વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (ડબ્લ્યુએચઓ) એ તાજેતરમાં આલ્કોહોલિક પીણાંના વધુ પડતા વપરાશ અંગે ચેતવણી જારી કરી છે. આ અંગે ભારતમાં કેટલાક નિષ્ણાંતો પણ માને છે કે વધુ પડતા આલ્કોહોલનું સેવન કેન્સરનું જોખમ વધારે છે. WHO દારૂને ઝેરી, સાયકોએક્ટિવ અને વ્યસનકારક પદાર્થ માને છે, જેને ઇન્ટરનેશનલ એજન્સી ફોર રિસર્ચ ઓન કેન્સર (IARC) એ દાયકાઓ પહેલા ગ્રુપ 1 કાર્સિનોજેન તરીકે વર્ગીકૃત કર્યું હતું. આનો અર્થ એ છે કે આ પદાર્થમાં એસ્બેસ્ટોસ, રેડિયેશન અને તમાકુ જેવા કેન્સરનું સૌથી મોટું જોખમ છે.

  સફદરજંગ હોસ્પિટલ, નવી દિલ્હીના વેસ્ક્યુલર ઈન્ટરવેન્શનલ રેડિયોલોજિસ્ટ અને એન્ડોવાસ્ક્યુલર સર્જન ડૉ. પુનીત ગર્ગે જણાવ્યું હતું કે આલ્કોહોલનું સેવન કેન્સરનું જોખમ વધારે છે અને તે 20 થી વધુ પ્રકારના કેન્સરનું કારણ બની શકે છે. આલ્કોહોલથી થતા સામાન્ય કેન્સરમાં મોં, ગળા, ફૂડ પાઇપ, પેટ, કોલોન, ગુદામાર્ગ અને સ્વાદુપિંડના કેન્સરનો સમાવેશ થાય છે. આ સિવાય આલ્કોહોલથી મહિલાઓમાં સ્તન કેન્સર અને પુરૂષોમાં પ્રોસ્ટેટ કેન્સર પણ થાય છે

  ઓડિશાના ભુવનેશ્વરમાં ઓલ ઈન્ડિયા ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર ડો.તારાપ્રસાદ ત્રિપાઠીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં વધતા આલ્કોહોલના સેવનને કારણે કેન્સરનું જોખમ વધી ગયું છે. ચયાપચય દરમિયાન આલ્કોહોલ એસીટાલ્ડીહાઇડ (એક ઝેરી સંયોજન જે ડીએનએ અને પ્રોટીનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે) માં રૂપાંતરિત થાય છે. તે ડીએનએ અને પ્રોટીનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, પરિવર્તનનું કારણ બને છે અને કેન્સરનો વિકાસ શરૂ કરે છે. વધુમાં, આલ્કોહોલ ફોલેટ, વિટામિન એ, સી, ડી અને ઇ જેવા જરૂરી પોષક તત્વોને શોષવાની શરીરની ક્ષમતાને નબળી પાડે છે, જે તંદુરસ્ત કોષોને જાળવવા અને કેન્સરને રોકવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

  આલ્કોહોલને જાણીતું કાર્સિનોજેન માનવામાં આવે છે, જે વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય પર મોટી અસર કરે છે. ડબ્લ્યુએચઓ અનુસાર, વિશ્વભરમાં કેન્સરના લગભગ 4 ટકા કેસ દારૂના સેવનને કારણે છે. લેન્સેટ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા તાજેતરના અભ્યાસમાં અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે કે ભારતમાં 2020માં કેન્સરના 62,100 નવા કેસ દારૂના સેવનથી સંબંધિત હતા. વધુમાં, યુએસ સર્જન જનરલ વિવેક મૂર્તિએ સ્તન, લીવર અને કોલોન કેન્સરને રોકવા માટે આલ્કોહોલિક પીણાં પર કેન્સરની ચેતવણીઓ મૂકવાની ભલામણ કરી છે. આનાથી ગ્રાહકોને માહિતગાર વપરાશના નિર્ણયો લેવામાં મદદ મળી શકે છે અને આલ્કોહોલના સ્વાસ્થ્ય જોખમો અંગે જાગૃતિ વધારવામાં મદદ મળી શકે છે

  નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આલ્કોહોલનું નિયમિત સેવન કરવાથી શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પણ નબળી પડી જાય છે, જેના કારણે કેન્સરના કોષોને ઓળખવાની અને તેનો નાશ કરવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે. આલ્કોહોલનું સેવન અનેક પ્રકારના કેન્સર સાથે સંકળાયેલું છે, જેમાંના દરેકમાં અલગ-અલગ પ્રારંભિક સંકેત હોઈ શકે છે. મોઢામાં સતત ચાંદા પડવા, કોઈપણ કારણ વગર લોહી નીકળવું, ગાલમાં ગઠ્ઠો કે જાડો થવો, ગળવામાં તકલીફ થવી અથવા ગળામાં ખરાશ જે દૂર ન થાય તે મોઢા અને ગળાના કેન્સરના ચિહ્નો હોઈ શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિને અન્નનળીનું કેન્સર હોય, તો તેને ગળવામાં તકલીફ, છાતીમાં અસ્વસ્થતા, વજન ઘટવું, લાંબી ઉધરસ અથવા કર્કશતા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. લીવર કેન્સર પેટમાં સોજો, કમળો (ત્વચા અને આંખોનું પીળું પડવું), કોઈપણ કારણ વગર વજન ઘટવું, ભૂખ ન લાગવી અને થાક લાગવી જેવી સમસ્યાઓ સર્જી શકે છે.

સ્તન કેન્સરના લક્ષણોમાં સ્તન અથવા બગલમાં ગઠ્ઠો, સ્તનના આકારમાં ફેરફાર, ચામડીમાં ઝાંખા પડવા અથવા સ્તનની ડીંટડીમાંથી સ્રાવ શામેલ હોઈ શકે છે. નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે કેન્સરની વહેલી શોધ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે સમયસર સારવાર તેના પરિણામોને સુધારી શકે છે. અદ્યતન સારવારો સાથે, વહેલા નિદાનથી ઈલાજ અને જીવિત રહેવાની શક્યતાઓ વધી શકે છે. પરંતુ જો કેન્સરને મોડેથી ઓળખવામાં આવે અને તેને અવગણવામાં આવે તો તે શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાઈ શકે છે, જેને મેટાસ્ટેસિસ કહેવામાં આવે છે. શસ્ત્રક્રિયા અને કીમોથેરાપી દ્વારા આ મેટાસ્ટેસિસને દૂર કરવું ખૂબ મુશ્કેલ બની જાય છે.

ડો.ગર્ગે જણાવ્યું હતું કે અદ્યતન તબક્કામાં કેન્સરના કોષો શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને પણ નબળી પાડે છે અને મગજ, લીવર, હૃદય, કિડની અને ફેફસાં જેવા મહત્વપૂર્ણ અંગોને નુકસાન પહોંચાડે છે. તેથી, નિષ્ણાતોએ ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા વ્યક્તિઓ માટે નિયમિત તપાસ અને તબીબી ધ્યાનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. ત્રિપાઠીએ કહ્યું કે આલ્કોહોલનું સેવન ઓછું કરવાથી કેન્સર થવાનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે. WHOનું કહેવું છે કે કોઈપણ માત્રામાં આલ્કોહોલનું સેવન સલામત નથી, કારણ કે મર્યાદિત માત્રામાં પણ આલ્કોહોલનું સેવન કેન્સરનું જોખમ વધારે છે.