નવી દિલ્હી : ઘઉંના પાકમાં એફિડ અને આર્મી વોર્મ્સ જેવી જીવાતોનો ઉપદ્રવ ખેડૂતો માટે મોટી સમસ્યા છે. ઘણી વખત ખેડૂતો આ જીવાતથી પાકને બચાવવા માટે રાસાયણિક જંતુનાશકોનો ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ, આબોહવા પરિવર્તન, જૈવિક ઉત્પાદનોની વધતી જતી માંગ અને જમીનની ફળદ્રુપતા ઘટવાથી ખેડૂતોને જૈવિક જંતુ નિયંત્રણના પગલાં વિશે વિચારવાની ફરજ પડી છે. આજે અમે તમને ઘઉંના પાકમાં એફિડ અને આર્મી વોર્મ્સના સંચાલન માટે સ્વદેશી જૈવિક જંતુનાશકો વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ. હિમાચલ પ્રદેશના શિમલા જિલ્લાના થિયોગ વિસ્તારમાં વર્ષોથી આ ઘરેલું ઉપાયનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે

હોમગ્રોન ઓર્ગેનિક જંતુનાશક કેવી રીતે બનાવવું? આ દેશી જંતુનાશકને તૈયાર કરવા માટે ગૌમૂત્ર, નિર્ગુંદીના છોડના પાન અને હિંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. 

તૈયારી પદ્ધતિ: સૌથી પહેલા 30 થી 40 નિર્ગુંદીના પાનને 10 લીટર પાણીમાં ઉકાળો. જ્યારે 10 લિટર પાણી એક લિટર થઈ જાય ત્યારે પાણીને ઉકળવાનું બંધ કરો. હવે આ ઘટ્ટ પાણીના એક લીટરમાં 10 ગ્રામ હિંગ ઉમેરો. હવે તેમાં 5 લીટર ગૌમૂત્ર ઉમેરો અને તેને સારી રીતે ગાળી લો.

આ દેશી જૈવિક જંતુનાશકના ફાયદા: આ સ્વદેશી જૈવિક જંતુનાશક એફિડ્સ અને આર્મી વોર્મ્સને નિયંત્રિત કરવામાં ખેડૂતોને મદદ કરી શકે છે. જૈવિક જંતુનાશકો ખેતરની જમીન અને પાકને નુકસાન કરતા નથી. તે જ સમયે, પાકની ગુણવત્તાને પણ અસર થતી નથી.

સંશોધન અને પરિણામો : આ જૈવિક જંતુનાશકનું વર્ષ 2002-03માં હિમાચલ પ્રદેશ કૃષિ યુનિવર્સિટી, ધૌલા કુઆન અને થિયોગના સંશોધન કેન્દ્રોમાં પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. જંતુનાશક દવાના છંટકાવના પ્રથમ દિવસ પછી પાકમાં જીવાતોની સંખ્યામાં ઝડપી ઘટાડો નોંધવામાં આવ્યો હતો. છંટકાવના 30 માં અને 50 માં દિવસે, આ જંતુનાશક પાકમાં જીવાતોને સંપૂર્ણપણે કાબૂમાં રાખ્યું હતું. રાસાયણિક જંતુનાશકોની તુલનામાં આ જંતુનાશકની અસર ધીમી હતી, પરંતુ આ જંતુનાશક પર્યાવરણ અને જમીન માટે વધુ અનુકૂળ છે.