News of Wednesday, 16th April 2025
'સરકાર કેવી રીતે નક્કી કરશે કે હું મુસ્લિમ છું કે નહીં', સિબ્બલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ધારદાર દલીલ કરી - સુપ્રીમ કોર્ટે વકફ સુધારા અધિનિયમ 2025 પર સુનાવણી શરૂ કરી
કેસમાં દાખલ કરાયેલી 70 અરજીઓ પર સુનાવણી : કપિલ સિબ્બલે નવા કાયદામાં ફેરફાર સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે વકફને મિલકતનું દાન કરવા માટે, તે વ્યક્તિ ઓછામાં ઓછા 5 વર્ષથી ઇસ્લામનું પાલન કરતી હોવી જરૂરી છે: રાજ્ય સરકાર કેવી રીતે નક્કી કરી શકે છે કે કોઈ વ્યક્તિ મુસ્લિમ છે કે નહીં.

નવી દિલ્હી : વકફ સુધારા કાયદા વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલી અરજીઓની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટમાં થઈ. સીજેઆઈ સંજીવ ખન્ના, જસ્ટિસ પીવી સંજય કુમાર અને જસ્ટિસ કેવી વિશ્વનાથનની બેન્ચે આ કેસમાં દાખલ કરાયેલી 70 અરજીઓ પર સુનાવણી કરી. કેસની સુનાવણી દરમિયાન, વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે વકફ કાયદામાં ફેરફાર સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે રાજ્ય સરકાર કેવી રીતે નક્કી કરી શકે છે કે કોઈ વ્યક્તિ મુસ્લિમ છે કે નહીં.
વકફ સુધારા કાયદા વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી થઈ ગઈ છે. સીજેઆઈ સંજીવ ખન્ના, જસ્ટિસ પીવી સંજય કુમાર અને જસ્ટિસ કેવી વિશ્વનાથનની બેન્ચે આ કેસમાં દાખલ કરાયેલી 70 અરજીઓ પર સુનાવણી કરી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં અસદુદ્દીન ઓવૈસી, કપિલ સિબ્બલ, અભિષેક મનુસિંઘવી, સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા અને અન્ય અરજદારોના વકીલો હાજર રહ્યા હતા.
કપિલ સિબ્બલે આ દલીલ આપી હતી
વક્ફ એક્ટ રદ કરવાની તરફેણમાં દલીલ કરતા કપિલ સિબ્બલે કહ્યું કે ઇસ્લામમાં મૃત્યુ પછી ઉત્તરાધિકાર સ્થાપિત થાય છે. કપિલ સિબ્બલે નવા કાયદામાં ફેરફાર સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે વકફને મિલકતનું દાન કરવા માટે, તે વ્યક્તિ ઓછામાં ઓછા 5 વર્ષથી ઇસ્લામનું પાલન કરતી હોવી જરૂરી છે.
સરકાર પહેલાથી જ વક્ફ કાયદા દ્વારા હસ્તક્ષેપ કરી રહી છે. સિબ્બલે જણાવ્યું હતું કે કલમ 3(c) હેઠળ વકફ તરીકે માન્યતા પ્રાપ્ત અથવા જાહેર કરાયેલ સરકારી મિલકતને કાયદો અમલમાં આવ્યા પછી વકફ માનવામાં આવશે નહીં.
સંસદે પણ મુસ્લિમો માટે કાયદા બનાવ્યા છે: CJI
સિબ્બલની દલીલ પર, CJI એ કહ્યું કે કલમ 26 જે ધર્મનિરપેક્ષતાનો ઉલ્લેખ કરે છે તે તમામ સમુદાયોને લાગુ પડે છે. રાજ્યએ હિન્દુ ધર્મમાં પણ કાયદા બનાવ્યા છે. સંસદે મુસ્લિમો માટે પણ કાયદા બનાવ્યા છે.
કપિલ સિબ્બલે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે રાજ્ય સરકારમાં કોણ છે જે કહે કે ઇસ્લામ ધર્મમાં વારસો કોને મળશે. સરકાર કેવી રીતે નક્કી કરશે કે હું મુસ્લિમ છું કે નહીં?
આના પર સિબ્બલે કહ્યું કે કલમ 3(A)(2)- વકફ-અલ-ઔલાદનું બંધારણ મહિલાઓને વારસાથી વંચિત રાખી શકતું નથી. આ વિશે કંઈ કહેવા માટે રાજ્ય કોણ છે? તો CJI એ કહ્યું કે શું એવો કોઈ કાયદો નથી જે કહે કે અનુસૂચિત જનજાતિની મિલકત પરવાનગી વિના ટ્રાન્સફર કરી શકાતી નથી? સિબ્બલે દાવો કર્યો હતો કે મારી પાસે એક ચાર્ટ છે જેમાં બધા મુસ્લિમોને અનુસૂચિત જનજાતિ ગણવામાં આવ્યા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં કપિલ સિબ્બલની દલીલો પર ન્યાયાધીશોએ સવાલ ઉઠાવ્યા
જસ્ટિસ કે.વી. વિશ્વનાથને કહ્યું કે, એકબીજામાં ફસાઈ ન જાઓ. સંપત્તિ બિનસાંપ્રદાયિક હોઈ શકે છે. આ માટે ફક્ત એસ્ટેટનું વહીવટીતંત્ર જ જવાબદાર હોઈ શકે છે. વારંવાર એવું ન કહો કે આ એક જરૂરી ધાર્મિક પ્રથા છે.
નવા વક્ફ કાયદાનો ઉલ્લેખ કરતા સિબ્બલે કહ્યું કે કલમ 9 જુઓ. કુલ 22 સભ્યો છે જેમાં 10 મુસ્લિમ હશે.
આના પર CJI એ કહ્યું કે બીજી જોગવાઈ જુઓ. શું આનો અર્થ એ છે કે ભૂતપૂર્વ અધિકારી સિવાય, ફક્ત બે સભ્યો મુસ્લિમ હશે?
દલીલ આગળ ધપાવતા, સિબ્બલે કહ્યું કે સેન્ટ્રલ વક્ફ કાઉન્સિલ 1995 હેઠળ, બધા નોમિની મુસ્લિમ હતા. મારી પાસે ચાર્ટ છે. પરંતુ નવા કાયદાની જોગવાઈઓ સીધી ઉલ્લંઘન છે.
CJI એ કહ્યું કે જામા મસ્જિદ સહિત તમામ પ્રાચીન સ્મારકો સુરક્ષિત રહેશે. આના પર સિબ્બલે દલીલ કરી કે મારી પાસે એક ચાર્ટ છે જેમાં બધા મુસ્લિમોને અનુસૂચિત જનજાતિ ગણવામાં આવ્યા છે. તો CJI એ પૂછ્યું કે શું એવો કોઈ કાયદો નથી જેમાં એવી જોગવાઈ હોય કે અનુસૂચિત જનજાતિની મિલકત પરવાનગી વિના ટ્રાન્સફર કરી શકાતી નથી?
CJI એ કહ્યું કે આવા કેટલા કેસ હશે? જો તેને પ્રાચીન સ્મારક જાહેર કરતા પહેલા વકફ જાહેર કરવામાં આવે તો તેનાથી કોઈ ફરક પડશે નહીં. તે વકફ જ રહેશે, તમારે તેનો વિરોધ ન કરવો જોઈએ. જ્યાં સુધી તેને સુરક્ષિત જાહેર કર્યા પછી વકફ જાહેર ન કરી શકાય.
(6:32 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
