<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 3rd March 2025

દિલ્‍હી હાઈકોર્ટે ગાઈડ લાઇન જાહેર કરીઃ સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ નહિ પરંતુ નિયંત્રિત કરી શકાય

શાળાઓમાં બાળકોને સ્‍માર્ટફોન લઈ જવા પર પ્રતિબંધ મૂકી શકાય નહિ : સ્‍માર્ટફોનના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ એક અનિચ્‍છનીય અને અવ્‍યવહારુ અભિગમઃ કોર્ટ

નવી દિલ્‍હી, તા.૩: શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ફોનનો ઉપયોગ એક મોટી સમસ્‍યા બની ગઈ છે. મોટાભાગની શાળાઓમાં, બાળકોને મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ છે. તે જ સમયે, દિલ્‍હી હાઈકોર્ટે વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સ્‍માર્ટફોનના ઉપયોગ અંગે અલગ અભિપ્રાય આપ્‍યો છે.  કોર્ટે કહયું કે શાળાએ જતા વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સ્‍માર્ટફોનના ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ એક અનિચ્‍છનીય અને અવ્‍યવહારુ અભિગમ છે. શિક્ષણ વિભાગ (ઝબ્‍ચ્‍) એ શાળાના પરિસરમાં મોબાઇલ ફોનના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂક્‍યો છે.

શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા મોબાઇલ ફોનના ઉપયોગ અંગે માર્ગદર્શિકા જારી કરતી વખતે, ન્‍યાયાધીશ અનુપ જયરામ ભંભાણીએ કહયું, ‘‘શાળામાં સ્‍માર્ટફોનના આડેધડ ઉપયોગ અને દુરુપયોગથી થતી હાનિકારક અસરોને ઓછી કર્યા વિના, આ કોર્ટનો મત છે કે સ્‍માર્ટફોન ઘણા ફાયદાકારક હેતુઓ પણ પૂરા પાડે છે, જેમાં માતાપિતા અને બાળકો વચ્‍ચે સંકલન જાળવવાનો સમાવેશ થાય છે, જે વિદ્યાર્થીઓની સલામતી અને સુરક્ષામાં વધારો કરે છે.''

ઓગસ્‍ટ ૨૦૨૩માં, શિક્ષણ નિયામકમંડળે દિલ્‍હીની તમામ શાળાઓના પરિસરમાં વર્ગો અને અભ્‍યાસ દરમિયાન મોબાઇલ ફોનના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકતી એક સલાહકાર જારી કરી હતી. જોકે, કોર્ટે કહ્‍યું કે આ સલાહકારમાં શાળાઓમાં સ્‍માર્ટફોનના દુરુપયોગને રોકવા માટે વ્‍યાપક દિશાનિર્દેશો છે. કોર્ટે પોતાની માર્ગદર્શિકામાં સ્‍પષ્ટપણે જણાવ્‍યું હતું કે નીતિગત બાબત તરીકે, વિદ્યાર્થીઓને શાળામાં સ્‍માર્ટફોન લઈ જવાથી અટકાવવા જોઈએ નહીં પરંતુ તેમના ઉપયોગનું નિયમન અને દેખરેખ રાખવી જોઈએ.

આ સંદર્ભમાં, દિલ્‍હી હાઈકોર્ટે કહયું કે જ્‍યાં સ્‍માર્ટફોનની સુરક્ષાની વ્‍યવસ્‍થા કરવી શક્‍ય છે, ત્‍યાં વિદ્યાર્થીઓ માટે શાળામાં પ્રવેશ કરતી વખતે તેમના સ્‍માર્ટફોન જમા કરાવવા અને ઘરે પાછા ફરતી વખતે પાછા લેવા માટેની વ્‍યવસ્‍થા હોવી જોઈએ. કોર્ટે ભલામણ કરી હતી કે વર્ગખંડમાં સ્‍માર્ટફોનનો ઉપયોગ પ્રતિબંધિત કરવો જોઈએ અને શાળાના સામાન્‍ય વિસ્‍તારોમાં તેમજ શાળાના વાહનોમાં સ્‍માર્ટફોન પર કેમેરા અને રેકોર્ડિંગ સુવિધાઓનો ઉપયોગ પ્રતિબંધિત કરવો જોઈએ.

કોર્ટના આદેશમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે શાળાઓએ વિદ્યાર્થીઓને જવાબદાર ઓનલાઈન વર્તન, ડિજિટલ શિષ્ટાચાર અને સ્‍માર્ટફોનના નૈતિક ઉપયોગ વિશે શિક્ષિત કરવા જોઈએ અને વિદ્યાર્થીઓને સલાહ આપવી જોઈએ કે વધુ પડતો સ્‍ક્રીન સમય અને સોશિયલ મીડિયા પર વ્‍યસ્‍તતા ચિંતા, ધ્‍યાનની ખામી અને સાયબર-ક્રાઈમ તરફ દોરી શકે છે.

હાઈકોર્ટે પોતાની માર્ગદર્શિકામાં ભાર મૂક્‍યો છે કે સુરક્ષા, સંકલન અને કનેક્‍ટિવિટી માટે સ્‍માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી હોવી જોઈએ પરંતુ મનોરંજન/મનોરંજન માટે સ્‍માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં. તેમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે શાળાઓમાં સ્‍માર્ટફોનના ઉપયોગને નિયંત્રિત કરવા અને તેનું નિરીક્ષણ કરવા માટેની નીતિઓ માતાપિતા, શિક્ષકો અને નિષ્‍ણાતો સાથે પરામર્શ કરીને ઘડવી જોઈએ જેથી તમામ હિસ્‍સેદારોની જરૂરિયાતો અને ચિંતાઓને સંબોધિત કરતો સંતુલિત અભિગમ વિકસાવી શકાય.

કોર્ટે ભલામણ કરી હતી કે નીતિમાં શાળામાં સ્‍માર્ટફોનના ઉપયોગના નિયમોના ઉલ્લંઘન માટે પારદર્શક, ન્‍યાયી અને અમલમાં મૂકી શકાય તેવા પરિણામો નક્કી કરવા જોઈએ જેથી વધુ પડતા કઠોર બન્‍યા વિના સતત ઉપયોગ સુનિશ્‍ચિત થાય.(૨૩.૨૨) 

(3:17 PM IST)