News of Sunday, 13th April 2025
બેંકોની સાયબર ફ્રોડ સામે મોટી માંગ : ગેરકાયદે ટ્રાન્ઝેક્શનમાં સંડોવાયેલા મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ ફ્રીઝ કરવાની સત્તા માટે RBIને દરખાસ્ત
પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ હેઠળ અધિકાર વિના બેંકોની મર્યાદા : AI અને ML આધારિત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ : ચૂંટણી પંચના ડેટાબેઝથી એકાઉન્ટ ચકાસણીની યોજના : વોટર આઈડી કાર્ડ કે ફોર્મ 60 દ્વારા ખોલવામાં આવતા એકાઉન્ટ્સ પર ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા નક્કી કરવાનું સૂચન

નવી દિલ્હી: ભારતીય બેંકો સાયબર ફ્રોડ અને મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ દ્વારા થતા ગેરકાયદે નાણાકીય ટ્રાન્ઝેક્શનને રોકવા માટે ઝડપી અને કડક પગલાં લેવાની સત્તા માંગી રહી છે. ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિયેશન (IBA) દ્વારા રચાયેલા એક વર્કિંગ ગ્રૂપે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)ને સૂચન કર્યું છે કે બેંકોને ગેરકાયદે ટ્રાન્ઝેક્શનમાં સંડોવાયેલા એકાઉન્ટ્સને તાત્કાલિક ફ્રીઝ કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવે, જેથી કોર્ટ કે કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ (LEAs)ની પરવાનગીની રાહ જોવામાં સમય બગડે નહીં. આ દરખાસ્તનો હેતુ મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ, જેનો ઉપયોગ ફ્રોડસ્ટર્સ ગેરકાયદે નાણાંની હેરફેર માટે કરે છે, તેના પર ઝડપથી અંકુશ લગાવવાનો છે.
હાલમાં, પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) હેઠળ બેંકોને ગ્રાહકોના એકાઉન્ટ્સ ફ્રીઝ કરવાનો સીધો અધિકાર નથી, અને તેમણે કોર્ટ કે LEAsની પરવાનગી લેવી પડે છે. આ પ્રક્રિયામાં થતા વિલંબનો ફાયદો ઉઠાવીને ફ્રોડસ્ટર્સ નવા મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ ખોલીને ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખે છે. IBAના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે બેંકો દર વર્ષે હજારો મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ ફ્રીઝ કરે છે, પરંતુ સિસ્ટમની ખામીઓનો લાભ લઈને ગુનેગારો નવા એકાઉન્ટ્સ બનાવી લે છે. આ સમસ્યાને ઉકેલવા બેંકોએ રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ એકાઉન્ટ્સની ચકાસણી માટે ચૂંટણી પંચના ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરવા અને વોટર આઈડી કાર્ડ કે ફોર્મ 60 (PANના અભાવે) દ્વારા ખોલવામાં આવતા એકાઉન્ટ્સ પર ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા નક્કી કરવાનું સૂચન કર્યું છે.
અહેવાલમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે કે મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ સામેની લડાઈ માટે ટેકનોલોજી આધારિત અભિગમ અપનાવવો જરૂરી છે. બેંકોએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને મશીન લર્નિંગ (ML) આધારિત ટ્રાન્ઝેક્શન મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અપનાવવાની ભલામણ કરી છે, જે હાલની ખામીઓ દૂર કરીને ગુનેગારોની રણનીતિઓની આગાહી કરી શકે અને નાણાકીય ઇકોસિસ્ટમની સુરક્ષા વધારી શકે. આ ઉપરાંત, બેંકો દ્વારા સ્ટાફ તાલીમ, ટેકનોલોજીમાં રોકાણ અને નિયામકો, કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ તથા ટેક પ્રોવાઇડર્સ સાથે સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
IBAના વર્કિંગ ગ્રૂપે આ અહેવાલને મ્યુલ એકાઉન્ટ્સની પ્રવૃત્તિઓ પર અંકુશ લગાવવા માટેનો એક બ્લૂપ્રિન્ટ ગણાવ્યો છે. અહેવાલમાં ભાર મૂકાયો છે કે આ ઉપાયોનો અમલ બેંકો, નિયામકો, કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ અને ટેકનોલોજી પ્રોવાઇડર્સના સંયુક્ત પ્રયાસો દ્વારા જ શક્ય બનશે. આ પગલાંથી નાણાકીય સિસ્ટમને વિકસતા જોખમો અને સાયબર ફ્રોડના ખતરાથી બચાવી શકાશે. બેંકોની આ માંગ અને ટેકનોલોજી આધારિત સૂચનો સાયબર ગુનાઓ સામેની લડાઈમાં નવો દિશાસંકેત આપી શકે છે, પરંતુ તેના અમલીકરણ માટે RBI અને સરકારનો સહયોગ મહત્વનો રહેશે.
(7:01 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
