નવી દિલ્હી: જમ્મુ-કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા ભયાનક આતંકી હુમલા બાદ ભારત સરકારે પાકિસ્તાન સામે કડક પગલાં લેવાની તૈયારી શરૂ કરી દીધી છે. આ હુમલામાં પાકિસ્તાનની સીધી સંડોવણી હોવાના આક્ષેપો સાથે ભારત રાજદ્વારી, આર્થિક અને પ્રતીકાત્મક સ્તરે પાકિસ્તાનને એકલું પાડવાની રણનીતિ અપનાવી રહ્યું છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત પાકિસ્તાનના નવી દિલ્હી સ્થિત હાઇ કમિશનમાંથી ગુપ્તચર અધિકારીઓને હાંકી કાઢવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે અને તેમના માટે આપેલી જમીન પરત લઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, ઇસ્લામાબાદમાંથી ભારતીય રાજદ્વારી કર્મચારીઓને પાછા બોલાવી શકાય છે, જેનાથી બંને દેશો વચ્ચેનો સંચાર ફક્ત ઇ-મેલ સુધી મર્યાદિત રહેશે.

આર્થિક મોરચે, ભારત ૧૯૬૦ની સિંધુ જળ સંધિને સંપૂર્ણપણે સ્થગિત કરવાનું વિચારી રહ્યું છે, જે પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા માટે મોટો ફટકો સાબિત થઈ શકે છે. આ સંધિ હેઠળ ભારતે અનેક વખત પાકિસ્તાનને કાનૂની નોટિસો આપી હોવા છતાં સહકારનો અભાવ જોવા મળ્યો છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, ભારત પાકિસ્તાનની આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓનો પર્દાફાશ કરવા માટે નવી દિલ્હીમાં રાજદ્વારી કોર અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના પાંચ સ્થાયી સભ્ય દેશો (પી૫) સાથે બેઠકો યોજવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. વધુમાં, વિદેશી રાજદૂતોને પહલગામના બૈસરન ખાતેના હુમલાના સ્થળની મુલાકાત લેવા અને પીડિત પરિવારો સાથે મુલાકાત કરવાની તક આપવામાં આવશે, જેથી આ હુમલાની માનવીય કિંમતને રજૂ કરી ન્યાયની માગણી કરી શકાય.

ભારતે પાકિસ્તાની નાગરિકો માટે વીઝા આપવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાનું અને ભારતીય નાગરિકો માટે પાકિસ્તાનના વીઝા માટે ગૃહ મંત્રાલયનું એનઓસી ફરજિયાત કરવાનું નક્કી કર્યું છે. આ ઉપરાંત, કરતારપુર કોરિડોરનું સંચાલન તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરવાની યોજના છે. આર્થિક મોરચે, ભારત પાકિસ્તાન સાથેનો સીધો અને ત્રીજા દેશો (જેમ કે યુએઈ) દ્વારા થતો આડકતરો વેપાર પણ બંધ કરવાની તૈયારીમાં છે.

પ્રતીકાત્મક પગલાં તરીકે, વાઘા બોર્ડર પર ફ્લેગ સેરેમની, બીટિંગ રિટ્રીટ અને હુસૈનીવાલા તેમજ આરએસ પુરા બોર્ડર પરની આવી પ્રવૃત્તિઓને પણ બંધ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. આ તમામ પગલાં દ્વારા ભારત પાકિસ્તાનને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એકલું પાડવા અને પહલગામ હુમલાના જવાબમાં સુરક્ષા ચિંતાઓને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.