નવી દિલ્‍હી તા.૧૨: ફેબ્રુઆરીમાં ભારતની ખાદ્ય તેલની આયાત ચાર વર્ષના નીચલા સ્‍તરે પહોંચી ગઈ. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, સોયાબીન તેલ અને સૂર્યમુખી તેલની આયાતમાં ઘટાડો થવાને કારણે આવું બન્‍યું છે. અગ્રણી ઉદ્યોગ સંસ્‍થા, સોલવન્‍ટ એક્‍સટ્રેક્‍ટર્સ એસોસિએશન ઓફ ઈન્‍ડિયા (SEA) એ મંગળવારે આ માહિતી આપી. આના કારણે દેશમાં ખાદ્ય તેલનો સ્‍ટોક ત્રણ વર્ષમાં સૌથી નીચા સ્‍તરે પહોંચી ગયો છે. ભારત વિશ્વમાં વનસ્‍પતિ તેલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર છે. સતત બીજા મહિને ઓછી આયાતને કારણે, દેશમાં તેનો સ્‍ટોક ઘટયો છે. આ કારણે, આગામી મહિનાઓમાં ભારતને વધુ તેલ ખરીદવું પડી શકે છે. આનાથી મલેશિયન પામ તેલ અને અમેરિકન સોયાબીન તેલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.

SEA ના નિવેદન મુજબ, ફેબ્રુઆરીમાં ભારતની પામ તેલની આયાત જાન્‍યુઆરીની સરખામણીમાં ૩૫.૭% વધીને ૩,૭૩,૫૪૯ મેટ્રિક ટન થઈ છે. ઓક્‍ટોબર ૨૦૨૪ માં પૂરા થયેલા માર્કેટિંગ વર્ષમાં ભારતે દર મહિને સરેરાશ ૭૫૦,૦૦૦ ટનથી વધુ પામ તેલની આયાત કરી હતી. ફેબ્રુઆરીમાં, સોયાતેલની આયાત ૩૬%  ઘટીને ૨,૮૩,૭૩૭ ટન અને સૂર્યમુખી તેલની આયાત ૨૦.૮% ઘટીને ૨,૨૮,૨૭૫ ટન થઈ હતી. સોયાબીન તેલ અને સૂર્યમુખી તેલના શિપમેન્‍ટમાં ઘટાડો થવાને કારણે ગયા મહિને દેશની કુલ વનસ્‍પતિ તેલની આયાત ૧૨%  ઘટીને ૮,૯૯,૫૬૫ ટન થઈ ગઈ. આ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૧ પછીનો સૌથી ઓછો દર છે.

કેટલો સ્‍ટોક બાકી છે?

૧ માર્ચના રોજ ભારતના ખાદ્ય તેલનો સ્‍ટોક એક મહિના પહેલાના સ્‍ટોક કરતા ૧૪% ઘટીને ૧.૮૭ મિલિયન ટન થયો, જે ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયનો સૌથી નીચો સ્‍ટોક છે. જો આયાતમાં વધારો નહીં થાય તો આગામી દિવસોમાં ખાદ્ય તેલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે. ભારત તેનું મોટાભાગનું પામ તેલ ઇન્‍ડોનેશિયા, મલેશિયા અને થાઇલેન્‍ડથી ખરીદે છે. જ્‍યારે સોયાબીન તેલ અને સૂર્યમુખી તેલ આર્જેન્‍ટિના, બ્રાઝિલ, રશિયા અને યુક્રેનથી આવે છે.

ખાદ્ય તેલ વેપારી GGN રિસર્ચના મેનેજિંગ પાર્ટનર રાજેશ પટેલે જણાવ્‍યું હતું કે માર્ચમાં પામ તેલ અને સોયાતેલની આયાત વધવાની શકયતા છે કારણ કે ઉદ્યોગ સ્‍ટોક બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. SEA મુજબ, વર્તમાન માર્કેટિંગ વર્ષના પ્રથમ ચાર મહિનામાં (ઓક્‍ટોબર ૨૦૨૫ ના રોજ પૂરા થતા) કુલ વનસ્‍પતિ તેલની આયાતમાં પામ તેલનો હિસ્‍સો ઘટીને ૪૩% થયો છે, જે એક વર્ષ પહેલા ૬૬% હતો.(૩૮.૫)