વૈજ્ઞાનિકોએ રોગપ્રતિકારક શક્તિના એક અગાઉ અજાણ્યા પાસાને ઓળખી કાઢ્યું છે જે નવા એન્ટિબાયોટિક્સ માટે માર્ગ મોકળો કરી શકે છે.

બીબીસીના અહેવાલ મુજબ, પ્રોટીન રિસાયક્લિંગ માટે જવાબદાર શરીરના એક ભાગનું વૈકલ્પિક કાર્ય છે - બેક્ટેરિયા-નાશક સંયોજનો ઉત્પન્ન કરે છે. આ શોધ એન્ટિબાયોટિક-પ્રતિરોધક ચેપ સામેની લડાઈ પર નોંધપાત્ર અસર કરી શકે છે.

ઇઝરાયલમાં વેઇઝમેન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સના સંશોધકો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલ અને નેચરમાં પ્રકાશિત થયેલ આ અભ્યાસ, દરેક કોષમાં જોવા મળતી રચના, પ્રોટીઝોમ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. પરંપરાગત રીતે, પ્રોટીઝોમ જૂના પ્રોટીનને ફરીથી વાપરી શકાય તેવા ઘટકોમાં તોડવા માટે જાણીતું છે.

જોકે, સંશોધન ટીમે શોધી કાઢ્યું કે જ્યારે કોઈ કોષ બેક્ટેરિયાથી ચેપગ્રસ્ત થાય છે, ત્યારે પ્રોટીઝોમ તેના કાર્યમાં ફેરફાર કરે છે. ફક્ત પ્રોટીનને રિસાયક્લિંગ કરવાને બદલે, તે તેમને એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પરમાણુઓમાં ફરીથી ઉપયોગ કરે છે જે બેક્ટેરિયાને તેમના બાહ્ય સ્તરો પર હુમલો કરીને નાશ કરવામાં સક્ષમ છે.

મુખ્ય સંશોધકોમાંના એક પ્રોફેસર યિફત મેર્બલે આ શોધને ક્રાંતિકારી ગણાવી. "આ ખરેખર રોમાંચક છે, કારણ કે અમને ક્યારેય ખબર નહોતી કે આવું થઈ રહ્યું છે. અમે રોગપ્રતિકારક શક્તિની એક નવી પદ્ધતિ શોધી કાઢી છે જે આપણને બેક્ટેરિયલ ચેપ સામે રક્ષણ આપવાની મંજૂરી આપે છે. તે આપણા શરીરમાં બધા કોષોમાં થઈ રહ્યું છે, અને સંભવિત કુદરતી એન્ટિબાયોટિક્સનો એક નવો વર્ગ ઉત્પન્ન કરે છે," તેણીએ બીબીસીને જણાવ્યું.

એન્ટિબાયોટિક-પ્રતિરોધક બેક્ટેરિયાના ઉદય સાથે, આ શોધ સારવાર વિકસાવવા માટે એક નવો માર્ગ પ્રદાન કરે છે. સંશોધકોએ પ્રયોગશાળામાં બેક્ટેરિયલ સંસ્કૃતિઓ અને ન્યુમોનિયા અને સેપ્સિસથી પીડાતા ઉંદરો પર શ્રેણીબદ્ધ પરીક્ષણો હાથ ધર્યા.

પરિણામો દર્શાવે છે કે આ કુદરતી રીતે બનતા એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પરમાણુઓ કેટલાક હાલના એન્ટિબાયોટિક્સ જેટલા અસરકારક હતા.

વધુમાં, જ્યારે સંશોધકોએ પ્રયોગશાળામાં ઉગાડવામાં આવેલા કોષોમાં પ્રોટીઝોમને નિષ્ક્રિય કર્યા, ત્યારે તેઓએ જોયું કે સૅલ્મોનેલા જેવા બેક્ટેરિયા તેમને વધુ સરળતાથી અસર કરી શકે છે. આ રોગપ્રતિકારક સંરક્ષણમાં પ્રોટીઝોમની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને પ્રકાશિત કરે છે.

નિષ્ણાતોની પ્રતિક્રિયાઓ અને ભવિષ્યના પરિણામો

ઇમ્પીરીયલ કોલેજ લંડનના ઇમ્યુનોલોજિસ્ટ પ્રોફેસર ડેનિયલ ડેવિસે આ સંશોધનને "અત્યંત ઉત્તેજક અને ખૂબ જ રસપ્રદ" ગણાવ્યું, અને ઉમેર્યું કે તે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વિશેની આપણી સમજને મૂળભૂત રીતે બદલી નાખે છે.

જોકે, તેમણે ચેતવણી પણ આપી કે જ્યારે તારણો આશાસ્પદ છે, ત્યારે તેમને સક્ષમ એન્ટિબાયોટિક સારવારમાં વિકસાવવામાં આવી શકે છે કે કેમ તે નક્કી કરવા માટે વધુ સંશોધનની જરૂર છે.

કિંગ્સ કોલેજ લંડનના માઇક્રોબાયોલોજી નિષ્ણાત ડૉ. લિન્ડસે એડવર્ડ્સે આ શોધના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો. "તે નવી એન્ટિબાયોટિક્સ માટે સંભવિત સોનાની ખાણ છે, તે ખૂબ જ ઉત્તેજક છે," તેણીએ કહ્યું.

તેણીએ એ પણ નોંધ્યું કે આ એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પરમાણુઓ માનવ શરીરની અંદરથી ઉદ્ભવે છે, તેથી કૃત્રિમ એન્ટિબાયોટિક્સની તુલનામાં દવાના વિકાસને લગતી સલામતીની ચિંતાઓ ઓછી થઈ શકે છે.

એન્ટિબાયોટિક પ્રતિકાર સામે લડવાની આશા

એન્ટિબાયોટિક પ્રતિકાર એક વધતી જતી વૈશ્વિક કટોકટી છે, જેમાં દર વર્ષે દસ લાખથી વધુ મૃત્યુ દવા-પ્રતિરોધક ચેપને આભારી છે. તાત્કાલિક જરૂરિયાત હોવા છતાં, નવા એન્ટિબાયોટિક્સ પર સંશોધન ધીમું રહ્યું છે.

જોકે, આ શોધ એક નવો અભિગમ રજૂ કરે છે, જે વૈજ્ઞાનિકોને એન્ટિબાયોટિક વિકાસ માટે સંપૂર્ણપણે નવો જૈવિક સ્ત્રોત પ્રદાન કરે છે.

જેમ જેમ સંશોધન આગળ વધે છે, તેમ તેમ વૈજ્ઞાનિકો આશાવાદી રહે છે કે રોગપ્રતિકારક શક્તિનો આ નવો પાસા એન્ટિબાયોટિક પ્રતિકારના તાત્કાલિક પડકારનો સામનો કરવામાં મદદ કરી શકે છે, જે ભવિષ્યમાં જીવન બચાવતી સારવાર તરફ દોરી શકે છે.