લ્યો બોલો....કેન્દ્ર સરકારનો પેન્શન પરનો ખર્ચ પગાર કરતા વધુ વધ્યો
સરકાર પગાર પંચ લાગુ કરવામાં જેટલો વધુ સમય લેશે, મૂળભૂત પગારની તુલનામાં મોંઘવારી ભથ્થા અને અન્ય ભથ્થાઓનું પ્રમાણ એટલું જ વધશે ૨૦૨૫-૨૬ના કેન્દ્રીય બજેટમાં પગાર પાછળ રૂ.૧.૬૬ લાખ કરોડ અને પેન્શન પાછળ રૂ.૨.૭૭ લાખ કરોડ ખર્ચવાનો અંદાજ છે
નવી દિલ્હી,તા.૨૫: કેન્દ્ર સરકારના ૨૦૨૫-૨૬ના બજેટમાં પેન્શન અને પગાર પરના ખર્ચ અંગે એક રસપ્રદ આંકડો બહાર આવ્યો છે. બજેટ -ોફાઇલ દસ્તાવેજો અનુસાર, ૨૦૨૩-૨૪ થી પેન્શન પરનો ખર્ચ પગાર કરતાં વધી જશે. આ વલણ ૨૦૨૫-૨૬ના બજેટમાં પણ ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે. તેની અસર ૮મા પગાર પંચ પર જોઈ શકાય છે.
૨૦૨૩-૨૪ થી પગાર ખર્ચ પેન્શન ખર્ચ કરતા ઓછો રહ્યો છે. ૨૦૨૫-૨૬ના કેન્દ્રીય બજેટમાં પગાર પાછળ રૂ.૧.૬૬ લાખ કરોડ અને પેન્શન પાછળ રૂ.૨.૭૭ લાખ કરોડ ખર્ચવાનો અંદાજ છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી ‘પગાર' અને ‘પેન્શન' ફાળવણી લગભગ યથાવત રહી છે, પરંતુ ૨૦૨૩-૨૪ પહેલા, પગાર ખર્ચ પેન્શન કરતા ઘણો વધારે હતો. નોંધપાત્ર રીતે, ૨૦૨૨-૨૩ અને ૨૦૨૩-૨૪ વચ્ચે ‘પગાર' ખર્ચમાં રૂ.૧ લાખ કરોડનો તીવ્ર ઘટાડો થવાનો અંદાજ છે. આ વલણ ૨૦૨૩-૨૪ પછી પણ લગભગ સમાન રહે છે. આ સૂચવે છે કે પગાર ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થયો છે, જેના પરથી અનુમાન લગાવી શકાય છે કે સરકારી કર્મચારીઓની સંખ્યામાં પણ ઘટાડો થયો હશે.
બજેટ દસ્તાવેજમાં ‘પગાર' અને ‘પેન્શનર' ખર્ચ સ્થાપના ખર્ચ હેઠળ આવે છે. આ બે શ્રેણીઓ ઉપરાંત, સ્થાપના ખર્ચમાં અન્ય નામની શ્રેણીનો પણ સમાવેશ થાય છે. ૨૦૧૭-૧૮ના તુલનાત્મક ડેટા મુજબ, ૨૦૨૨-૨૩ પછી પગાર ખર્ચમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો હોવા છતાં, કુલ સ્થાપના ખર્ચમાં સતત વધારો થયો છે. આ વધારો મુખ્યત્વે અન્ય શ્રેણીને ફાળવણીમાં વધારાને કારણે છે.
બજેટના ‘ખર્ચ પ્રોફાઇલ' વિભાગમાં કર્મચારીઓને કરવામાં આવનારી ચૂકવણીઓ વિશે વિગતવાર વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આને ત્રણ મુખ્ય શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છેઃ પગાર, ભથ્થાં (મુસાફરી ખર્ચ સિવાય) અને મુસાફરી ખર્ચ. ૨૦૧૭-૧૮ થી આ શીર્ષક હેઠળ કુલ ફાળવણીમાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી. સરકાર દ્વારા કાર્યરત કર્મચારીઓની સંખ્યા પણ ૨૦૧૭-૧૮ થી ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન ૩૨ થી ૩૭ લાખની વચ્ચે રહેવાનો અંદાજ છે.
જોકે, ‘પગાર' વિભાગ માટે ફાળવણી સ્થિર રહી છે, જ્યારે ‘ભથ્થાં' વિભાગ માટે ફાળવણી ૨૦૨૩-૨૪ થી નોંધપાત્ર રીતે વધી છે. ૨૦૨૩-૨૪ ના બજેટ અંદાજમાં પગાર શીર્ષક હેઠળ ફાળવણીમાં ઘટાડો થયો છે કારણ કે પગારમાં હવે મોંઘવારી ભથ્થું, ઘર ભાડું ભથ્થું વગેરે જેવા ભથ્થાઓનો સમાવેશ થતો નથી, જેને ૨૦૨૩-૨૪ થી ભથ્થાં (મુસાફરી ખર્ચ સિવાય) શીર્ષક હેઠળ સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. આ ફેરફાર દર્શાવે છે કે કુલ ખર્ચમાં ઘટાડો થયો નથી પરંતુ તેને વિવિધ શ્રેણીઓમાં ફરીથી વર્ગીકળત કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે આઠમા પગાર પંચની રચનાની જાહેરાત કરી છે, જે ૨૦૨૭ થી અમલમાં આવે તેવી શકયતા છે. પગાર પંચ મોંઘવારી ભથ્થાને મૂળ પગારમાં સમાવિષ્ટ કરે છે, જે સમયગાળાની શરૂઆતમાં બનાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, મોંઘવારી ભથ્થું દર વર્ષે ફુગાવાને અનુરૂપ વધતું રહે છે.
આનો અર્થ એ પણ થાય છે કે સરકાર પગાર પંચ લાગુ કરવામાં જેટલો વધુ સમય લેશે, મૂળભૂત પગારની તુલનામાં મોંઘવારી ભથ્થા અને અન્ય ભથ્થાઓનું પ્રમાણ એટલું જ વધશે. આનાથી બજેટમાં નોંધાયેલા પગાર ખર્ચ પર સીધી અસર પડશે.
જ્યારે ૮મા પગાર પંચની ભલામણો અમલમાં આવશે, ત્યારે બજેટમાં ‘પગાર' અને બજેટ પ્રોફાઇલમાં પગારમાં અચાનક અને જંગી વધારો થશે. આનું કારણ એ હશે કે મોંઘવારી ભથ્થું અને અન્ય ચૂકવણીની મોટી રકમ ફરીથી વેતન અથવા પગાર શ્રેણીમાં પાછી આવશે.
(10:38 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
