નવી દિલ્‍હી, તા.૨૨: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્‍ડિયા એ એક મોટી જાહેરાત કરી છે. શુક્રવારે, RBI એ એક પ્રસ્‍તાવ રજૂ કર્યો છે જે સામાન્‍ય લોકો અને નાના વેપારીઓને મોટી રાહત આપી શકે છે. RBI ઇચ્‍છે છે કે બેંકો અને અન્‍ય ધિરાણ સંસ્‍થાઓ ફ્‌લોટિંગ રેટ બિઝનેસ લોન પર પ્રી-પેમેન્‍ટ ચાર્જ દૂર કરે. મતલબ કે, જો તમે સમય પહેલાં લોન ચૂકવવા માંગતા હો, તો તમારે કોઈ દંડ ચૂકવવો પડશે નહીં. આ નિયમ તમામ વ્‍યક્‍તિઓ અને સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્‍યમ ઉદ્યોગો માટે રહેશે.

કેટલીક બેંકો અને નાણાકીય સંસ્‍થાઓ ફ્‌લોટિંગ રેટ પર હોય તેવી વ્‍યક્‍તિગત લોન (વ્‍યવસાય સિવાય) પર પ્રીપેમેન્‍ટ ચાર્જ વસૂલતી નથી. આરબીઆઈના નવા પ્રસ્‍તાવ સાથે, આ નિયમ હવે બિઝનેસ લોન પર પણ લાગુ થશે.

RBI એ એક ડ્રાફ્‌ટ પરિપત્ર જારી કર્યો છે. તેમાં લખ્‍યું છે કે, ટાયર ૧ અને ટાયર ૨ પ્રાથમિક (શહેરી) સહકારી બેંકો અને બેઝ લેયર NBFC સિવાયની તમામ નાણાકીય સંસ્‍થાઓ, વ્‍યક્‍તિગત અને MSE દેવાદારોને આપવામાં આવતી ફ્‌લોટિંગ રેટ બિઝનેસ લોન પર કોઈપણ પ્રી-પેમેન્‍ટ ચાર્જ વસૂલશે નહીં. લોનમાં સહ-અરજદાર છે કે નહીં. આનો અર્થ એ થયો કે તમારે હવે તમારી લોન વહેલી ચૂકવવા બદલ દંડ ચૂકવવો પડશે નહીં.

MSE માટે, આ નિયમ રૂ. ૭.૫૦ કરોડ સુધીની લોન પર લાગુ થશે. મતલબ કે, જો કોઈપણ પ્‍લ્‍ચ્‍ ની કુલ લોન રૂ. ૭.૫૦ કરોડથી વધુ હોય, તો તે વધારાની રકમ પર આ નિયમ લાગુ પડશે નહીં. આ દરખાસ્‍ત જવાબદાર ધિરાણ આચાર - લોન પર ફોરક્‍લોઝર ચાર્જ/પ્રી-પેમેન્‍ટ પેનલ્‍ટીઝની વસૂલાત શીર્ષકવાળા ડ્રાફ્‌ટમાં આપવામાં આવી છે.

RBI એ અવલોકન કર્યું છે કે વિવિધ બેંકો MSE લોન પર અલગ અલગ પ્રી-પેમેન્‍ટ ચાર્જ વસૂલ કરે છે. આનાથી ગ્રાહકોને અસુવિધા થાય છે અને કયારેક વિવાદો પણ થાય છે. આરબીઆઈ આ સમસ્‍યાનો ઉકેલ લાવવા માંગે છે.

કેટલીક બેંકો લોન કરારમાં એવી શરતો પણ મૂકે છે કે ગ્રાહકો ઓછા વ્‍યાજ દર અથવા સારી સેવાઓ માટે બીજી બેંક પસંદ કરવામાં અચકાય છે. આરબીઆઈ આને પણ નિયંત્રિત કરવા માંગે છે.

આરબીઆઈના ડ્રાફ્‌ટ પરિપત્રમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્‍યું છે કે બેંકો કોઈપણ લોન પર લઘુત્તમ લોક-ઇન સમયગાળો લાદી શકતી નથી. મતલબ કે તમે જ્‍યારે ઇચ્‍છો ત્‍યારે તમારી લોન ચૂકવી શકો છો. જો બેંક પોતે લોન બંધ કરે તો પણ કોઈ ચાર્જ લેવામાં આવશે નહીં. અને જો બેંકે અગાઉ કોઈ ચાર્જ માફ કર્યો હોય અથવા તમને તેના વિશે જાણ ન કરી હોય, તો તે લોન ચૂકવતી વખતે પછીથી ચાર્જ વસૂલ કરી શકશે નહીં.

ય્‍ગ્‍ત્‍ એ આ દરખાસ્‍ત પર ૨૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં તમામ સંબંધિત પક્ષો પાસેથી અભિપ્રાય માંગ્‍યો છે. આ પછી જ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે. જનતા અને બેંકોની પ્રતિક્રિયા શું છે તે જોવાનું બાકી છે. જો આ દરખાસ્‍ત લાગુ કરવામાં આવે તો સામાન્‍ય માણસ અને નાના વેપારીઓ માટે મોટી રાહત થશે.