ચંદીગઢ : જે "પ્રથમ દૃષ્ટિએ" બળાત્કારના કેસમાં નિર્દોષ લોકોને ફસાવવામાં સંડોવાયેલા હોવાનું જણાયું હતું. એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે અધિકારીએ તેના કથિત સાથી સાથે મળીને પૈસા પડાવવાના હેતુથી આ કર્યું હતું.

ન્યાયાધીશ જગમોહન બંસલે હાઈકોર્ટના નિયમોની સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું કે આ નિયમો એવી પરિસ્થિતિઓને લગતા છે જ્યાં ન્યાયાધીશોને પોલીસ અધિકારીઓ અને અન્ય સરકારી અધિકારીઓ સામે પ્રતિકૂળ ટિપ્પણી કરવાનું ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું કે આ નિયમ મુખ્યત્વે એવા કેસોમાં લાગુ પડે છે જ્યાં તપાસના અભાવે, બિનઅસરકારકતા અથવા ખામીયુક્ત પ્રક્રિયાને કારણે આરોપી નિર્દોષ છૂટી જાય છે. ઘણી વખત અદાલતોને લાગે છે કે આરોપીને ખામીયુક્ત તપાસ અથવા પોલીસ અધિકારીઓના અસહકારને કારણે નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આવા કિસ્સાઓમાં, કોર્ટ ઘણીવાર તપાસ અધિકારીઓ સામે પ્રતિકૂળ ટિપ્પણીઓ કરે છે. પરંતુ હાલનો કિસ્સો સંપૂર્ણપણે અલગ છે.

કોર્ટે વધુમાં કહ્યું કે આ એવો કેસ નથી જ્યાં ટ્રાયલ કોર્ટે તપાસ અધિકારીઓ અથવા સાક્ષી તરીકે હાજર થયેલા કોઈપણ પોલીસ અધિકારી વિરુદ્ધ કોઈ ટિપ્પણી કરી હોય. તેના બદલે, આ એક એવો કેસ છે જ્યાં ટ્રાયલ કોર્ટે, પુરાવાના આધારે, પ્રથમ દૃષ્ટિએ જોયું કે અરજદારની ભૂમિકા શંકાસ્પદ હતી અને તેની તપાસ અધિકારક્ષેત્ર ધરાવતા પોલીસ અધિક્ષક દ્વારા કરવાની જરૂર હતી.

બળાત્કાર કેસમાં આરોપીને નિર્દોષ જાહેર કરતી વખતે, ટ્રાયલ કોર્ટે તેના ચુકાદામાં નોંધ્યું હતું કે પીડિતા, જે એક પરિણીત મહિલા હતી, તેનું વર્તન શંકાસ્પદ હતું. તેણી ગુરુગ્રામમાં પોસ્ટ કરાયેલા એક આસિસ્ટન્ટ સબ-ઇન્સ્પેક્ટર સાથે ગેરકાયદેસર સંબંધમાં હતી અને નિર્દોષ લોકોને ખોટા કેસોમાં ફસાવીને પૈસા પડાવવામાં સામેલ હતી.

તેથી, એડિશનલ સેશન્સ કોર્ટે કહ્યું કે પોલીસ અધિકારીઓની જવાબદારી છે કે તેઓ તપાસ કરે કે શું ફરિયાદી અને ગુરુગ્રામમાં તૈનાત ASI વચ્ચે કોઈ પ્રથમ દ્રષ્ટિએ કોઈ જોડાણ છે કે નહીં અને જો તેઓ નિર્દોષ વ્યક્તિઓને ખોટા કેસોમાં ફસાવીને પૈસા પડાવવામાં સંડોવાયેલા હોવાનું જણાય, તો તેમની સામે કાર્યવાહી થવી જોઈએ.

દલીલોનું વિશ્લેષણ કર્યા પછી, કોર્ટે કહ્યું, "ટ્રાયલ કોર્ટે ફરિયાદી અને અન્ય સાક્ષીઓની જુબાનીનો અભ્યાસ કર્યો અને એવા નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યા કે ફરિયાદી દ્વારા રચિત વાર્તામાં અરજદારની ભૂમિકા હોય તેવું લાગે છે. અરજદાર અને ફરિયાદી વચ્ચે સંબંધ હતો અને તેથી પોલીસ અધિક્ષકે સ્વતંત્ર રીતે આ મામલાની તપાસ કરવી જોઈએ."

કોર્ટે ASI ની એ અરજી પણ ફગાવી દીધી હતી કે તેમની વિરુદ્ધની પ્રતિકૂળ ટિપ્પણીઓ દૂર કરવી જોઈએ કારણ કે તેઓ ન તો આરોપી હતા, ન તો તપાસ અધિકારી હતા કે ન તો સાક્ષી, છતાં તેમની વિરુદ્ધ પ્રતિકૂળ ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવી હતી, તે પણ તેમને સાંભળવાની તક આપ્યા વિના. કોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે "કોઈપણ આદેશ જે નાગરિક પરિણામો પેદા કરી શકે છે તેને સાંભળવાની તક આપ્યા વિના પસાર કરવો જોઈએ નહીં" - એક સિદ્ધાંત જે કડક રીતે લાગુ પડતો નથી.

"તે દરેક કેસના તથ્યો અને સંજોગો પર આધાર રાખે છે. અદાલતોએ સમયાંતરે એવું ઠરાવ્યું છે કે આદેશ પસાર કરતા પહેલા સુનાવણીની તક આપવી એ સિદ્ધાંત સંપૂર્ણ નથી. ઉદાહરણ તરીકે, સરકારી કર્મચારી સામે કાર્યવાહી માટે મંજૂરી આપતી વખતે, સુનાવણીની તક આપવી જરૂરી નથી, જોકે મંજૂરી કાર્યવાહીનો માર્ગ ખોલે છે."

ન્યાયાધીશ બંસલે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ કોઈ સજા ફટકારવાનો કેસ નથી પરંતુ ટ્રાયલ કોર્ટે ફક્ત પોલીસ અધિક્ષકને અરજદારની ક્રિયાઓ અને વર્તનની તપાસ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. "તે એક શિસ્તબદ્ધ દળનો ભાગ છે. રેકોર્ડ પર આવ્યું છે કે તેના ફરિયાદી સાથે સંબંધો હતા. ટ્રાયલ કોર્ટે શોધી કાઢ્યું કે ફરિયાદીના આરોપો ખોટા હતા અને તેણીએ પૈસા પડાવવા માટે નિર્દોષ લોકોને ખોટા કેસમાં ફસાવ્યા હતા."

કોર્ટે વધુમાં કહ્યું કે "બળાત્કાર એક ગંભીર ગુનો છે" અને ખોટા આરોપો કોર્ટ માટે સાચા કેસ અને નકલી અને બનાવટી કેસ વચ્ચે ભેદ પાડવામાં મુશ્કેલી બનાવે છે. આવા સંજોગોમાં, ટ્રાયલ કોર્ટને આ મામલાની તપાસ કરવાનો અધિકારક્ષેત્ર ધરાવતા પોલીસ અધિક્ષકને નિર્દેશ આપવાની ફરજ પડી હતી.

છેલ્લે, કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે ટ્રાયલ કોર્ટે અરજદારને દોષિત ઠેરવ્યા નથી પરંતુ ફક્ત પોલીસ અધિક્ષકને તપાસ કરવા કહ્યું છે અને અરજદારને ચોક્કસપણે પોતાનો કેસ રજૂ કરવાની તક મળશે. આ આધારે કોર્ટે અરજી ફગાવી દીધી.