ઝારખંડના 45 ટકા ધારાસભ્યો ગંભીર ગુનાહિત આરોપોનો સામનો કરી રહ્યા છે. દેશભરમાં, આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણામાં ફોજદારી કેસોમાં સંડોવાયેલા ધારાસભ્યોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે. બિહાર ત્રીજા સ્થાને છે અને ઓડિશા ચોથા સ્થાને છે. ઝારખંડના બે ધારાસભ્યો સામે હત્યાના કેસ, હત્યાના પ્રયાસના ૧૯ કેસ અને મહિલાઓ વિરુદ્ધના ગુનાઓના પાંચ કેસ નોંધાયેલા છે. નવા ખુલાસા બાદ રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચાઓ તેજ બની ગઈ છે.

રાજકારણના ગુનાહિતકરણ અંગે ઘણીવાર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવે છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે રાજકારણમાં આ વલણ ઘટવાને બદલે વધી રહ્યું છે. એ પણ આશ્ચર્યજનક છે કે દેશના હિન્દી પટ્ટાના રાજ્યોથી શરૂ થયેલી આ વિકૃતિ હવે દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોમાં વધુ ફેલાઈ ગઈ છે.

આ જ કારણ છે કે ગંભીર ગુનાહિત કેસોમાં સંડોવાયેલા મોટાભાગના ધારાસભ્યો આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણા રાજ્યોમાંથી આવે છે. હાલમાં, દેશભરમાં કુલ વર્તમાન ધારાસભ્યોની સંખ્યા 4092 છે. આમાંથી ૧૮૬૧ ધારાસભ્યો સામે ગંભીર ફોજદારી કેસ ચાલી રહ્યા છે. આ આંકડો કુલ ધારાસભ્યોના 45 ટકા છે.

આમાંથી, 29 ટકા એટલે કે 1205 ધારાસભ્યો સામે હત્યા, હત્યાનો પ્રયાસ, અપહરણ અને મહિલાઓ વિરુદ્ધના ગુનાઓના ગંભીર કેસ નોંધાયેલા છે. ઝારખંડનું પાડોશી રાજ્ય બિહાર આ યાદીમાં ત્રીજા સ્થાને છે અને ઓડિશા ચોથા સ્થાને છે. બિહારના 49 ટકા ધારાસભ્યો ગંભીર આરોપોનો સામનો કરી રહ્યા છે.

ઝારખંડના 'માનનીય' ગંભીર ગુનાહિત કેસોમાં સંડોવાયેલા હોવાના સંદર્ભમાં દેશના તમામ રાજ્યોના ધારાસભ્યોમાં પાંચમા ક્રમે છે. ઝારખંડના ૪૫ ટકા ધારાસભ્યો સામે ગંભીર ફોજદારી કેસ પેન્ડિંગ છે. આ ધારાસભ્યો દ્વારા ચૂંટણી પંચને સુપરત કરાયેલા સોગંદનામાના મૂલ્યાંકનના આધારે ADR આ નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યું છે.

ઝારખંડમાં બે ધારાસભ્યો સામે હત્યા, ૧૯ ધારાસભ્યો સામે હત્યાનો પ્રયાસ અને પાંચ ધારાસભ્યો સામે મહિલાઓ વિરુદ્ધ ગુના જેવા ગંભીર કેસ નોંધાયેલા છે. તેમણે ચૂંટણી સોગંદનામામાં પણ આ વાતનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. જોકે, રાજકીય દુશ્મનાવટને કારણે પણ કેસ દાખલ થાય છે. રાજકીય ચળવળોના ભાગ રૂપે પણ ઘણા મુકદ્દમા થાય છે.

આ સંબંધિત કેસોનો નિકાલ સાંસદ-ધારાસભ્ય કોર્ટમાં થાય છે. ભૂતકાળમાં, ફોજદારી કેસોમાં કોર્ટ દ્વારા દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા બાદ ઘણા ધારાસભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવ્યા છે.
રાષ્ટ્રીય પક્ષોથી લઈને પ્રાદેશિક પક્ષો સુધી મજબૂત ફોજદારી કેસોમાં આરોપી ધારાસભ્યો માટે પક્ષો પર કોઈ બંધન નથી. આવા ધારાસભ્યોનો સમાવેશ તમામ મુખ્ય રાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક પક્ષોમાં થાય છે.

તારણો અનુસાર, ભાજપના ૧૬૫૩ ધારાસભ્યોમાંથી ૪૩૬ એટલે કે ૨૬ ટકા, કોંગ્રેસના ૬૪૬ ધારાસભ્યોમાંથી ૧૯૪ એટલે કે ૩૦ ટકા, તેલુગુ દેશમ પાર્ટીના ૧૩૪ ધારાસભ્યોમાંથી ૮૨ એટલે કે ૮૬ ટકા, ડીએમકેના ૧૩૨ ધારાસભ્યોમાંથી ૪૨ એટલે કે ૭૪ ટકા, તૃણમૂલ કોંગ્રેસના ૨૩૦ ધારાસભ્યોમાંથી ૯૫ એટલે કે ૪૧ ટકા, આમ આદમી પાર્ટીના ૧૨૩ ધારાસભ્યોમાંથી ૩૫ અને સમાજવાદી પાર્ટીના ૧૧૦ ધારાસભ્યોમાંથી ૪૮ ધારાસભ્યો સામે ગંભીર ફોજદારી કેસ પેન્ડિંગ છે. કુલ ૫૪ ધારાસભ્યો સામે હત્યાના કેસ છે, ૨૨૬ ધારાસભ્યો સામે હત્યાના પ્રયાસના કેસ છે અને ૧૨૭ ધારાસભ્યો સામે મહિલાઓ વિરુદ્ધ ગુનાઓના કેસ છે.