તા. ૩૦ જાન્યુઆરી ર૦ર૫ વિક્રમ સંવત ર૦૮૧ પોષ મહાસુદ – ૧ ગુરૂવાર
G7 દેશોએ ચીન પ્રત્યે કડક વલણ દાખવ્યું: વન ચાઈના નીતિનો ઉલ્લેખ ન કરતા વિવાદ
ડ્રેગને આ નિર્ણયને ‘‘ઘમંડી અને બેવડા ધોરણ'' તરીકે ગણાવ્યો
નવી દિલ્હી, તા.૧૫: G–7 દેશોએ તાજેતરમાં તેમના નિવેદનમાં ‘એક ચીન‘' નીતિનો ઉલ્લેખ દૂર કરીને એક નવો વિવાદ ઉભો કર્યો છે. ચીને આ પગલાની સખત નિંદા કરી છે અને તેને તેની સાર્વભૌમત્વ માટે ખતરો ગણાવ્યો છે. બેઇજિંગે G7ના નિર્ણયને ‘‘ઘમંડી અને બેવડા ધોરણ'' તરીકે ગણાવ્યો, જેનાથી બંને પક્ષો વચ્ચે તણાવ વધુ વધ્યો.
G7 એ તેના તાઇવાન-સંબંધિત નિવેદનમાંથી ‘એક ચીન' નીતિનો ઉલ્લેખ દૂર કર્યો, જે લાંબા સમયથી આ ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવાનો આધાર રહયો છે. આ નીતિ હેઠળ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સહિત ઘણા દેશો સત્તાવાર રીતે તાઇવાનને ચીનનો ભાગ માને છે, જોકે તેઓ તેની સાથે અનૌપચારિક સંબંધો જાળવી રાખે છે. G7માં આ ફેરફાર અંગે, નિષ્ણાતો માને છે કે તે ચીન પ્રત્યે પશ્ચિમી દેશોના કડક વલણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
ફેબ્રુઆરીમાં જાપાન-યુએસ સંયુક્ત નિવેદન બાદ, G7 વિદેશ મંત્રીઓના સંયુક્ત નિવેદનમાં ચીન દ્વારા તાઇવાન પર ‘‘જબરદસ્તી'' કરવાની નિંદા કરવામાં આવી હતી. તાઇવાન પોતાને એક સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર માને છે પરંતુ ચીન તેને પોતાનો ભાગ ગણાવે છે.
આ નિવેદનમાં, G7 સભ્યોએ ચીનના પરમાણુ શસ્રોના વધતા ભંડાર પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. જોકે, ગયા નવેમ્બરમાં જારી કરાયેલા નિવેદનની તુલનામાં, આ વખતે શિનજિયાંગ, તિબેટ અને હોંગકોંગમાં માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનનો મુદ્દો સામેલ કરવામાં આવ્યો ન હતો. આ ઉપરાંત, ચીન સાથે ‘‘રચનાત્મક અને સ્થિર સંબંધો''ની ઇચ્છા વ્યક્ત કરતા અગાઉના નિવેદનોમાંથી પણ પંક્તિઓ દૂર કરવામાં આવી હતી. ઉપરાંત, આ નિવેદનમાં ‘‘સીધા અને સ્પષ્ટ સંવાદ દ્વારા મતભેદોનું નિરાકરણ'' જેવી બાબતોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી.
સૌથી અગત્યનું, નવેમ્બરમાં જારી કરાયેલા નિવેદનમાં, G7 દેશોએ ‘‘એક ચીન નીતિ'' પર તેમના સ્થિર વલણનો પુનરોચ્ચાર કર્યો, પરંતુ આ વખતે તેને દૂર કરવામાં આવ્યું. આ નીતિ બેઇજિંગને સત્તાવાર સરકાર તરીકે માન્યતા આપે છે અને તાઇવાન સાથે બિનસત્તાવાર સંબંધો જાળવી રાખે છે. આ ફેરફાર ચોક્કસપણે ચીનની ચિંતાઓમાં વધારો કરશે.
G7ના આ નિવેદન પર ચીને તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી છે. કેનેડામાં ચીની દૂતાવાસે તેને એક નિવેદન ગણાવ્યું જે ‘‘તથ્યોને અવગણે છે અને ચીનના સાર્વભૌમત્વને નારાજ કરે છે.'' ચીની દૂતાવાસે કહ્યું, ‘‘G7 દેશોનું આ પગલું ચીનના આંતરિક બાબતોમાં ગંભીર દખલ છે અને તેને સ્વીકારી શકાય નહીં.'' ચીને ભાર મૂક્યો કે તાઇવાન મુદ્દા પર શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા માટે ‘‘એક-ચીન સિદ્ધાંતનું પાલન કરવું જોઈએ.''
G7 દેશોના વિદેશ મંત્રીઓએ પૂર્વ ચીન સમુદ્ર અને દક્ષિણ ચીન સમુદ્રની પરિસ્થિતિ પર પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી. ખાસ કરીને, તેઓએ ફિલિપાઇન્સ અને વિયેતનામ સામે ચીનની ‘‘ખતરનાક લશ્કરી કાર્યવાહી'' અને ‘‘પાણીના તોપોના ઉપયોગ'' પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી.
નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ચીનની ‘‘બિન-બજાર નીતિઓ'' વૈશ્વિક વેપારમાં વિક્ષેપ પાડી રહી છે અને ઉદ્યોગોમાં અસંતુલન પેદા કરી રહી છે. G7 દેશોએ ચીનને નિકાસ નિયંત્રણ પગલાંથી દૂર રહેવા અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપ ન લાવવા વિનંતી કરી. તેના જવાબમાં, કેનેડામાં ચીની દૂતાવાસે કહ્યું કે એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર ‘‘ભૌગોલિક રાજકીય દુશ્મનાવટનો અખાડો નથી'' અને G7 દેશોએ ‘‘શીત યુદ્ધની માનસિકતા છોડી દેવી જોઈએ.''
G7 (ગ્રુપ ઓફ સેવન) એ સાત મુખ્ય વિકસિત દેશોનો સમૂહ છે જે વૈશ્વિક આર્થિક અને રાજકીય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે નિયમિતપણે મળે છે. આ દેશો તેમના મજબૂત અર્થતંત્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રભાવ માટે જાણીતા છે. આમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, જાપાન, જર્મની, યુનાઇટેડ કિંગડમ, ફ્રાન્સ, ઇટાલી અને કેનેડાનો સમાવેશ થાય છે.
(3:55 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
