નવી દિલ્હી: ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશનના એક સીમાચિહ્નરૂપ કેસમાં, અલાબામાના 53 વર્ષીય તોવાના લૂનીનું 4 એપ્રિલ, 2025 ના રોજ આનુવંશિક રીતે સુધારેલ ડુક્કરની કિડની કાઢી નાખવામાં આવી હતી. 130 દિવસના ઓપરેશન પછી તેણે કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું. માનવ શરીરમાં ડુક્કરના અંગને સાચવવામાં આવ્યો હોય તેવો આ સૌથી લાંબો સમય છે.

લૂની 2016 થી ડાયાલિસિસ પર હતી. રોગપ્રતિકારક સંવેદનશીલતાને કારણે તે માનવ કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માટે અયોગ્ય હતી. તેણીને 25 નવેમ્બર, 2024 ના રોજ NYU લેંગોન હેલ્થ ખાતે ડુક્કરની કિડની મળી. એસોસિએટેડ પ્રેસના અહેવાલ મુજબ, શરૂઆતમાં અંગ સારી રીતે કામ કરી રહ્યું હતું, જેના કારણે તેણી ફેબ્રુઆરીમાં ઘરે પરત ફરી શકી.

જોકે, માર્ચના અંતમાં તેની રોગપ્રતિકારક શક્તિએ અંગને નકારવાનું શરૂ કર્યું. એપી રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે કદાચ અસંબંધિત ચેપની સારવાર માટે આપવામાં આવતી રોગપ્રતિકારક શક્તિને દબાવતી દવાઓની અછતને કારણે.

આ નિષ્ફળતા છતાં, લૂનીએ પ્રાયોગિક પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવા બદલ આભાર વ્યક્ત કરતા કહ્યું, જોકે પરિણામ કોઈ ઇચ્છતું ન હતું, હું જાણું છું કે ડુક્કરની કિડની સાથેના મારા 130 દિવસથી ઘણું શીખવા મળ્યું - અને તે કિડનીના રોગને દૂર કરવાની તેમની સફરમાં ઘણા લોકોને મદદ અને પ્રેરણા આપી શકે છે.

ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન, એક પ્રજાતિમાંથી બીજી પ્રજાતિમાં અંગો ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવાની પ્રક્રિયા, માનવ દાતા અંગોની વૈશ્વિક અછત માટે સંભવિત ઉકેલ પ્રદાન કરે છે. ડુક્કરને યોગ્ય દાતા માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમના અંગો માનવ અંગો જેવા જ કદ અને કાર્ય ધરાવે છે. જોકે, અંગ અસ્વીકાર અને પ્રાણીઓના વાયરસના સંક્રમણનું જોખમ જેવા પડકારો હજુ પણ નોંધપાત્ર અવરોધો છે.

લૂનીનો કેસ ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશનમાં રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવોના સંચાલનમાં મૂલ્યવાન સમજ પૂરી પાડે છે. ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ટીમનું નેતૃત્વ કરનારા ડૉ. રોબર્ટ મોન્ટગોમેરીના જણાવ્યા અનુસાર, તેમનો અનુભવ ભવિષ્યમાં થનારા ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સને માહિતી આપશે જેનો હેતુ અંગ અસ્વીકારને રોકવા માટે રોગપ્રતિકારક શક્તિને સુધારવાનો છે.

અગાઉ, રિક સ્લેમેન આનુવંશિક રીતે સુધારેલા ડુક્કરની કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ મેળવનાર પ્રથમ વ્યક્તિ બન્યા હતા, પરંતુ એક અણધારી હૃદય રોગના કારણે તેમનું અવસાન થયું. તેના શરીરે ડુક્કરના અંગનો અસ્વીકાર કર્યો હોય તેવા કોઈ સંકેત નહોતા.

જેમ જેમ સંશોધન આગળ વધે છે, તેમ તેમ ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશનની રાહ જોઈ રહેલા દર્દીઓ માટે ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન જીવન બચાવનાર વિકલ્પ બની શકે છે, જોકે નૈતિક અને સલામતીની ચિંતાઓ રહે છે.