નવી દિલ્હી :ભારત તહેવારો અને મેળાઓનો દેશ છે. આમાં હોળી અને દિવાળી સૌથી ખાસ છે. એ અલગ વાત છે કે અત્યાર સુધી તેઓને જે વૈશ્વિક ઓળખ મળવાની હતી તે નથી મળી. જો કે હવે આ બંને તહેવારોને વૈશ્વિક ઓળખ આપવાના પ્રયાસો તેજ થયા છે.

સંસ્કૃતિ મંત્રાલય દિવાળી પછી તરત જ રંગોના તહેવાર હોળીને યુનેસ્કોની અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક હેરિટેજ (ICH) યાદીમાં સામેલ કરવા માટે પ્રસ્તાવ મોકલવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ માટે જરૂરી દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આમાં હોળીના અવસર પર દેશના ઘણા ભાગોમાં ગવાયેલું ફાગ લોકગીત પણ સામેલ હશે.

સાંસ્કૃતિક મંત્રાલયે તાજેતરમાં પ્રકાશના તહેવાર, દીપોત્સવ અથવા દિવાળીને યુનેસ્કોની ICH યાદીમાં સામેલ કરવા માટે પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે. મંત્રાલય સાથે સંકળાયેલા ઉચ્ચ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, દેશના વિવિધ ભાગોમાં જે રીતે રંગોનો તહેવાર હોળી ઉજવવામાં આવે છે, તેના તમામ સ્વરૂપો અને રંગોને આ પ્રસ્તાવમાં સામેલ કરવામાં આવશે.

પ્રેમ, આનંદ અને ભાઈચારાનો આ તહેવાર હાલમાં દેશમાં અલગ-અલગ સ્વરૂપે ઉજવવામાં આવે છે. મથુરા, વૃંદાવન, બરસાના અને કાશીમાં ઉજવાતી હોળીના રંગો પણ તેમાં સામેલ થશે. નોંધનીય છે કે યુનેસ્કોની અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસો (ICH)ની યાદીમાં હાલમાં લગભગ 145 દેશોના 730થી વધુ અમૂર્ત વારસોનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં કોલકાતાની દુર્ગા પૂજા, કુંભ મેળો, રામલીલા, છઉ નૃત્ય અને ગરબા સહિત ભારતના લગભગ એક ડઝન અમૂર્ત વારસાનો સમાવેશ થાય છે.

યુનેસ્કોની ICH યાદીમાં હાલ આ મેળા અને તહેવારો સામેલ છે

મહાકુંભ મેળો: દર 12 વર્ષે યોજાય છેદુર્ગા પૂજા: કોલકાતા વાર્ષિક દુર્ગા પૂજા.ગરબા નૃત્યઃ ગુજરાતનું પરંપરાગત નૃત્ય. તેનો 2023માં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.વૈદિક જાપ પરંપરા: વૈદિક મંત્રોના પાઠની પ્રાચીન પરંપરા. રામલીલા: રામાયણના પ્રદર્શનનું એક સ્વરૂપ.કુટિયાટ્ટમ: સંસ્કૃત થિયેટરનું એક સ્વરૂપ.રમ્માણ: ગઢવાલ હિમાલયના ધાર્મિક તહેવારો અને પરંપરાઓનું મંચન.છઉ નૃત્યઃ પુરુલિયા, સરાઈકેલા અને મયુરભંજમાં છઉ નૃત્ય.મુડીયેટ્ટુ: કેરળનું સાંસ્કૃતિક થિયેટર અને ડાન્સ ડ્રામા.કાલબેલિયા: રાજસ્થાનના કાલબેલિયા સમુદાયના લોકગીતો અને નૃત્યો.નૌરોઝ અથવા નવરોઝ:- બાર દેશો દ્વારા વહેંચાયેલો એકમાત્ર તહેવાર છે . યોગ- તે એક આધ્યાત્મિક પ્રવૃત્તિ છે, જે મન અને શરીર વચ્ચે સુમેળ લાવે છે.