પહલગામ (જમ્મુ અને કાશ્મીર): શાંત જમ્મુ અને કાશ્મીરના શહેર પહેલગામમાં આઘાતજનક આતંકવાદી હુમલાના પાંચ દિવસ બાદ, ખીણમાં સ્થિતિસ્થાપકતા અને આશાવાદનું મોજુ ફરી વળ્યું છે. એક સમયે દરરોજ 5,000 થી 7,000 પ્રવાસીઓથી ધમધમતું આ સ્થળ દુર્ઘટના પછીના દિવસોમાં માત્ર 50-100 મુલાકાતીઓ સુધી સીમિત થઈ ગયું હતું.
રવિવારે, પહેલગામના રસ્તાઓ પર એક હૃદયસ્પર્શી દ્રશ્ય જોવા મળ્યું જ્યારે વિદેશી અને સ્થાનિક પ્રવાસીઓએ શહેરમાં ફરવાનું શરૂ કર્યું, જેનાથી પ્રદેશમાં સામાન્યતા અને આશાનો સંચાર થયો.
ક્રોએશિયા અને સર્બિયાના પ્રવાસીઓ પહેલગામના રસ્તાઓ પર સંપૂર્ણ નિશ્ચિંતતાથી ફરતા જોવા મળ્યા હતા. તેમણે કાશ્મીરની અજોડ સુંદરતા અને તેના પ્રેમાળ લોકો માટે તેમની પ્રશંસા વ્યક્ત કરી હતી.
ક્રોએશિયાની લ્જિલજાનાએ એએનઆઈ સાથે વાત કરતા કહ્યું, “અમે ક્રોએશિયાથી આવ્યા છીએ અને હવે અમે અહીં ત્રણ કે ચાર દિવસથી છીએ. અમે ખૂબ જ સુરક્ષિત અનુભવી રહ્યા છીએ, અને તમારો દેશ ખૂબ જ સુંદર છે. અમને અહીં રહેવામાં કોઈ સમસ્યા નથી. કાશ્મીર સુંદર છે, ખૂબ જ સુંદર. તે ખૂબ જ સરસ છે, તમારો દેશ અલગ છે. અમે તમારી પ્રકૃતિથી ખૂબ જ સંતુષ્ટ છીએ, અને લોકો ખૂબ જ દયાળુ છે. અમે અહીં ખુશ છીએ. અમે બધા 12 લોકો છીએ, જેમાં બે સર્બિયાના અને બાકીના ક્રોએશિયાના છે.”
પહલગામ હુમલા વિશે તેમણે ઉમેર્યું, “અમે આ ઘટના વિશે એક દિવસ પહેલા સાંભળ્યું હતું. અમે નક્કી કર્યું હતું કે અમે કાશ્મીર જવું જ જોઈએ. અમે ખૂબ જ સુરક્ષિત અનુભવી રહ્યા છીએ, અમને અહીં કોઈ સમસ્યા નથી, બધું બરાબર છે. જે થયું તે ભયાનક છે. જે લોકો જવાબદાર છે તેઓ આ સાંભળે અને મને આશા છે કે તે બંધ થશે, અમારા દેશમાં અને સમગ્ર વિશ્વમાં.”
ક્રોએશિયાના વ્લાટકોએ કહ્યું, “કાશ્મીરમાં આ મારી 10મી વખત છે અને દરેક વખતે તે અદ્ભુત હોય છે. મારા માટે, તે વિશ્વમાં નંબર વન છે, કુદરતી સૌંદર્ય અને પ્રેમાળ લોકો. મારો જૂથ ખૂબ જ ખુશ છે; તેમની આ પ્રથમ વખતની મુલાકાત છે, ક્રોએશિયન અને સર્બિયન લોકો.”
હુમલા પછીની સલામતી વિશે પૂછવામાં આવતા તેમણે કહ્યું, “હું સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અનુભવું છું, અહીં કોઈ સમસ્યા નથી. દરેક જગ્યાએ, લોકો હેલો કહે છે – શૂન્ય ડર.”
ક્રોએશિયાના અન્ય પ્રવાસી અદમિર જાહિકે પણ એએનઆઈ સાથે વાત કરતા સમાન લાગણી વ્યક્ત કરી, “હું કાશ્મીરમાં ખૂબ જ અદ્ભુત અનુભવી રહ્યો છું. મેં અહીં ઘણા મિત્રો બનાવ્યા છે, લોકો ખૂબ જ આવકારદાયક છે. આવા દયાળુ લોકોને મળીને હું ખૂબ જ ખુશ છું.”
હુમલા વિશે તેમણે કહ્યું, “આવું કંઈક સાંભળવું સરળ નથી, ખાસ કરીને મીડિયા તેને જે રીતે વધારે છે તે જોતા. મને કોઈ ડર લાગ્યો નથી. મને ખબર છે કે અહીં નિયમિતપણે આવું થતું નથી. તે ગમે ત્યાં થઈ શકે છે. જો તમને ડર લાગે છે, તો તમે ઘરે રહી શકો છો, પરંતુ ત્યાં પણ તે થઈ શકે છે. તે યુરોપમાં થાય છે, તે દરેક જગ્યાએ થાય છે. દુનિયામાં હવે કોઈ સલામત જગ્યા નથી. પરંતુ આવી પરિસ્થિતિ મને મુસાફરી કરવા અને લોકોને મળવાથી રોકી શકતી નથી. જે થયું તેના માટે મને ખૂબ જ દુઃખ છે કારણ કે આ અદ્ભુત લોકો અને અદ્ભુત દેશ છે. તેઓ શાંતિ અને સમૃદ્ધિને લાયક છે, ડરને નહીં. તેનાથી દરેકને દુઃખ થાય છે.”
સર્બિયાની ઇવાનાએ પણ કાશ્મીરના લોકો પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરી હતી. એએનઆઈ સાથે વાત કરતા તેણીએ કહ્યું, “અમે હવે તમારી સુંદર ખીણ અને તમારા સુંદર દેશ અને પ્રકૃતિને થોડી વધુ જોવા જઈ રહ્યા છીએ. અમને અહીં રાખવા બદલ તમારો ખૂબ ખૂબ આભાર. અમારા દેશો છોડતા પહેલા અમે આ ઘટના વિશે સાંભળ્યું હતું, પરંતુ દરેક વસ્તુ છતાં, અમે આવવાનું નક્કી કર્યું. આ એક એવી યાત્રા છે જેનું અમે વર્ષોથી આયોજન કરી રહ્યા હતા. અમે જાણતા હતા કે દેશ સુંદર છે, અને અમે ફક્ત સારી વસ્તુઓની અપેક્ષા રાખતા હતા. આભાર, કાશ્મીર.”
સરહદો પારથી આવેલા આ અવાજો વચ્ચે, ગુજરાતના સુરતના મોહમ્મદ અનાસે ભારતીય પરિપ્રેક્ષ્ય ઉમેરતા કહ્યું, “અમે અહીં કાશ્મીરમાં અમારો સમય માણી રહ્યા છીએ. અત્યારે અમે પહેલગામમાં છીએ. અમારા સાથી પ્રવાસી ભાઈઓના મૃત્યુથી અમને ખૂબ જ દુઃખ થયું છે. તે અમારા માટે એક મોટી ખોટ છે. જો કે, પહેલગામમાં બજારો અને બધું જ હજી પણ ખુલ્લું છે. ડરવા જેવું કંઈ નથી. ભારતીય સેના અહીં છે, સરકાર અમારી સાથે છે, અને સ્થાનિક લોકો પણ અમને ટેકો આપી રહ્યા છે. હું અહીં આવ્યો ત્યારથી, મને કોઈ ડર લાગ્યો નથી.”
તેમણે વધુમાં કહ્યું, “જ્યારે અમે રસ્તામાં હતા અને ઘટના વિશે સાંભળ્યું, ત્યારે અમે ખૂબ જ ડરી ગયા હતા અને પાછા જવાનો વિચાર કર્યો હતો. પરંતુ સ્થાનિક લોકો અને સેનાએ અમને ખૂબ જ ટેકો આપ્યો અને ખાતરી આપી કે અહીં કોઈ સમસ્યા નથી. તેઓએ અમને પહેલગામ આવવા અને જોવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા. જે થયું તે ભયાનક હતું, અને જેણે પણ કર્યું તે ખૂબ જ ખોટું કર્યું, તે ક્યારેય ન થવું જોઈએ.”
એકતા અને હિંમતની ભાવના આજના સ્થાનિક વિરોધમાં પણ જોવા મળી હતી, જ્યાં પહેલગામના લોકોએ આતંકવાદનો વિરોધ કરતા રાષ્ટ્રધ્વજ સાથે કૂચ કરી હતી.
તાજેતરની ઘટનાઓ છતાં, કાશ્મીરનું અવિનાશી આકર્ષણ, તેના લોકોની હૂંફ અને તેની ભાવનાની સ્થિતિસ્થાપકતા ધીમે ધીમે પ્રવાસીઓને પાછા લાવી રહી છે.