અમેરિકાનું લોસ એન્જલસ બળી રહ્યું છે. જંગલમાં લાગી રહેલી આગ કાબુ બહાર હોય તેવું લાગે છે. છ અલગ અલગ સ્થળોએ આગ લાગી છે - પેલિસેડ્સ, ઇટન, હર્સ્ટ, લિડિયા, કેનેથ અને હોલીવુડ હિલ્સ. લીડિયાના જંગલનો 60 ટકા ભાગ બળીને રાખ થઈ ગયો છે. કુલ મળીને, 36 હજાર એકરથી વધુ જંગલનો નાશ થયો છે. ૧૦ લોકોના મોત થયા છે. આગ હોલીવુડ હિલ્સ સુધી પહોંચી ગઈ છે. ઘણા વૈભવી ઘરો અને સ્ટુડિયો પણ બળીને રાખ થઈ ગયા છે. આગની તીવ્રતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે પ્રત્યક્ષદર્શીઓ તેની તુલના પરમાણુ બોમ્બ વિસ્ફોટ સાથે કરી રહ્યા છે. વિશ્વની મહાસત્તા લાચાર લાગે છે. છેવટે, પ્રકૃતિના વિકરાળ સ્વરૂપને કોણ નિયંત્રિત કરી શકે? અમેરિકા હોય કે ભારત, બધા જ લાચાર છે. ઉત્તરાખંડમાં હજુ એક વર્ષ પણ થયું નથી અને ઘણા દિવસો સુધી આગ સળગતી રહી.

લોસ એન્જલસના જંગલોમાં આગ 7 જાન્યુઆરીએ શરૂ થઈ હતી. અત્યાર સુધીમાં આ આગ કુલ 36,000 એકર જંગલને પોતાની ઝપેટમાં લઈ ચૂકી છે. ૧૦ હજારથી વધુ ઇમારતો નાશ પામી છે. અત્યાર સુધીમાં 10 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે અને ત્યાંના અધિકારીઓને ડર છે કે મૃત્યુઆંક વધી શકે છે. આગ બુઝાવવાના તમામ પ્રયાસો અપૂરતા સાબિત થઈ રહ્યા છે. ભારે પવન અને શુષ્ક હવામાન આગને વધુ ભડકાવી રહ્યા છે. બધે જ વિનાશનું દ્રશ્ય છે. વન્યજીવન અને વન સંપત્તિનું નુકસાન. ઘરો, ઇમારતો અને સ્ટુડિયો નાશ પામ્યા. ૧ લાખથી વધુ લોકોને સલામત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે. ૧.૮ લાખ અન્ય લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવા માટે એક વિશાળ બચાવ કામગીરી ચાલી રહી છે. ૧ લાખ અન્ય લોકોને સલામત સ્થળોએ ખસી જવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. એજન્સીઓએ આગના ભય અંગે ૧.૯ કરોડ લોકોને રેડ એલર્ટ જારી કર્યું છે. આ મહિના સિવાય, આ આખા ફેબ્રુઆરી સુધી લાગુ રહેશે.

નિષ્ણાતો લોસ એન્જલસમાં લાગેલી આગને આબોહવા પરિવર્તનની ખરાબ અસર ગણાવી રહ્યા છે. તેલ, કોલસો અને ગેસના બાળવાથી નીકળતા વાયુઓ, જે પૃથ્વીને ગરમ કરે છે, જંગલની આગને વધુ ખતરનાક બનાવે છે. કેલિફોર્નિયામાં હવામાન પરિવર્તનને કારણે પાનખર/શિયાળાની વરસાદની ઋતુ શરૂ થવામાં વિલંબ થયો છે. જુલાઈ 2024 થી લોસ એન્જલસ વરસાદની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ વિસ્તાર 150 વર્ષમાં બીજા ક્રમના સૌથી ખરાબ દુષ્કાળનો સામનો કરી રહ્યો છે. તેવી જ રીતે, દક્ષિણ કેલિફોર્નિયામાં, 1 ઓક્ટોબરથી સરેરાશ વરસાદમાં 10 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ઘણી જગ્યાએ 70 માઇલ પ્રતિ કલાકની ઝડપે ભારે પવન ફૂંકાઈ રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિઓને કારણે આગ વધુ ગંભીર બની છે. વર્ષના આ સમયે લોસ એન્જલસમાં ભારે પવન ફૂંકાય છે, પરંતુ શુષ્ક હવામાન અને આબોહવા પરિવર્તન જંગલની આગને વધુ ખતરનાક બનાવી રહ્યા છે.

અમેરિકા અત્યારે જે પ્રકારની વિનાશનો સામનો કરી રહ્યું છે, તેવી જ રીતે ગયા વર્ષે ભારતમાં પણ આવી જ વિનાશ સર્જાયો હતો. એપ્રિલ 2024 માં, ઉત્તરાખંડના જંગલોમાં આગ લાગી હતી. અલ્મોડાના જંગલોમાં 41 દિવસ સુધી આગ ભડકી રહી હતી. 10 લોકો માર્યા ગયા. સેંકડો એકર જંગલ નાશ પામ્યું. ૬ મે, ૨૦૨૪ ના રોજ પીટીઆઈના અહેવાલ મુજબ, ૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૩ થી ૫ મે, ૨૦૨૪ સુધીમાં ઉત્તરાખંડમાં જંગલમાં આગ લાગવાની કુલ ૫૭૫ ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી, જેમાં લગભગ ૬૯૦ હેક્ટર એટલે કે ૧૭૦૫ એકર વિસ્તારને અસર થઈ હતી. આગ લાગવાનું એક કારણ વાતાવરણમાં પરિવર્તન હતું.માનવીય બેદરકારીએ પણ મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.
૨૦૧૬માં પણ ઉત્તરાખંડના જંગલોમાં ભીષણ આગ લાગી હતી. ત્યારબાદ, એપ્રિલ અને મે વચ્ચે લગભગ 1600 આગના બનાવો નોંધાયા હતા. ૪૫૩૮ હેક્ટર એટલે કે ૧૧૨૧૩ એકર જંગલનો નાશ થયો.

ફોરેસ્ટ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા મુજબ, ભારતના લગભગ 36 ટકા જંગલ વિસ્તાર આગ પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ છે.