પૂંછ: પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધેલા તણાવને પગલે જમ્મુ અને કાશ્મીરના પૂંછ જિલ્લાના દૂરના સરહદી ગામોમાં ફરી એકવાર ભયનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. નિયંત્રણ રેખા (LoC) નજીક આવેલા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો હવે તેમના ભૂગર્ભ બંકરોને સાફ કરીને જરૂરી ચીજવસ્તુઓથી ભરી રહ્યા છે. આ બંકરો સ્થાનિકોમાં "મોદી બંકરો" તરીકે ઓળખાય છે અને તેમાં ધાબળા તથા પથારી જેવી જીવન જરૂરિયાતની વસ્તુઓ રાખવામાં આવી રહી છે, જેથી કોઈપણ કટોકટીની પરિસ્થિતિમાં તેઓ સુરક્ષિત રહી શકે.

પાકિસ્તાની લશ્કરી ચોકીઓની નજીક આવેલા સલોત્રી અને કરમર્હા ગામના રહેવાસીઓ તેમના બંકરોને સાફ કરીને ફરીથી સ્ટોક કરી રહ્યા છે. કરમર્હા ગામના એક રહેવાસીએ જણાવ્યું હતું કે, "લોકો બંકરો ભૂલી ગયા હતા. હવે બંકરો ફરીથી સાફ કરવામાં આવી રહ્યા છે. ભયનું વાતાવરણ છે, પરંતુ અમને આશા છે કે ખીણમાં સુમેળ પ્રવર્તશે." અન્ય એક ગ્રામવાસીએ સરકાર અને સેનાને મજબૂત સમર્થન આપ્યું હતું અને જરૂર પડ્યે પોતાના જીવના ભોગે પણ મદદ કરવા તત્પરતા દર્શાવી હતી.

સ્થાનિકોએ જણાવ્યું હતું કે પહેલા આ વિસ્તારમાં ગોળીબારની ઘટનાઓ સામાન્ય હતી અને તેમનું ગામ નિયંત્રણ રેખાની ખૂબ નજીક આવેલું હોવાથી તેઓ પોતાના પરિવારોને સુરક્ષિત રાખવા માટે બંકરો તૈયાર કરી રહ્યા છે. આવા બંકરો પૂરા પાડવા બદલ તેઓ કેન્દ્ર સરકારનો આભાર માને છે.

'મોદી બંકર' શું છે?
'મોદી બંકર' એ ભૂગર્ભમાં બનાવવામાં આવેલા આશ્રયસ્થાનો છે, જે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન શરૂ કરવામાં આવેલી એક મોટી સરકારી પહેલનો ભાગ છે. આ બંકરોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નિયંત્રણ રેખા (LoC) પર રહેતા નાગરિકોને સરહદ પારથી થતા ગોળીબારથી બચાવવાનો છે. મોદી સરકારે આવા અત્યંત જોખમવાળા વિસ્તારોમાં વ્યક્તિગત અને સમુદાય માટે બંકરો બનાવવા માટે નાણાકીય અને તકનીકી સહાય પૂરી પાડી હતી. સરકારે શરૂઆતમાં જમ્મુ, કઠુઆ, સાંબા, પૂંછ અને રાજૌરી સહિત પાંચ જિલ્લાઓમાં 14,460 બંકરો મંજૂર કર્યા હતા, અને વધુ સંવેદનશીલ વસ્તીને આવરી લેવા માટે બીજા 4,000 બંકરોને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે 22 એપ્રિલે પહેલગામમાં પાકિસ્તાન સ્થિત આતંકવાદીઓએ હુમલો કર્યા બાદ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે. આ હુમલાની જવાબદારી ધ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટ (TRF) નામના આતંકવાદી સંગઠને લીધી હતી, જોકે બાદમાં તેમણે પોતાના નિવેદનથી પીછેહઠ કરી હતી અને હુમલાનો કોઈપણ આરોપ તેમના પર ખોટો અને ઉતાવળિયો ગણાવ્યો હતો. પહેલગામ હુમલા બાદ સરહદી વિસ્તારોમાં બંકરો ફરીથી તૈયાર થવાની ઘટના ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવની સ્પષ્ટ નિશાની છે.