વોશિંગ્ટન: અમેરિકન વૈજ્ઞાનિકોએ એક અવિશ્વસનીય સંશોધન કર્યું છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આંખોમાં સોનાના અત્યંત નાના કણોનું ઇન્જેક્શન આપીને રેટિનાને નુકસાન થવાથી ગુમાવેલી દૃષ્ટિને ફરીથી મેળવી શકાય છે. તાજેતરમાં 'એસીએસ નેનો' જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસમાં સંશોધકોએ જણાવ્યું છે કે રેટિનાની સમસ્યાઓ ધરાવતા ઉંદરોની આંખોમાં સોનાના નેનોપાર્ટિકલ્સ દાખલ કરવાથી તેમની દ્રશ્ય પ્રણાલીને ઉત્તેજીત કરવામાં મદદ મળી અને તેમની કેટલીક દૃષ્ટિ પાછી આવી.

સંશોધન ટીમ અનુસાર, જ્યારે ઇન્ફ્રારેડ લેસર દ્વારા આ સૂક્ષ્મ સોનાના કણોને લક્ષ્ય બનાવવામાં આવે છે, ત્યારે તે રેટિનાના કોષો દ્વારા ઉત્સર્જિત થતા વિદ્યુત સંકેતોનું પુનઃઉત્પાદન કરે છે. આ કોષો દૃષ્ટિ માટે અત્યંત આવશ્યક હોય છે, પરંતુ મેક્યુલર ડિજનરેશન જેવી પરિસ્થિતિઓમાં તે નુકસાન પામે છે, જે લગભગ 20 મિલિયન અમેરિકનોને અસર કરે છે.

અમેરિકાની બ્રાઉન યુનિવર્સિટી અને નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થના સંશોધક અને મુખ્ય લેખક જિયારુઇ નીએ આ કાર્ય વિશે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "આ એક નવી પ્રકારની રેટિના પ્રોસ્થેસિસ છે, જેમાં કોઈપણ પ્રકારની જટિલ શસ્ત્રક્રિયા અથવા જનીન ફેરફારની જરૂર વગર રેટિનાના અધોગતિને કારણે ગુમાવેલી દૃષ્ટિને પુનઃસ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા છે. અમારું માનવું છે કે આ તકનીક રેટિનાના અધોગતિની પરિસ્થિતિઓ માટે સારવારના પરિમાણોને સંભવિત રૂપે બદલી શકે છે."

સૌથી સામાન્ય રેટિના ડિસઓર્ડર, વય-સંબંધિત મેક્યુલર ડિજનરેશનમાં રેટિનાના ફોટોરિસેપ્ટર્સ નામના કોષોને નુકસાન થાય છે, જેના કારણે ધૂંધળી દૃષ્ટિ, અંધાપો અને ગંભીર તબક્કામાં કેન્દ્રીય દૃષ્ટિ સંપૂર્ણપણે ગુમાવી દેવાય છે. આ ફોટોરિસેપ્ટર્સ 'શંકુ' કોષોના સ્વરૂપમાં આવે છે જે આપણી રંગની ધારણા માટે જવાબદાર છે, અને 'સળિયા' કોષો જે ઓછી પ્રકાશની સ્થિતિને સંભાળે છે. જ્યારે પ્રકાશ તેમના પર પડે છે, ત્યારે શંકુ અને સળિયા નાના વિદ્યુત સ્પંદનો ઉત્પન્ન કરે છે જે બાયપોલર અને ગેંગલિયન કોષોને મોકલવામાં આવે છે, જે મગજમાં પહોંચાડવામાં આવે તે પહેલાં સંકેતોની પ્રક્રિયા કરે છે. જો ફોટોરિસેપ્ટર્સ નુકસાન પામે છે, તો સમગ્ર દ્રશ્ય શૃંખલા તૂટી જાય છે.

પરંતુ સોનાના નેનોપાર્ટિકલ્સ - ખાસ કરીને, પ્લાઝમોનિક ગોલ્ડ નેનોરોડ્સ - અસરકારક રીતે તેમનું સ્થાન લઈ શકે છે. ઉંદરોના પ્રયોગોમાં, સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું કે ધાતુના કણો પર ઇન્ફ્રારેડ પ્રકાશ કેન્દ્રિત કરવાથી ગરમી ઉત્પન્ન થઈ જેણે બાયપોલર અને ગેંગલિયન કોષોને ઉત્તેજીત કર્યા, જેમ કે ફોટોરિસેપ્ટર્સ કરે છે. આના પરિણામે ઉંદરોના મગજના દ્રશ્ય કોર્ટેક્સમાં પ્રવૃત્તિ વધી, જે સૂચવે છે કે દ્રશ્ય સંકેતો ખરેખર પ્રાપ્ત થઈ રહ્યા હતા અને તેમની દૃષ્ટિ આંશિક રીતે પુનઃસ્થાપિત થઈ હતી. અને અત્યાર સુધી, ટીમને આ અભિગમથી કોઈ આડઅસર જોવા મળી નથી.

નીએ કહ્યું, "અમે બતાવ્યું કે નેનોપાર્ટિકલ્સ મહિનાઓ સુધી રેટિનામાં કોઈ મોટી ઝેરી અસર વિના રહી શકે છે."
મનુષ્યો પર લાગુ કરવામાં આવે તો, એક જોડી ચશ્મા ઓનબોર્ડ કેમેરામાંથી એકત્રિત કરેલા ઇમેજ ડેટાને એન્કોડ કરીને ઇન્ફ્રારેડ લેસરને સોનાના નેનોપાર્ટિકલ્સમાં કિરણોત્સર્ગિત કરશે, અને બસ - મગજમાં દ્રશ્ય સંકેતો મોકલવામાં આવશે. ટીમે નોંધ્યું કે થોડા વર્ષો પહેલાં પણ આવો જ એક અભિગમ સૂચવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ મહત્ત્વની વાત એ છે કે આ અભિગમમાં શસ્ત્રક્રિયાની જરૂર નથી, ફક્ત પ્રમાણમાં સરળ ઇન્જેક્શન (અને ખૂબ જ અદ્યતન હેડગિયર) ની જરૂર છે.

ની માને છે કે આ અભિગમમાં અન્ય ફાયદાઓ પણ છે, જેમ કે સંપૂર્ણ દૃષ્ટિ ક્ષેત્ર સાથે ઘણી ઉચ્ચ-રિઝોલ્યુશન ઇમેજની મંજૂરી. જો કે તે આશાસ્પદ છે, પરંતુ મનુષ્યો પર ક્લિનિકલ સેટિંગમાં તેનો પ્રયાસ કરવામાં આવે તે પહેલાં હજી નોંધપાત્ર સંશોધન કરવાનું બાકી છે, એમ નીએ જણાવ્યું હતું.