટફોર્મ શેર કરશે. ગળહમંત્રી અમિત શાહ મંગળવારે આ પોર્ટલ લોન્ચ કરવા જઈ રહયા છે. તેનું સફળ પરીક્ષણ થઈ ચૂકયું છે.
આ પોર્ટલની ખાસ વાત એ છે કે હવે રાજ્યોની પોલીસ કોઈપણ ગુનેગાર વિશે માહિતી એકત્ર કરવા માટે ઈન્ટરપોલને સીધી વિનંતી મોકલી શકશે. જો ઈન્ટરપોલ તેને સ્વીકારે તો તેની માહિતી સીધી રાજ્યોની પોલીસને આપી શકાશે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ઈન્ટરપોલ સાથે ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓના સંકલનને સરળ અને ગતિશીલ બનાવવાનો છે.
હાલમાં, ભાગેડુ ગુનેગારને નોટિસ આપવા માટે પણ રાજ્યોએ પહેલા સીબીઆઈને વિનંતી કરવી પડે છે અને તે તેને ઈન્ટરપોલને મોકલે છે. આ પછી ઈન્ટરપોલ દ્વારા જે પણ માહિતી કે માહિતી મોકલવામાં આવે છે, તેને સીબીઆઈએ મેઈલ લેટર દ્વારા રાજ્ય પોલીસને મોકલવાની હોય છે. આ એકદમ જટિલ પ્રક્રિયા છે જે સમય લે છે. તેને સરળ બનાવવા માટે આ પોર્ટલ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
‘ભારતપોલ' કાર્યરત થયા પછી પણ નોટિસ આપવાનો અધિકાર ઈન્ટરપોલ પાસે જ રહેશે. ભારત તરફથી સીબીઆઈ સીધી ઈન્ટરપોલ સાથે જોડાયેલી છે. હવે, જો ઈન્ટરપોલ પોર્ટલ દ્વારા કોઈપણ રાજ્યની પોલીસની વિનંતી સ્વીકારે છે, તો તે તે ગુનેગાર સામે રેડ કોર્નર અથવા અન્ય પ્રકારની નોટિસ જારી કરી શકે છે. ઉપરાંત, તેનું સ્થાન અને અન્ય માહિતી સીધી રાજ્યો સાથે શેર કરી શકાય છે.
ઈન્ટરપોલને સાદી ભાષામાં ઈન્ટરનેશનલ પોલીસ કહી શકાય, જેનું સંપૂર્ણ સ્વરૂપ ઈન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ પોલીસ ઓર્ગેનાઈઝેશન છે. આ સંગઠન સભ્ય દેશોની સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે ફોજદારી કેસોમાં મદદ અને સંકલનની સુવિધા આપે છે. તેનો હેતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાઓ પર અંકુશ અને તપાસમાં મદદ કરવાનો છે. તેની રચના વર્ષ ૧૯૨૩માં કરવામાં આવી હતી અને તેનું મુખ્યાલય લ્યોન, ફ્રાન્સમાં આવેલું છે. ઇન્ટરપોલમાં હાલમાં ૧૯૬ સભ્ય દેશો છે, જે તેને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પછી વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી સંસ્થા બનાવે છે. ભારત ૧૯૪૯ થી તેનું સભ્ય છે.(૨૩.૪)
(9:55 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
