નવી દિલ્હી: ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચે 26 રાફેલ-M ફાઇટર જેટ માટે લગભગ ₹63,000 કરોડના સોદાને સોમવારે (28 એપ્રિલ, 2025) ઔપચારિક રીતે અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે, એમ સત્તાવાર સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું.
ફ્રાન્સના સંરક્ષણ મંત્રી સેબેસ્ટિયન લેકોર્નુની ભારતની મુલાકાત વ્યક્તિગત કારણોસર રદ થતાં, હવે આ સરકારી-થી-સરકારી (G-to-G) સોદા પર બંને દેશોના મંત્રીઓ દૂરથી જ હસ્તાક્ષર કરશે, એમ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું.
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, "ફ્રાન્સના મંત્રીએ G-to-G કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે અને ભારતના મંત્રી [રાજ નાથ સિંહ] પણ અલગથી હસ્તાક્ષર કરશે. આની જાહેરાત કરવા માટે સોમવારે એક સમારોહ યોજાશે, જેની અધ્યક્ષતા ભારતમાં ફ્રાન્સના રાજદૂત થેરી માથો અને સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહ કરશે." સૂત્રોએ ઉમેર્યું હતું કે સમારોહમાં કેટલાક સરકારી-થી-વ્યાપાર કરારો પર પણ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે.
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ફ્રાન્સના સંરક્ષણ મંત્રીની મુલાકાત પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાના એક દિવસ પહેલાં રદ કરવામાં આવી હતી અને તેને વર્તમાન પરિસ્થિતિ સાથે કોઈ સંબંધ નથી.
જેટની ડિલિવરી છ વર્ષમાં થશે
ધ હિંદુ દ્વારા અગાઉ જણાવ્યા મુજબ, કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા પછી લગભગ સાડા ત્રણ વર્ષમાં જેટની ડિલિવરી શરૂ થશે અને લગભગ સાડા છ વર્ષમાં પૂર્ણ થશે. આ સોદો 22 સિંગલ-સીટર જેટ માટે છે જે એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ પરથી ઉડી શકે છે અને ચાર ટ્વીન-સીટર ટ્રેનર જેટ માટે છે જે કેરિયર સુસંગત નથી. ભારતીય વાયુસેના પહેલેથી જ સપ્ટેમ્બર 2016માં હસ્તાક્ષર કરાયેલા ₹60,000 કરોડના સોદા હેઠળ ખરીદેલા 36 રાફેલ જેટનું સંચાલન કરે છે.
ભારતીય નૌકાદળ હાલમાં રશિયા પાસેથી ખરીદેલા INS વિક્રમાદિત્ય અને સ્વદેશી રીતે બનેલા INS વિક્રાંતનું સંચાલન કરે છે, જે સપ્ટેમ્બર 2022માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. રાફેલ-Mનો હેતુ સ્વદેશી ટ્વીન એન્જિન ડેક-બેઝ્ડ ફાઇટર (TEDBF) સેવામાં સામેલ થાય ત્યાં સુધી સંખ્યામાં રહેલી ખાધને ભરવાનો છે.
ભારતીય એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ વિમાનો લોન્ચ કરવા માટે સ્કી-જમ્પનો ઉપયોગ કરે છે, અને ટેઇલ હૂકનો ઉપયોગ કરતા વિમાનોને પાછા લાવવા માટે એરેસ્ટર કેબલ્સનો ઉપયોગ કરે છે. ભારતીય કેરિયર્સ પર લિફ્ટ્સ (વિમાનોને ખસેડવા માટે વપરાય છે) ઇન-સર્વિસ રશિયન MiG-29K જેટને સમાવવા માટે બનાવવામાં આવી હતી. આનાથી રાફેલ જેટને લિફ્ટ્સ પર સમાવી શકાય તે માટે તેમાં થોડો ફેરફાર કરવો પડશે.