કેવડિયા: સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ બી.આર. ગવઈએ શનિવારે જણાવ્યું હતું કે માત્ર અધિકારો હોવા પૂરતું નથી, પરંતુ નાગરિકોને તેમના બંધારણીય અને કાનૂની અધિકારો વિશે જાણકારી હોવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી નાગરિકોને તેમના અધિકારો વિશે જાગૃત કરવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી તેઓ તેનો ઉપયોગ કરવા માટે આગળ આવશે નહીં. જસ્ટિસ ગવઈ ગુજરાતના કેવડિયા ખાતે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) અને ગુજરાત રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ દ્વારા સંયુક્ત રીતે આયોજિત ઓથોરિટીના 30 વર્ષની ઉજવણી પ્રસંગે પશ્ચિમ પ્રાદેશિક પરિષદમાં સંબોધન કરી રહ્યા હતા. NALSAના કાર્યકારી અધ્યક્ષ જસ્ટિસ ગવઈએ આ પ્રસંગે અનેક મહત્વપૂર્ણ પહેલો પણ શરૂ કરી હતી.
પોતાના સંબોધનમાં જસ્ટિસ ગવઈએ NALSAના આઉટરીચ કાર્યક્રમના ભાગ રૂપે રાજસ્થાન, લદ્દાખ અને ઉત્તર પૂર્વીય રાજ્યો સહિત દેશભરના વિવિધ રાજ્યોની મુલાકાત દરમિયાનના પોતાના અનુભવો વર્ણવ્યા હતા. મણિપુરના પોતાના અનુભવને યાદ કરતાં તેમણે કહ્યું કે ત્યાં બે વંશીય જૂથો વચ્ચેના વિવાદની સમસ્યાઓ જોવા મળી હતી. તેમણે કુકી અને મેઇતેઈ સમુદાયોની મુલાકાત લીધી અને તેમને કાનૂની સહાય સામગ્રી, બાળકો માટે પુસ્તકો અને તબીબી સાધનોનું વિતરણ કર્યું હતું. મણિપુરની મુલાકાત દરમિયાન તેમને એક વરિષ્ઠ મહિલાએ 'તમારા ઘરે આપનું સ્વાગત છે' એમ કહીને આવકાર આપ્યો હતો, જે દર્શાવે છે કે દરેક ભારતીય માટે આખો દેશ ઘર સમાન છે.
જસ્ટિસ ગવઈએ સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી નજીકના સ્થળ કેવડિયાની પસંદગીને NALSAની 30 વર્ષની યાત્રાની ઉજવણી માટે આદર્શ ગણાવી હતી અને એક અખંડ ભારત બનાવવા માટે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલના યોગદાનને બિરદાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે આઝાદી પછી બે વર્ષ પહેલાં સુધી ભારત આજે જેવું છે તેવું નહોતું, અને સરદાર પટેલે રજવાડાઓને એકીકૃત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
NALSAના કાર્ય વિશે વાત કરતાં જસ્ટિસ ગવઈએ અંડરટ્રાયલ કેદીઓની સમસ્યાને સૌથી મોટી ગણાવી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે NALSAએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક PIL દાખલ કરી છે જેમાં વૃદ્ધ અને ગંભીર રીતે બીમાર કેદીઓને પ્રાથમિકતાના ધોરણે મુક્ત કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. તેમણે દૂરદર્શન અને ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો પર કાનૂની સહાય વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે જિંગલ્સ વગાડવા અને નાગરિકો માટે હેલ્પલાઈન નંબર 15100 ઉપલબ્ધ કરાવવાની માહિતી પણ આપી હતી. તેમણે અપડેટ કરેલી વેબસાઇટ અને તમામ રાજ્ય, જિલ્લા અને તાલુકા કાનૂની સેવા સત્તાવાળાઓ માટે એક સામાન્ય પ્લેટફોર્મની શરૂઆતની પણ જાહેરાત કરી હતી. હાલમાં દેશભરમાં 37 રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તામંડળો, 708 જિલ્લા સત્તાવાળાઓ, 2451 તાલુકા સત્તાવાળાઓ અને મોટી સંખ્યામાં પેનલ વકીલો અને પેરા લીગલ સ્વયંસેવકો જરૂરિયાતમંદોને કાનૂની સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
જસ્ટિસ ગવઈએ BCI સાથે મળીને NALSA સાથે ફરજિયાત ઇન્ટર્નશિપનો અભ્યાસક્રમમાં સમાવેશ કરવાના પ્રયાસો વિશે પણ માહિતી આપી હતી જેથી કાયદાના વિદ્યાર્થીઓ સત્તાવાળાઓ દ્વારા કરવામાં આવતા કાર્ય વિશે જાણી શકે. તેમણે ડૉ. આંબેડકરના બંધારણને રક્તહીન ક્રાંતિના શસ્ત્ર માનવાના વિચારને ટાંકીને કહ્યું કે NALSA એ બધાને ન્યાય આપવાના વચનને વાસ્તવિકતા બનાવવા માટે એક ક્રાંતિ સમાન છે. તેમણે આગામી મહિને પોતાની નિવૃત્તિનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે તેમણે અને તેમની ટીમે દેશના દરેક છેલ્લા નાગરિક સુધી પહોંચીને તેમને આશ્વાસન આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
જસ્ટિસ ગવઈએ અભિનેતા પંકજ ત્રિપાઠી અને શિવાજી સાટમ, બોક્સર મેરી કોમ, ફૂટબોલર બૈચુંગ ભૂટિયા અને અન્ય ઘણી હસ્તીઓના યોગદાનનો પણ સ્વીકાર કર્યો હતો. તેમણે પોતાના સંબોધનના અંતે ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતાના જાણીતા ભજન 'વૈષ્ણવ જન તો તેને રે કહીએ, જે પીડ પરાઈ જાણે રે' ની પંક્તિઓ ટાંકીને માનવતા અને કરુણાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.
આ પ્રસંગે જસ્ટિસ ગવઈએ S3waa હેઠળ ઓથોરિટીની નવી ડિઝાઇન કરેલી વેબસાઇટ તેમજ સ્ટેટ લીગલ સર્વિસીસ ઓથોરિટીઝ (SLSA) વેબસાઇટ્સ પણ લોન્ચ કરી હતી.