શું ભારતમાં પણ મ્યાનમારની જેમ ભૂકંપનો ભય છે ? IIT કાનપુરના વૈજ્ઞાનિકે આપી ચેતવણી
હિમાલયમાં અનેક સક્રિય ફોલ્ટ લાઇનોઃ આ ખામી ઇન્ટરનેટ પરના નકશા દ્વારા સરળતાથી જોઈ શકાય છે
નવી દિલ્હી, તા.૧: ભારતમાં પણ મ્યાનમાર જેવા ભૂકંપના ભયને નકારી શકાય નહીં, એમ IIT કાનપુરના એક વૈજ્ઞાનિકે કહ્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે આપણે મોટા ભૂકંપની રાહ ન જોવી જોઈએ પરંતુ ભારતમાં ઝોન ૫ ને ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ.
મ્યાનમાર અને બેંગકોકમાં મોટા પાયે નુકસાન પહોંચાડનારા ભૂકંપનું મૂળ કારણ સાગાઈંગ ફોલ્ટ છે. આ ખામી ઇન્ટરનેટ પરના નકશા દ્વારા સરળતાથી જોઈ શકાય છે. IIT કાનપુરના પૃથ્વી વિજ્ઞાન વિભાગના પ્રોફેસર જાવેદ મલિકે જણાવ્યું હતું કે સાગાઈંગ ફોલ્ટ ખૂબ જ ખતરનાક છે.
જાપાની અને યુરોપિયન નિષ્ણાતોએ સાગાઈંગ પર કામ કર્યું છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે અહીં ભૂકંપની આવર્તન ૧૫૦-૨૦૦ વર્ષ છે. એટલે કે આટલા વર્ષોમાં એક વાર મોટો ભૂકંપ આવે છે. ચીને ભૂકંપની તીવ્રતા ૭.૯ હોવાનું જણાવ્યું છે. ચીનના આંકડા અમેરિકાના આંકડા કરતાં વધુ વિશ્વસનીય લાગે છે.
પ્રો. મલિકે કહયું કે આપણે મોટા ભૂકંપની રાહ ન જોવી જોઈએ. હિમાલયમાં ઘણી સક્રિય ફોલ્ટ લાઇનો છે. બધાએ આગળના ભાગો પર કામ કર્યું છે, પરંતુ ઉપર પણ ફોલ્ટ લાઇનો છે. આપણે ફક્ત પ્લેટ સીમાઓની આસપાસ થતા ભૂકંપોને જ જોવું જોઈએ નહીં. ઉત્તર-પૂર્વ અને કાશ્મીર ઝોન-૫ માં છે. આ ક્ષેત્રમાં વધુ સંશોધનની જરૂર છે. આપણે આ ક્ષેત્રમાં વધુ સાવધ રહેવું જોઈએ અને ભૂકંપની અસર ઘટાડવા માટે કામ કરવું જોઈએ.
ગંગા-બંગાળ ફોલ્ટઃ તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે અને તેમાં સાગાઈંગ ફોલ્ટ જેવી જ ગતિ છે. આ ફોલ્ટ ઝોન સપાટી પર પણ દેખાય છે,દાવકી, કોપલી, ડિબ્રુચૌતાંગ ફોલ્ટ ઝોનઃ આ ગંગા-બંગાળ અને સાગાઈંગ ફોલ્ટ વચ્ચે આવેલા છે,સાગાઈંગ ફોલ્ટઃ આ એક સક્રિય ફોલ્ટ છે જેના કારણે મ્યાનમારમાં ભૂકંપ આવ્યો હતો. આ ભારત માટે સંકેત હોઈ શકે છે.
પ્રો. મલિકે કહયું કે તમે એવું ન કહી શકો કે સાગાઈંગ અને ગંગા-બંગાળ વચ્ચે કંઈ થઈ રહયું નથી. આખો વિસ્તાર દબાણ હેઠળ છે. ત્યાં ઊર્જા સતત એકઠી થતી રહે છે. એક ભૂકંપ બીજા ભૂકંપને ઉત્તેજિત કરી શકતો નથી તે વાતને નકારી શકાય નહીં. આને ‘ટ્રિગર સ્ટ્રેસ' કહેવામાં આવે છે. અહીં એ જોવું જોઈએ કે શું આવી પ્રવૃત્તિઓ ઉત્તરથી દક્ષિણ તરફ વધી છે
(4:11 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
