નવી દિલ્હી તા.૭ : યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) એ નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) હેઠળ યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજોમાં શિક્ષકોની ભરતી અને પ્રમોશન માટેના નિયમોમાં વધુ છૂટછાટ આપી છે. આ ઉપરાંત આ ફેરફારો અંગે ડ્રાફ્ટ પણ જારી કરવામાં આવ્યો છે. નવી સિસ્ટમમાં, ઉમેદવારો માત્ર પીએચડી અથવા નેટમાં મૂકવામાં આવેલા વિષયના આધારે સંબંધિત વિષયના શિક્ષકોની જગ્યાઓ પર ભરતી માટે પાત્ર બનશે. યુજીસીએ નવા નિયમો અંગે ડ્રાફ્ટ બહાર પાડ્યો છે.       ઉચ્ચ શિક્ષણને લગતા અભ્યાસક્રમોની જેમ યુનિવર્સિટી સહિત દેશભરની ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં ભણાવતા શિક્ષકોની નિમણૂક પ્રક્રિયા પણ લવચીક બનશે, જેમાં હવે માત્ર પીએચડી અને નેટ વિષયના આધારે જ શિક્ષકોની નિમણૂક કરવામાં આવશે. અત્યાર સુધી, યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજોમાં શિક્ષકોની ભરતી માટે લઘુત્તમ પાત્રતા એ જ વિષયમાં સ્નાતક, અનુસ્નાતક અને પીએચડી અથવા નેટ હતી. જો કે, હવે આ જવાબદારી નાબૂદ કરવામાં આવી છે. નવી સિસ્ટમમાં ઉમેદવારે કોઈપણ વિષયમાં ગ્રેજ્યુએશન કે પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશનનો અભ્યાસ કર્યો હોય તો પણ હવે તે પીએચડી અથવા નેટમાં વિષયના આધારે જ સંબંધિત વિષયના શિક્ષકની જગ્યાઓ પર ભરતી માટે પાત્ર ગણાશે. યુજીસીએ ડ્રાફ્ટ બહાર પાડ્યો યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) એ નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) હેઠળ યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજોમાં શિક્ષકોની ભરતી અને પ્રમોશન માટેના નિયમોમાં વધુ છૂટછાટ આપી છે. આ ઉપરાંત આ ફેરફારો અંગે ડ્રાફ્ટ પણ જારી કરવામાં આવ્યો છે. આ અંતર્ગત તમામ ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓએ ડ્રાફ્ટને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યાના છ મહિનાની અંદર તેને અપનાવવાનું રહેશે. તેમાં યુનિવર્સિટીઓ, ડીમ્ડ યુનિવર્સિટીઓ, સ્વાયત્ત કોલેજો અને કોલેજોનો પણ સમાવેશ થશે. આ સાથે આ નવી વ્યવસ્થામાં શૈક્ષણિક લાયકાતની સાથે તેમના અનુભવ અને કૌશલ્યને પણ મહત્વ આપવામાં આવશે. યુજીસીએ આ પહેલ ત્યારે કરી છે જ્યારે ઉચ્ચ શિક્ષણ સાથે સંબંધિત અભ્યાસક્રમો પણ પહેલા કરતા વધુ લવચીક બનાવવામાં આવ્યા છે, જ્યાં વિદ્યાર્થીઓને કોઈપણ સમયે અભ્યાસ છોડી દેવાનો અને ફરીથી શરૂ કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે. પ્રમોશનમાં પણ કૌશલ્યને મહત્વ આપવામાં આવશે આ સાથે UGCએ ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાંથી શિક્ષકોના પ્રમોશનમાં શૈક્ષણિક કામગીરીને બદલે શિક્ષકોની કુશળતા અને અનુભવને મહત્વ આપવાનું સૂચન કર્યું છે. નવા પ્રસ્તાવિત નિયમોમાં, યોગ, સંગીત, પર્ફોર્મિંગ અને વિઝ્યુઅલ આર્ટ, શિલ્પ અને નાટક જેવા ક્ષેત્રોમાં શ્રેષ્ઠ પ્રતિભાઓને આકર્ષવા માટે વિશેષ ભરતી પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવશે. જેમાં રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાએ હાંસલ કરેલી સિદ્ધિઓને શિક્ષકની ભરતી માટેની યોગ્યતા સાથે જોડવામાં આવી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી આ વિસ્તારોને વધુ સારા શિક્ષકો મેળવવામાં મદદ મળશે. આ ક્ષેત્રોમાં વધુ સારું યોગદાન આપનાર ખેલાડીઓને શારીરિક શિક્ષણ અને રમતગમત સંબંધિત શિક્ષણમાં શિક્ષકોના પદ પર નિમણૂકમાં સામેલ કરવામાં આવશે. નવા ભરતી નિયમોમાં, તમામ સંસ્થાઓમાંથી પ્રોફેસર ઓફ પ્રેક્ટિસ હેઠળ ઉદ્યોગ અને અનુભવ ધરાવતા લોકોની નિમણૂક કરવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. જો કે, એવું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે કે આવી જગ્યાઓની સંખ્યા સંસ્થાઓમાં શિક્ષકોની કુલ મંજૂર પોસ્ટના દસ ટકાથી વધુ ન હોવી જોઈએ. આનો પણ પ્રસ્તાવિત ભરતી નિયમોમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે • જો કે શિક્ષકોની ભરતીમાં UGC-NET પાત્રતા ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે, તે વિદ્યાર્થીઓ માટે ફરજિયાત નથી કે જેમણે 11 જુલાઈ, 2009 પહેલાં પીએચડી કર્યું છે. એટલે કે તેઓ સીધી અરજી કરી શકશે. • મદદનીશ પ્રોફેસરથી એસોસિયેટ પ્રોફેસરમાં બઢતી માટે પીએચડી ફરજિયાત રહેશે. • જો કોઈપણ સ્તરે ભારતીય ભાષાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવશે, તો તેઓને ભરતીમાં પ્રાધાન્ય મળશે. • કોલેજોમાં પ્રિન્સિપાલની નિમણૂક હવે માત્ર પાંચ વર્ષ માટે કરવામાં આવશે. જેઓ આના પર વધુમાં વધુ બે ટર્મ મેળવી શકશે. એટલે કે કોઈ પણ વ્યક્તિ વધુમાં વધુ દસ વર્ષ માટે જ આચાર્ય પદ પર રહી શકે છે. આ પછી તેને પ્રોફેસરના પદ પર પ્રમોશન આપી શકાય છે. હાલમાં, શિક્ષકની ભરતીમાં, શૈક્ષણિક લાયકાતો પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવે છે, જેમ કે સંશોધન પેપર પ્રકાશનો અને શૈક્ષણિક પ્રદર્શન સૂચકાંકો. નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ અનુસાર નવા ભરતી નિયમો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય શિક્ષણની સાથે કૌશલ્ય અને અનુભવને મહત્વ આપવાનો છે. ઉદ્યોગો સાથેનું અંતર ઘટાડવું પડશે. , યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ કમિશનના અધ્યક્ષ પ્રોફેસર એમ. જગદીશ કુમાર