વોશિંગ્ટન ડીસી, 31 માર્ચ 2025: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે (30 માર્ચ 2025) જણાવ્યું કે, આ અઠવાડિયે તેઓ જાહેર કરવા જઈ રહેલા પારસ્પરિક ટેરિફ (રેસિપ્રોકલ ટેરિફ) તમામ દેશોને લાગુ પડશે, એટલે કે આ યોજના માત્ર 10થી 15 દેશોના નાના સમૂહ સુધી સીમિત નહીં રહે. ટ્રમ્પે આ નિવેદન એરફોર્સ વનમાંથી પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન આપ્યું, જ્યારે તેઓ જોઈન્ટ બેઝ એન્ડ્રુઝ પહોંચ્યા હતા.

‘લિબરેશન ડે’ની ભવ્ય યોજના:
ટ્રમ્પે આ ટેરિફ યોજનાને ‘લિબરેશન ડે’ તરીકે ઓળખાવી છે અને આગામી બુધવારે તેની વિગતો જાહેર કરવાનું વચન આપ્યું છે. તેમણે અગાઉ જ એલ્યુમિનિયમ, સ્ટીલ અને ઓટોમોબાઈલ પર ટેરિફ લાદી દીધા છે, સાથે જ ચીનમાંથી આવતી તમામ વસ્તુઓ પર ટેરિફમાં વધારો કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે, આ નવા પારસ્પરિક ટેરિફ અમેરિકી નિકાસ પર લાગતી ફીના જવાબમાં દરેક દેશના ટેરિફનું પ્રમાણ સરખું કરશે. ટ્રમ્પે કહ્યું, "અમે તમામ દેશોથી શરૂઆત કરીશું, એટલે કે જે દેશોની અમે વાત કરી રહ્યા છીએ તે બધા જ."

ફેબ્રુઆરીમાં શરૂ થયેલી તૈયારી:
આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં ટ્રમ્પે એક મેમોરેન્ડમ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેમાં અમેરિકી વેપાર અધિકારીઓને દેશ-દર-દેશના આધારે ટેરિફની સૂચિ તૈયાર કરવા અને તેના વિરુદ્ધ પગલાં ઘડવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. આ યોજના હેઠળ દરેક દેશની નીતિઓની સમીક્ષા કરીને અમેરિકી ઉત્પાદનો પર લાગતા શુલ્કના આધારે પારસ્પરિક ટેરિફ નક્કી કરવામાં આવશે. ગયા અઠવાડિયે ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો હતો કે, તેઓ આ યોજનાને થોડી નરમ કરી શકે છે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં દેશો દ્વારા અમેરિકા પર લાદવામાં આવતા ટેરિફ કરતાં ઓછા દરે ટેરિફ લગાવી શકે છે.

વૈશ્વિક વેપાર પર અસરની ચિંતા:
ટ્રમ્પની આ નીતિ વૈશ્વિક વેપારમાં મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે. તેમનું કહેવું છે કે, આ પગલાંથી અમેરિકાને ન્યાયી વેપારની તક મળશે અને દેશો દ્વારા અમેરિકી નિકાસ પર લાદવામાં આવતા ભારે શુલ્કનો જવાબ મળશે. જોકે, આર્થિક નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે, આવા ટેરિફથી વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા વધી શકે છે અને અન્ય દેશો તેના જવાબમાં પ્રતિશુલ્ક લાદી શકે છે, જેનાથી વેપાર યુદ્ધની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.

અમેરિકા ફર્સ્ટની નીતિ:
ટ્રમ્પના આ નિર્ણયને તેમની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ નીતિના ભાગ રૂપે જોવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે અગાઉ ચીન સાથે વેપાર યુદ્ધ શરૂ કર્યું હતું અને હવે તમામ દેશોને નિશાન બનાવીને અમેરિકી ઉદ્યોગોને સુરક્ષિત કરવાનો ઈરાદો દર્શાવ્યો છે. આ ઘટનાક્રમ પર ભારત સહિત અન્ય દેશોની નજર છે, કારણ કે આ ટેરિફની અસર વૈશ્વિક સ્તરે નિકાસ અને આયાત પર પડી શકે છે. બુધવારે જાહેર થનારી આ યોજના વિશ્વના વેપારી સંબંધોને નવી દિશા આપી શકે છે.