<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 17th January 2025

બજેટમાં મધ્‍યમવર્ગને ઢગલાબંધ રાહતો મળવાની શકયતા

મોદી સરકાર માટે મધ્‍યમવર્ગની આશા-અપેક્ષાઓને અવગણવી મુશ્‍કેલ : આ વર્ગની નારાજગી પોસાય તેમ નથી : મોંઘવારીએ મધ્‍યમવર્ગની કેડ ભાંગી નાખી છે ખર્ચ ક્ષમતાને પણ અસર થઇ છે બજેટ થકી આ વર્ગને રાજી કરવા પ્રયાસ કરશે સરકાર

નવી દિલ્‍હીઃ બીજું સામાન્‍ય બજેટ રજૂ થવાનું છે, જે મોદીના નેતળત્‍વ હેઠળની NDA સરકારના ત્રીજા કાર્યકાળનું પહેલું બજેટ હશે. બજેટ એવા સમયે રજૂ થઈ રહયું છે જ્‍યારે મધ્‍યમ વર્ગ કેન્‍દ્ર સરકાર પાસેથી રાહતની માંગ કરી રહયો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, આ વર્ગને આર્થિક સ્‍તરે ઘણા પડકારોનો સામનો કરવો પડયો છે. આ વર્ગ લાંબા સમયથી ભાજપનો પ્રતિબદ્ધ મતદાતા વર્ગ રહયો છે અને લાંબા સમય પછી, જાહેર પ્‍લેટફોર્મ પર તેનો નારાજગી દેખાઈ રહી છે. આવી સ્‍થિતિમાં, ભાજપ માટે તેમની માંગણીઓને અવગણવી સરળ રહેશે નહીં.

છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં, સોશિયલ મીડિયા પર સૌથી વધુ ચર્ચિત વિષય ટેક્‍સ હતો. મધ્‍યમ વર્ગમાં એવી છાપ ઉભી થઈ કે સરકાર તેના હિત પ્રત્‍યે ગંભીર નથી. તેમનો આરોપ છે કે સરકાર તેમનો ટેકો લે છે, પરંતુ જ્‍યારે બદલામાં કંઈક આપવાની વાત આવે છે, ત્‍યારે તેમને સંપૂર્ણપણે અવગણવામાં આવે છે. કોવિડ સમયગાળા દરમિયાન, આ વિભાગે પરિસ્‍થિતિને પાટા પર લાવવાની તક આપી. હવે પરિસ્‍થિતિ સામાન્‍ય થઈ ગઈ છે, તેથી તેણે ફરીથી પોતાની માંગણીઓ અંગે અવાજ ઉઠાવવાનું શરૂ કર્યું છે.

ચૂંટણીઓમાં મફત ભેટોનો ટ્રેન્‍ડ જે રીતે વધ્‍યો છે, તેનાથી આ વર્ગને એવું લાગવા લાગ્‍યું છે કે રાજકીય રીતે તેની સંપૂર્ણપણે અવગણના કરવામાં આવી છે અને તેના હિત વિશે બોલવા માટે કોઈ બચ્‍યું નથી. સરકાર પણ આ વર્ગના ગુસ્‍સાથી વાકેફ છે. તાજેતરમાં, એક રસપ્રદ પગલામાં, કેન્‍દ્ર સરકારે નિર્ણય લીધો છે કે GST કલેક્‍શનનો માસિક ડેટા જાહેર કરવામાં આવશે નહીં. બાકી રહેલા કર વસૂલાત સંબંધિત ડેટા મોટા પાયે જાહેર કરવામાં નહીં આવે તે પણ નક્કી કરવામાં આવ્‍યું હતું.

આ પગલા પાછળનું કારણ સરકાર દ્વારા મળેલ પ્રતિસાદ હતો. સરકારને માહિતી મળી કે દર મહિને કર વધારવા અંગે ખોટો સંદેશ ફેલાઈ રહ્‍યો છે અને લોકોને લાગ્‍યું કે સરકાર ફક્‍ત કર વસૂલ કરી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી, ભલે તે GST કર વસૂલાતનો મામલો હોય કે આવકવેરા વસૂલાતનો, તેમાં થયેલા વધારાને સરકાર પોતાની મોટી સફળતા તરીકે રજૂ કરી રહી છે. પરંતુ હવે તેણે તેનાથી દૂર રહેવાનું નક્કી કર્યું છે. ખાસ કરીને મધ્‍યમ વર્ગમાં એ વાત પર રોષ છે કે સરકાર સંપૂર્ણપણે કર વસૂલાત પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરે છે, પરંતુ તેમને તેનો કોઈ લાભ મળતો નથી.

વધુમાં, વધતી જતી ફુગાવાએ પરિસ્‍થિતિને વધુ મુશ્‍કેલ બનાવી છે. તાજેતરના સમયમાં ઘણા અહેવાલો દર્શાવે છે કે મધ્‍યમ વર્ગની ખર્ચ ક્ષમતા પર ખરાબ અસર પડી છે અને ફુગાવાની સરખામણીમાં તેમની આવકમાં બિલકુલ વધારો થયો નથી. આ વર્ગના લોકો હવે યુપીએ યુગના કરવેરા સાથે સરખામણી કરવા લાગ્‍યા છે. આ જ કારણ છે કે આ વર્ષના બજેટમાં આવકવેરામાં મોટી રાહતની અપેક્ષા છે.

મધ્‍યમ વર્ગની માંગણીઓ અને તેમના રોષને અવગણવું સરળ રહેશે નહીં. ભલે મધ્‍યમ વર્ગ સંખ્‍યાની દ્રષ્ટિએ દેશમાં સૌથી મોટી વસ્‍તી ન હોય, પણ આ વર્ગ જ કથાને આકાર આપવાની સૌથી વધુ શક્‍તિ ધરાવે છે. દેશભરમાં લગભગ ૩૫૦ લોકસભા બેઠકો એવી છે, જ્‍યાં મધ્‍યમ વર્ગની વસ્‍તી નિર્ણયને પ્રભાવિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. જોકે, નરેન્‍દ્રભાઇ મોદીના નેતળત્‍વમાં, ભાજપ શહેરી પક્ષ હોવાની માન્‍યતાને બદલવામાં સફળ રહયો છે.

ગ્રામીણ વિસ્‍તારોમાં પાર્ટીનો ઝડપથી વિકાસ થયો અને બદલામાં ગ્રામીણ વસ્‍તીને પણ સરકાર તરફથી લાભ મળ્‍યા. કિસાન સન્‍માન નિધિ અને મફત રાશનથી ગરીબોમાં સરકાર અને ભાજપની વિશ્વસનીયતા મજબૂત થઈ. આ ઉપરાંત, ભાજપને મધ્‍યમ વર્ગનો ટેકો પણ મળતો રહ્‍યો. આવી સ્‍થિતિમાં, તેની અપેક્ષાઓને અવગણવાનું જોખમ આગામી દિવસોમાં સરકાર માટે સમસ્‍યાઓ ઊભી કરી શકે છે.

યુપીએ ૨ દરમિયાન, અણ્‍ણા આંદોલન અથવા નિર્ભયા આંદોલન સરકારના પતનનું મુખ્‍ય કારણ બન્‍યું. બંને ચળવળોનું નેતળત્‍વ મધ્‍યમ વર્ગ દ્વારા કરવામાં આવ્‍યું હતું. પરંતુ હવે સરકાર એક અલગ પ્રકારના પડકારનો સામનો કરી રહી છે. આર્થિક પરિસ્‍થિતિને જોતાં, રાહત માટે બહુ અવકાશ નથી લાગતો. અર્થતંત્ર કોઈક રીતે મંદીનો સામનો કરી રહ્‍યું છે. સરકાર પાસે આવકના મર્યાદિત સ્‍ત્રોત છે. તમામ પ્રકારની કલ્‍યાણકારી યોજનાઓ બંધ કરી શકાતી નથી. આ ઉપરાંત, ઘણા રાજ્‍યોમાં મફત ભેટો રજૂ કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે સરકાર પાસે ઉપલબ્‍ધ સંસાધન વિકલ્‍પો વધુ મર્યાદિત થયા છે.

જોકે, ભાજપ જાણે છે કે ૨૦૨૯ ની સામાન્‍ય ચૂંટણીઓ હજુ ઘણી દૂર છે અને ભવિષ્‍યમાં કોર્સ કરેક્‍શન માટે ઘણી તકો હશે. દરમિયાન, વિરોધ પક્ષોને પણ સમજાયું છે કે મધ્‍યમ વર્ગમાં પ્રવેશવાની આ તેમની તક છે. આ જ કારણ છે કે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી તેમણે આ વર્ગને લગતા મુદ્દાઓ પણ ઉઠાવવાનું શરૂ કર્યું છે.(૨૩.૯)

(2:44 PM IST)