બાળક જેલમાં જન્મે કે જેલની બહાર, તેને તેના માતાપિતાના ગુનાઓ માટે સજા થઈ શકતી નથી. આવી સ્થિતિમાં, જેલમાં જન્મેલા બાળકને પણ સામાન્ય બાળકની જેમ જીવવાનો તમામ અધિકાર છે.

જો કોઈ બાળક જેલમાં જન્મે છે, તો તેના જન્મ પ્રમાણપત્ર પર જેલનું નામ લખેલું હશે કે નહીં? જો કોઈ બાળક જેલમાં જન્મે છે, તો શું તેના જન્મ પ્રમાણપત્ર પર જેલનું નામ લખેલું હશે? કાયદો શું કહે છે તે જાણો છો?

જેલમાં જન્મેલા બાળકનું જન્મ પ્રમાણપત્ર

મેરઠના સૌરભ રાજપૂત હત્યા કેસમાં આરોપી પત્ની મુસ્કાન રસ્તોગી હાલમાં જેલમાં છે. મુસ્કાન વિશે સમાચાર આવ્યા છે કે તે ગર્ભવતી છે અને ટૂંક સમયમાં માતા બનશે. મુસ્કાન ઉપરાંત, ભારતીય જેલોમાં ઘણી એવી મહિલા કેદીઓ છે જે કાં તો ગર્ભવતી છે અથવા જેલમાં જ બાળકને જન્મ આપ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, પ્રશ્ન એ છે કે જેલમાં જન્મેલા બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્ર પર 'જન્મ સ્થળ' શું લખેલું હોય છે? શું આવા બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્ર પર જેલનું નામ લખેલું હોય છે? ચાલો જાણીએ કે આ વિશે કાયદો શું કહે છે...

બાળકને આ અધિકારો મળે છે

ભારતીય કાયદા મુજબ, બાળક જેલમાં જન્મે છે કે જેલની બહાર, તેને તેના માતાપિતાના ગુનાઓ માટે સજા થઈ શકતી નથી. આવી સ્થિતિમાં, જેલમાં જન્મેલા બાળકને પણ સામાન્ય બાળકની જેમ જીવવાનો તમામ અધિકાર છે. તેને સામાન્ય બાળકની જેમ શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સુરક્ષા જેવા અધિકારો મળે છે. ભારતીય કાયદો કહે છે કે જેલમાં જન્મેલા બાળકોના વિકાસ માટે જેલ પ્રશાસન જવાબદાર છે અને આ માટે જેલ પ્રશાસને પૂરતી વ્યવસ્થા કરવી પડશે.

શું જન્મ પ્રમાણપત્ર પર જેલનું નામ લખેલું છે?

હવે પ્રશ્ન એ છે કે જેલમાં જન્મેલા બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્ર પર જેલનું નામ લખેલું હોય છે કે નહીં. કાયદા મુજબ, બાળકના જન્મથી લઈને તે મોટો થાય ત્યાં સુધી, તેને જેલના વાતાવરણથી પ્રભાવિત ન થવું જોઈએ, જેના કારણે તેને ભવિષ્યમાં કોઈપણ પ્રકારની સમસ્યા થઈ શકે છે. કાયદા મુજબ, જેલમાં ગર્ભવતી મહિલાઓને ડિલિવરી સમયે જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવે છે અને ત્યાં બાળકનો જન્મ થાય છે. આવા કિસ્સામાં, બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્ર પર જિલ્લા હોસ્પિટલનું નામ લખેલું હોય છે, જેલનું નહીં.

હજારો મહિલાઓ જેલમાં કેદ છે

સરકારી આંકડા મુજબ, ભારતની ૧,૩૩૦ જેલોમાં ૨૩,૭૭૨ મહિલા કેદીઓ છે. આમાંથી 1,500 થી વધુ મહિલાઓ તેમના બાળકો સાથે જેલમાં રહે છે. આમાંથી અડધાથી વધુ મહિલાઓએ જેલમાં પોતાના બાળકોને જન્મ આપ્યો છે અને આ બધા બાળકોના જન્મ પ્રમાણપત્રો પર જિલ્લા હોસ્પિટલનું નામ લખેલું છે.