વોશિંગ્ટન ડીસી : રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું બીજું વહીવટી તંત્ર (ટ્રમ્પ 2.0), જેણે જાન્યુઆરી 2025માં કાર્યભાર સંભાળ્યો, તેની કેટલીક વિવાદાસ્પદ નીતિઓને લઈને અમેરિકી ન્યાયતંત્રના સતત પ્રતિકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. ટ્રમ્પની આક્રમક ઇમિગ્રેશન નીતિઓ, સરકારી કર્મચારીઓની સામૂહિક છટણી અને જન્મજાત નાગરિકતા (બર્થરાઇટ સિટિઝનશિપ) પર પ્રતિબંધના પ્રયાસોને અમેરિકી કોર્ટોએ રોક્યા છે, જેના કારણે વહીવટી તંત્રને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. આ સાથે જ ટ્રમ્પ સરકારે આ મુદ્દાઓને સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ લઈ જવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

ગ્વાંતાનામો ખાડીથી લ્યુઇસિયાના સ્થળાંતર:
ટ્રમ્પ વહીવટે ગ્વાંતાનામો ખાડી (ક્યૂબા)માં રાખવામાં આવેલા ઇમિગ્રન્ટ્સને લ્યુઇસિયાના ખસેડવાની શરૂઆત કરી છે, જ્યાં તેમને અટકાયતમાં રાખવામાં આવશે. આ પગલું એવા સમયે લેવાયું છે જ્યારે અમેરિકી કોર્ટમાં આ સ્થળાંતરની કાયદેસરતા પર સુનાવણી ચાલી રહી છે. ટ્રમ્પે ગ્વાંતાનામોને ઇમિગ્રન્ટ્સ માટે મુખ્ય અટકાયત કેન્દ્ર બનાવવાની યોજના જાહેર કરી હતી, પરંતુ ઇમિગ્રન્ટ્સના હિમાયતી જૂથોએ આને ગેરકાયદે ગણાવીને કોર્ટમાં પડકાર્યું છે. હાલમાં, નીચલા અને હિંસક ગુનાઓમાં સંડોવણી ન ધરાવતા ઇમિગ્રન્ટ્સને લ્યુઇસિયાનામાં ખસેડવામાં આવ્યા છે, પરંતુ આ પ્રક્રિયાની કાયદેસરતા પર નિર્ણય બાકી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પગલું ટ્રમ્પની સખત ઇમિગ્રેશન નીતિનો ભાગ છે, જેને કોર્ટમાંથી મંજૂરી મળવી મુશ્કેલ દેખાય છે.

સામૂહિક છટણી પર કોર્ટનો આદેશ:
ટ્રમ્પ વહીવટે સરકારી કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડવા માટે શરૂઆતમાં જ પ્રોબેશનરી (પરીક્ષણકાળના) કર્મચારીઓની સામૂહિક છટણીનો આદેશ આપ્યો હતો. આમાં ડિફેન્સ, ટ્રેઝરી, એનર્જી અને વેટરન્સ અફેર્સ જેવા વિભાગોમાંથી હજારો કર્મચારીઓને હટાવવામાં આવ્યા હતા. જોકે, બે ફેડરલ જજે આ આદેશને ગેરકાયદે જાહેર કરીને ટ્રમ્પ વહીવટને આ કર્મચારીઓને પુનઃનિયુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. જજ વિલિયમ અલ્સપે નિર્ણયમાં જણાવ્યું કે ઓફિસ ઓફ પર્સનલ મેનેજમેન્ટ (OPM)નો આદેશ "કાયદાની સત્તા વિના" હતો અને તેને તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવે. આ નિર્ણયને ડેમોક્રેટ્સ અને કર્મચારી સંઘોએ આવકાર્યો છે, જ્યારે ટ્રમ્પ વહીવટે તેની સામે અપીલ કરવાની યોજના જાહેર કરી છે.

જન્મજાત નાગરિકતા પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ:
ટ્રમ્પે પોતાના પ્રથમ દિવસે જ એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર દ્વારા જન્મજાત નાગરિકતા પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેમાં ગેરકાયદે અથવા અસ્થાયી રૂપે અમેરિકામાં રહેતા ઇમિગ્રન્ટ્સના બાળકોને નાગરિકતા આપવાની ના પાડવામાં આવી હતી. આ નિર્ણયને ચાર ફેડરલ જજે અટકાવી દીધો હતો, જેને "અસંવિધાનિક" ગણાવીને તેના અમલ પર રોક લગાવી હતી. 14મા સંશોધન હેઠળ, અમેરિકામાં જન્મેલા તમામ વ્યક્તિઓને નાગરિકતાનો હક છે, અને આ નીતિને બદલવાનો ટ્રમ્પનો પ્રયાસ 1898ના વોંગ કિમ આર્ક કેસના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયની વિરુદ્ધ જણાય છે. હવે ટ્રમ્પ વહીવટે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી છે કે આ પ્રતિબંધને આંશિક રીતે મંજૂરી આપવામાં આવે, જેની સામે 22 રાજ્યો અને ઇમિગ્રન્ટ હિમાયતી જૂથોએ વિરોધ નોંધાવ્યો છે.

આ તમામ ઘટનાઓ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆતમાં જ કાયદાકીય પડકારોનો સામનો કરવાનો સંકેત આપે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ટ્રમ્પની આક્રમક નીતિઓને કોર્ટમાંથી મંજૂરી મળવી મુશ્કેલ બનશે, ખાસ કરીને જ્યારે તે સંવિધાન અને કોંગ્રેસની સત્તાઓની વિરુદ્ધ જણાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આગામી નિર્ણય આ મુદ્દાઓની દિશા નક્કી કરશે, જેના પર વિશ્વભરની નજર રહેશે.