નવી દિલ્હી :ભૂકંપ અને પરમાણુ પરીક્ષણો વચ્ચેના સંબંધ અંગે એક નવું સંશોધન બહાર આવ્યું છે. આ સંશોધન લોસ એલામોસ નેશનલ લેબોરેટરીના ભૂકંપશાસ્ત્રીઓ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે કેટલાક ભૂકંપ ખરેખર ગુપ્તપણે કરવામાં આવતા પરમાણુ પરીક્ષણો હોઈ શકે છે. જોશુઆ કાર્માઇકલના નેતૃત્વ હેઠળના એક અભ્યાસમાં આ વાત સામે આવી છે.

આ સંશોધન બુલેટિન ઓફ ધ સિસ્મોલોજીકલ સોસાયટી ઓફ અમેરિકામાં પ્રકાશિત થયું છે. સંશોધનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભૂકંપથી થતી ગતિવિધિ અને ગુપ્ત રીતે કરવામાં આવેલા પરમાણુ વિસ્ફોટો વચ્ચે તફાવત કરવો ખૂબ મુશ્કેલ છે.

સંશોધન કહે છે કે નવી ટેકનોલોજી હોવા છતાં ગુપ્ત પરમાણુ વિસ્ફોટોને ઓળખવા મુશ્કેલ છે. જોશુઆ અને તેમના સાથીઓએ તેમના સંશોધનમાં એ વાતની માહિતી મેળવી છે કે છેલ્લા 20 વર્ષમાં ઉત્તર કોરિયામાં છ પરમાણુ પરીક્ષણો કરવામાં આવ્યા છે.

ત્યાં ભૂકંપ માપવાના સાધનોની સંખ્યામાં વધારો દર્શાવે છે કે પરીક્ષણ સ્થળોની આસપાસ નાના પાયે ભૂકંપ આવે છે. તેનાથી ભૂકંપના આંચકા વચ્ચે વિસ્ફોટના સંકેતો ઓળખવાનું ખૂબ મુશ્કેલ બને છે.

અત્યાર સુધી એવું માનવામાં આવતું હતું કે ભૂકંપના સંકેતો દ્વારા વિસ્ફોટોને છુપાવી શકાતા નથી, પરંતુ નવા અભ્યાસે તેને ખોટું સાબિત કર્યું છે. જોશુઆ કહે છે કે ભૂકંપ અને પરમાણુ પરીક્ષણના આંચકાઓ વચ્ચેના મિશ્રણને કારણે તફાવત કરવો મુશ્કેલ બની જાય છે.

આધુનિક ટેકનોલોજી પણ આમાં નિષ્ફળ જાય છે. તેનું કારણ એ છે કે બંને આંચકા સમાન છે. વૈજ્ઞાનિકોએ પી-વેવ અને એસ-વેવના ગુણોત્તર દ્વારા આ સમસ્યાને ઉકેલવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.