News of Thursday, 6th March 2025
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની 'ગોલ્ડન ડોમ' યોજના શું છે? : જાણો યુએસ સંરક્ષણ પ્રણાલી ઇઝરાયલના આયર્ન ડોમથી કેટલી અલગ ?
યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 'ગોલ્ડન ડોમ' નામની અદ્યતન મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. આ સિસ્ટમ ઇઝરાયલની 'આયર્ન ડોમ' મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમની જેમ વિકસાવવામાં આવશે.

યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે એક નવી અને ઘાતક મિસાઇલ બનાવવાની યોજના બનાવી છે. ટ્રમ્પે 'ગોલ્ડન ડોમ' નામની એક અદ્યતન મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રણાલી બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જે ઇઝરાયલની 'આયર્ન ડોમ' મિસાઇલ સુરક્ષા પ્રણાલીની તર્જ પર વિકસાવવામાં આવશે. ટ્રમ્પ કહે છે કે આ મિસાઇલ અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ હશે અને કોઈપણ બાહ્ય ખતરાથી અમેરિકાનું રક્ષણ કરવામાં સક્ષમ હશે. તેમણે કોંગ્રેસ પાસેથી આ પ્રોજેક્ટ માટે ભંડોળની પણ માંગ કરી છે અને કહ્યું છે કે આ મિસાઇલ સંપૂર્ણપણે અમેરિકામાં બનાવવામાં આવશે.
'ગોલ્ડન ડોમ' એક રાષ્ટ્રીય મિસાઇલ સુરક્ષા કાર્યક્રમ છે જે અમેરિકાને બેલિસ્ટિક, હાઇપરસોનિક, ક્રુઝ મિસાઇલો અને અન્ય હવાઈ જોખમોથી બચાવવા માટે રચાયેલ છે. આ કાર્યક્રમ 27 જાન્યુઆરીના રોજ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો અને તેમાં અવકાશ-આધારિત સેન્સર અને ઇન્ટરસેપ્ટર જેવી અદ્યતન તકનીકોનો સમાવેશ થશે.
પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ કહે છે કે આ કાર્યક્રમનો હેતુ અમેરિકન નાગરિકો અને મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓનું રક્ષણ કરવાનો છે. ઉપરાંત, કોઈપણ વિદેશી હવાઈ હુમલાને રોકવાની અને બદલો લેવાની ક્ષમતામાં વધારો થાય છે. અમેરિકાની 'બીજી હડતાલ' ક્ષમતા (દુશ્મનના પહેલા હુમલા પછી પણ જવાબ આપવાની ક્ષમતા) સુનિશ્ચિત કરવી.
1. ગ્રાઉન્ડ-બેઝ્ડ મિડકોર્સ ડિફેન્સ (GMD)
આ સિસ્ટમ ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ બેલિસ્ટિક મિસાઇલો (ICBM) સામે રક્ષણ આપવા માટે અમેરિકાની મુખ્ય સંરક્ષણ પ્રણાલી છે. આમાં અલાસ્કા અને કેલિફોર્નિયામાં તૈનાત ભૂમિ-આધારિત ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલોનો સમાવેશ થાય છે, જે તેમના મધ્યમ તબક્કામાં દુશ્મન મિસાઇલોનો નાશ કરવામાં સક્ષમ છે.
2. એજિસ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ ડિફેન્સ (એજિસ BMD)
તે એક સમુદ્રી અને જમીન આધારિત સિસ્ટમ છે જે ટૂંકા અને મધ્યમ અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલોને અટકાવવા માટે રચાયેલ છે. અમેરિકા પહેલાથી જ આ યુદ્ધ જહાજ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે જેથી તે સમુદ્રમાંથી જ કોઈપણ હુમલાને રોકી શકે.
3. ટર્મિનલ હાઇ અલ્ટીટ્યુડ એરિયા ડિફેન્સ (THAAD)
THAAD એક મોબાઇલ, જમીન-આધારિત સંરક્ષણ પ્રણાલી છે જે ટૂંકા, મધ્યમ અને મધ્યમ-અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલોને તેમના અંતિમ તબક્કામાં નષ્ટ કરવામાં સક્ષમ છે. તે 'હિટ-ટુ-કીલ' ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં ઇન્ટરસેપ્ટીંગ મિસાઇલ દુશ્મન મિસાઇલ સાથે અથડાય છે અને તેનો નાશ કરે છે. આ સિસ્ટમ ઇઝરાયલમાં પણ તૈનાત કરવામાં આવી હતી અને 2023 માં હુતી બળવાખોરો દ્વારા છોડવામાં આવેલી મિસાઇલને સફળતાપૂર્વક તોડી પાડવામાં આવી હતી.
વધુમાં, તેમાં છ ટ્રક-માઉન્ટેડ લોન્ચર છે, જેમાંથી દરેક આઠ ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલો વહન કરે છે. એક રડાર સિસ્ટમ છે જે 3,000 કિલોમીટરના અંતર સુધી દુશ્મન મિસાઇલો શોધી શકે છે. એક અગ્નિ નિયંત્રણ પ્રણાલી છે, જે સમગ્ર સંરક્ષણ પ્રણાલીને નિયંત્રિત કરે છે.
૪. પેટ્રિઅટ એડવાન્સ્ડ કેપેબિલિટી-૩ (પીએસી-૩)
આ સિસ્ટમ ટૂંકા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અને અન્ય હવાઈ જોખમોનો નાશ કરવામાં મદદ કરે છે. તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીની હાઇપરસોનિક શસ્ત્રો સામે રક્ષણ માટે થાય છે.
ઇઝરાયલની 'આયર્ન ડોમ' સંરક્ષણ પ્રણાલી
ઇઝરાયલની 'આયર્ન ડોમ' એક બહુ-સ્તરીય મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રણાલી છે, જે મુખ્યત્વે હમાસ અને હિઝબુલ્લાહ જેવા સંગઠનો દ્વારા છોડવામાં આવતા નાના રોકેટ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવા માટે વિકસાવવામાં આવી હતી. આ સિસ્ટમનો વિકાસ 2007 માં શરૂ થયો હતો અને તે 2011 માં સક્રિય થયો હતો.
આ સિસ્ટમમાં ઘણા સ્તરો છે, જેમ કે-
આયર્ન ડોમ: તે ટૂંકા અંતરના મિસાઇલો અને રોકેટને રોકવા માટે રચાયેલ છે.
ડેવિડ્સ સ્લિંગ: તેનો ઉપયોગ મધ્યમથી લાંબા અંતરની મિસાઇલોને અટકાવવા માટે થાય છે.
એરો-2 અને એરો-3: તેને લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલોનો નાશ કરવા માટે વિકસાવવામાં આવી છે.
ઇઝરાયલની મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ, ખાસ કરીને 'એરો-2'ના વિકાસમાં અમેરિકાએ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. 2020 સુધીમાં, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે 'એરો' શસ્ત્ર પ્રણાલીમાં $3.7 બિલિયનથી વધુનું યોગદાન આપ્યું હતું.
(12:01 AM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
