ગ્રિન્ડાવિક (આઇસલેન્ડ), 1 એપ્રિલ 2025: આઇસલેન્ડના સ્વાર્ટસેન્ગી જ્વાળામુખીમાંથી આજે સવારે મેગ્મા ફાટ્યો, જેના કારણે પ્રખ્યાત પ્રવાસન સ્થળ બ્લૂ લગૂન અને નજીકના ગ્રિન્ડાવિક શહેરમાંથી લોકોને તાત્કાલિક ખસેડવામાં આવ્યા. વેસ્ટ કોસ્ટ વેધર બ્યુરોએ સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે 6 વાગ્યા પહેલાં ‘રેડ એલર્ટ’ જાહેર કર્યું, જે બાદ સ્થાનિક અધિકારીઓએ ઝડપી પગલાં લીધાં. afarTVના મોનિટરિંગ કેમેરામાં રેકોર્ડ થયેલા દ્રશ્યોમાં 2 કિલોમીટર લાંબી લાવાની ફુવારાઓ જોવા મળી, જે આજે સવારે શરૂ થયેલા વિસ્ફોટની તીવ્રતા દર્શાવે છે.

ગ્રિન્ડાવિક અને બ્લૂ લગૂન પર સંકટ:
આઇસલેન્ડના હવામાન કચેરી (IMO)એ જણાવ્યું કે સુન્દનુકુર ક્રેટર રોમાં સવારે ભૂકંપની શ્રેણી શરૂ થઈ, જે અગાઉના વિસ્ફોટોની પેટર્ન જેવી જ હતી. “ગ્રિન્ડાવિકમાં કટોકટી ટીમોએ જણાવ્યું કે ભૂકંપના આંચકા શહેરમાં અનુભવાયા અને જમીનમાં વિકૃતિના ચિહ્નો જોવા મળ્યા, જે દર્શાવે છે કે શહેરમાં ફોલ્ટ હલનચલન થઈ શકે છે,” IMOએ કહ્યું. ગ્રિન્ડાવિકમાં ખાલીકરણની પ્રક્રિયા ઝડપથી શરૂ કરાઈ, જ્યારે જ્વાળામુખીના તળિયે આવેલી ફાઈવ-સ્ટાર બ્લૂ લગૂન હોટેલને પણ ખાલી કરવામાં આવી. હોટેલ મેનેજર હેલ્ગા આર્નાડોટ્ટીરે જણાવ્યું, “મેગ્માનો વરસાદ શરૂ થતાં જ અમારે મહેમાનોને જગાડીને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા પડ્યા.”

લાવા અને ધુમાડાનું તાંડવ:
વિસ્ફોટ બાદ ગરમ લાવા જ્વાળામુખીની ઢાળ પરથી નીચે ધસવા લાગ્યો અને હવામાં ધુમાડાના વાદળો ફેલાયા. આ ઘટનાએ રેકજેન્સ પેનિનસુલાને ફરી એકવાર હચમચાવી દીધું, જ્યાં ડિસેમ્બર 2023થી ડિસેમ્બર 2024 દરમિયાન મોટા વિસ્ફોટોની શ્રેણી થઈ હતી. આ પહેલાં નવેમ્બર 2023માં તીવ્ર ભૂકંપોની શ્રેણીએ આ વિસ્તારને હલાવી દીધો હતો. IMOના વિકૃતિ માપન નિયામક બેનેડિક્ટ ઓફેઈગ્સન કહે છે, “ભૂગર્ભમાં ભૂકંપની હલચલ શરૂ થઈ, ત્યારબાદ વિકૃતિ અને HS ઓર્કા દ્વારા સંચાલિત બોરહોલ્સમાં દબાણમાં ફેરફાર જોવા મળ્યા, જે મેગ્મા ઘૂસણખોરીના સ્પષ્ટ સંકેત હતા.”

ગ્રિન્ડાવિક ખાલી કરાવાયું:
ગ્રિન્ડાવિકના લગભગ 4,000 રહેવાસીઓને 2023ના અંતમાં ખાલી કરાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે આ વિસ્તારમાં પ્રથમ વિસ્ફોટ થયો હતો. ત્યારથી મોટાભાગના ઘરો રાજ્યને વેચાઈ ગયા છે અને રહેવાસીઓએ શહેર છોડી દીધું છે. RUVના અહેવાલ મુજબ, પોલીસ કમિશનર ઉલ્ફાર લુડવિક્સનએ જણાવ્યું કે હાલમાં શહેરમાં લગભગ 40 ઘરોમાં લોકો રહેતા હતા, જેમને હવે ફરી ખસેડવામાં આવી રહ્યા છે. નવેમ્બરમાં થયેલો વિસ્ફોટ આ વર્ષનો સાતમો હતો, જે દર્શાવે છે કે આ વિસ્તારમાં જ્વાળામુખી પ્રવૃત્તિ સતત વધી રહી છે.

નવી યુગની શરૂઆત:
રેકજેન્સ પેનિનસુલા પરના જ્વાળામુખીઓ આઠ સદીઓ સુધી નિષ્ક્રિય રહ્યા હતા, પરંતુ માર્ચ 2021માં ભૂકંપની તીવ્ર હલચલ બાદ તે જાગૃત થયા. જ્વાળામુખી વિજ્ઞાનીઓએ ચેતવણી આપી છે કે આ પ્રદેશમાં જ્વાળામુખી પ્રવૃત્તિનો નવો યુગ શરૂ થયો છે. આઇસલેન્ડમાં 33 સક્રિય જ્વાળામુખી સિસ્ટમ છે, જે યુરોપના કોઈપણ દેશ કરતાં વધુ છે. દેશ મિડ-એટલાન્ટિક રિજ પર સ્થિત છે, જ્યાં યુરેશિયન અને નોર્થ અમેરિકન ટેક્ટોનિક પ્લેટ્સની સીમા આવે છે, જે ભૂકંપ અને વિસ્ફોટોનું કારણ બને છે.

વર્તમાન સ્થિતિ:
લાવાનું પ્રવાહ હજુ ચાલુ છે અને ધુમાડાના વાદળો હવામાં ફેલાઈ રહ્યા છે. સ્થાનિક અધિકારીઓ ગ્રિન્ડાવિક અને આસપાસના વિસ્તારોને સુરક્ષિત રાખવા પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. આઇસલેન્ડની આ પ્રાકૃતિક ઘટના વૈશ્વિક ધ્યાન ખેંચી રહી છે, જ્યાં પ્રવાસન અને સ્થાનિક જીવન પર તેની ગંભીર અસર થઈ શકે છે. IMO અને કટોકટી ટીમો સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે, જ્યારે વિશ્વ આગામી પગલાંની રાહ જોઈ રહ્યું છે.