એન્કોરેજ (અલાસ્કા): યુએસના અલાસ્કા રાજ્યમાં ૧૧,૦૦૦ ફૂટ ઊંચા માઉન્ટ સ્પુર જ્વાળામુખીની નીચે મહિનાની શરૂઆતથી સેંકડો નાના ભૂકંપ નોંધાયા છે, જેના કારણે વૈજ્ઞાનિકોમાં આગામી અઠવાડિયાં કે મહિનાઓમાં વિસ્ફોટની શક્યતા અંગે ચિંતા વધી છે. યુએસ જીઓલોજિકલ સર્વે (USGS) એ જ્વાળામુખીની ૩૦ માઇલની ત્રિજ્યામાં આ આંચકા શોધ્યા છે, જોકે સદનસીબે આ વિસ્તારમાં કોઈ માનવ વસાહતો નથી જે સીધી રીતે પ્રભાવિત થઈ શકે. આ જ્વાળામુખી રાજ્યના સૌથી મોટા શહેર એન્કોરેજથી માત્ર ૮૧ માઇલ દૂર છે, જેના પર રાખના વાદળોનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.

અલાસ્કા વોલ્કેનો ઓબ્ઝર્વેટરી (AVO) ના નિષ્ણાતોએ મંગળવારે જણાવ્યું, “માઉન્ટ સ્પુરમાં અશાંતિ ચાલુ છે. છેલ્લા એક દિવસમાં જ્વાળામુખીની નીચે નાના અને છીછરા ભૂકંપની તીવ્રતા વધી છે.” એપ્રિલ ૨૦૨૪થી શરૂ થયેલી ભૂકંપીય પ્રવૃત્તિ ઓક્ટોબરમાં તીવ્ર બની, જ્યારે ભૂકંપની સંખ્યા અઠવાડિયે ૩૦થી વધીને ૧૨૫ પ્રતિ સપ્તાહ થઈ ગઈ. ૨ એપ્રિલે પીટર્સવિલે નજીક ૩.૭ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો, જે જ્વાળામુખીથી ૩૦ માઇલ ઉત્તર-પશ્ચિમે ૬૫ માઇલની ઊંડાઈએ આવ્યો હતો. આ ઊંડાઈ સામાન્ય રીતે ટેક્ટોનિક પ્લેટની હિલચાલ સાથે જોડાયેલી હોય છે, પરંતુ માઉન્ટ સ્પુરની અન્ય પ્રવૃત્તિઓને જોતાં તે મેગ્માની હિલચાલ સાથે સંકળાયેલ હોવાનું મનાય છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ નોંધ્યું છે કે જ્વાળામુખીમાં ભૂકંપની સંખ્યા ઉપરાંત જમીનનું વિસ્થાપન અને ગેસ ઉત્સર્જન પણ વધ્યું છે, જે વિસ્ફોટના સંકેતો છે. ૭ માર્ચથી જ્વાળામુખીના શિખર ખાડા અને બાજુના વેન્ટમાંથી ગેસનું ઉચ્ચ સ્તર નીકળવાનું શરૂ થયું છે. AVOના વૈજ્ઞાનિક-ઇનચાર્જ મેટ હેનીએ જણાવ્યું, “જો માઉન્ટ સ્પુર ફાટશે, તો વિસ્ફોટ મોટે ભાગે બાજુના ક્રેટર પીક વેન્ટમાંથી થશે, જે છેલ્લે ૧૯૯૨માં ફાટ્યો હતો. આ વિસ્ફોટ વિસ્ફોટક હશે અને રાખના વાદળો ૫૦,૦૦૦ ફૂટ ઊંચાઈ સુધી જઈ શકે છે, એન્કોરેજ શહેરને ધૂળના સ્તરમાં ફેરવી શકે છે.

એન્કોરેજને ધૂળના સ્તરમાં ફેરવી શકે છે.” દરેક વિસ્ફોટક ઘટના ૩-૪ કલાક ચાલી શકે છે, જેનાથી શહેર પર રાખનું જાડું આવરણ છવાઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, કાદવભંગ અને જ્વાળામુખીના કાટમાળના હિમપ્રપાત ૨૦૦ માઇલ પ્રતિ કલાકની ઝડપે જ્વાળામુખીની બાજુઓ પર દોડી શકે છે, પરંતુ આ વિસ્તારમાં વસાહતો ન હોવાથી સીધું નુકસાન ટળશે.

માઉન્ટ સ્પુરનો છેલ્લો વિસ્ફોટ ૧૯૯૨માં થયો હતો, જેના કારણે એન્કોરેજ શહેર એક ઇંચના આઠમા ભાગની રાખથી ઢંકાઈ ગયું હતું. આ ઘટનાએ આકાશને અંધકારમય બનાવ્યું હતું અને એરપોર્ટ ૨૦ કલાક માટે બંધ રહ્યું હતું. ત્યારબાદ ક્રેટર પીક ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં બે વખત ફાટ્યો હતો, જેનાથી $૨ મિલિયનનું નુકસાન થયું હતું. રાખના કારણે બે હૃદયરોગના હુમલા નોંધાયા હતા, જેમાંથી એક જીવલેણ હતો. રાખના નાના કણો શ્વાસનળીમાં પ્રવેશીને અસ્થમા અને બ્રોન્કાઇટિસ જેવી સમસ્યાઓ વધારી શકે છે.

૨૦ માર્ચે એન્કોરેજ અધિકારીઓએ કટોકટી આયોજન સ્તર ૨ સુધી વધાર્યું, જેનો અર્થ છે કે તેઓ લોકોને જોખમ અંગે જાગૃત કરશે અને જાહેર સલામતી એજન્સીઓ વિસ્ફોટ પ્રતિભાવ માટે તૈયારી કરશે. હેનીએ ચેતવણી આપી કે જ્વાળામુખીનો ધ્રુજારી આગામી વિસ્ફોટનો સંકેત હશે. AVO સતત નિરીક્ષણ કરી રહ્યું છે, જેથી સમયસર ચેતવણી આપી શકાય.