નવી દિલ્હી: જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં 22 એપ્રિલના આતંકવાદી હુમલા બાદ નવી દિલ્હી અને ઇસ્લામાબાદ વચ્ચે તણાવ ઓછો કરવામાં તહેરાન, કૈરો અને રિયાધ જેવા દેશોએ મદદ માટે આગળ આવ્યા છે, ત્યારે ચીને રવિવારે પાકિસ્તાનને "તેની સાર્વભૌમત્વ અને સુરક્ષા હિતોના રક્ષણમાં" પોતાનું સમર્થન ફરીથી વ્યક્ત કર્યું છે.

ચીની સરકારના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, "સંઘર્ષ ભારત અને પાકિસ્તાનના મૂળભૂત હિતમાં નથી, અને તે પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતા માટે પણ અનુકૂળ નથી. એવી આશા છે કે બંને પક્ષો સંયમ દાખવશે, એકબીજા સાથે સહમત થશે અને પરિસ્થિતિને શાંત કરવામાં મદદ કરશે."

પાકિસ્તાનના નાયબ વડા પ્રધાન અને વિદેશ પ્રધાન ઇશાક ડારે રવિવારે ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યી સાથે વાતચીત કરી હતી. આ વાતચીત સામ્યવાદી દેશે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના હત્યાકાંડ અંગેના નિવેદનને નબળું પાડવામાં મદદ કર્યાના એક દિવસ પછી થઈ હતી. ઇસ્લામાબાદના વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, ડારે "ભારતની એકતરફી અને ગેરકાયદેસર કાર્યવાહી તેમજ પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ તેના પાયાવિહોણા પ્રચારને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો હતો."

બેઇજિંગમાં રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની સરકારના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે, "આતંકવાદ સામે લડવું એ વિશ્વના તમામ દેશોની સહિયારી જવાબદારી છે. ચીને હંમેશા પાકિસ્તાનના મક્કમ આતંકવાદ વિરોધી પગલાંનું સમર્થન કર્યું છે. એક મજબૂત મિત્ર અને સર્વકાલીન વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે, ચીન પાકિસ્તાનની વાજબી સુરક્ષા ચિંતાઓને સંપૂર્ણપણે સમજે છે અને પાકિસ્તાનને તેની સાર્વભૌમત્વ અને સુરક્ષા હિતોના રક્ષણમાં સમર્થન આપે છે."

વાંગ સોમવાર અને મંગળવારે બ્રાઝિલના રિયો ડી જાનેરોમાં યોજાનારી બ્રિક્સ બેઠકની બાજુમાં ભારતના વિદેશ પ્રધાન એસ જયશંકર સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક કરે તેવી અપેક્ષા હતી. પરંતુ પાકિસ્તાન સાથે વધતા તણાવને જોતા, જયશંકર તેમજ ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોવાલ હવે બ્રાઝિલની મુસાફરી ન કરવાનું નક્કી કરી શકે છે, અને નવી દિલ્હીમાં જ રહી શકે છે.

ડારે રવિવારે વાંગને પાકિસ્તાનને ચીનના સતત અને અડગ સમર્થન માટે "ઊંડી પ્રશંસા" વ્યક્ત કરી હતી અને પાકિસ્તાનની "લોખંડી પાકિસ્તાન-ચીન મિત્રતા અને સર્વકાલીન વ્યૂહાત્મક સહકાર ભાગીદારીના સહિયારા વિઝન માટે મજબૂત પ્રતિબદ્ધતા" ની પુનઃ ખાતરી આપી હતી.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના પાંચ કાયમી સભ્યોમાંના એક ચીને જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામ નજીકના બૈસરન ઘાસના મેદાનમાં આતંકવાદીઓ દ્વારા 26 લોકોની હત્યા અંગે પરિષદના નિવેદનને નબળું પાડવામાં પાકિસ્તાનને મદદ કરી હતી. યુએનએસસીના સભ્યોએ "આતંકવાદના આ નિંદનીય કૃત્યના ગુનેગારો, આયોજકો, નાણાકીય સહાયકો અને પ્રાયોજકોને જવાબદાર ઠેરવવા અને તેમને ન્યાયના કઠેડામાં લાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો." તેઓએ એ પણ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે "આ હત્યાઓ માટે જવાબદાર લોકો" ને જવાબદાર ઠેરવવા જોઈએ, અને તમામ રાષ્ટ્રોને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંબંધિત સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવો હેઠળની તેમની જવાબદારીઓ અનુસાર, આ સંદર્ભમાં "તમામ સંબંધિત સત્તાવાળાઓ" સાથે સક્રિયપણે સહકાર કરવા વિનંતી કરી હતી.

યુએનએસસી નિવેશનનો મૂળ ડ્રાફ્ટ પરિષદના અન્ય P5 સભ્ય યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં ભારત સરકાર સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારની માંગ કરવામાં આવી હતી. પરંતુ ચીન અને પાકિસ્તાન દ્વારા તેને અવરોધવામાં આવ્યો હતો, જે હાલમાં યુએનએસસીનું બિન-કાયમી સભ્ય છે, અને તેણે આગ્રહ કર્યો હતો કે ભારત સરકારના કોઈપણ ઉલ્લેખને દૂર કરવો જોઈએ, કારણ કે J&K એક વિવાદિત પ્રદેશ છે. "ભારત સરકાર" ને બદલે "તમામ સંબંધિત સત્તાવાળાઓ" શબ્દ મૂક્યા પછી સર્વસંમતિ સધાઈ હતી.

ઇસ્લામાબાદમાં પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા રવિવારે જારી કરાયેલા નિવેદન અનુસાર, ડાર અને વાંગે પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા, પરસ્પર આદર અને સમજણને પ્રોત્સાહન આપવા અને એકતરફીવાદ અને વર્ચસ્વની નીતિઓનો સંયુક્ત રીતે વિરોધ કરવાના તેમના મક્કમ સંકલ્પનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

ભારતે J&K માં થયેલા તાજેતરના હત્યાકાંડનો જવાબ પાકિસ્તાન સાથેના 65 વર્ષ જૂના સિંધુ જળ સંધિ (IWT) ને સ્થગિત કરીને, બંને દેશો વચ્ચે અટારી-વાઘા સરહદ પરના સંકલિત ચેક પોસ્ટને બંધ કરીને, પાકિસ્તાનના નાગરિકોને ભારતની મુલાકાત લેવા માટે આપવામાં આવેલા વિઝા રદ કરીને અને દ્વિપક્ષીય રાજદ્વારી સંબંધોને વધુ નીચા સ્તરે લાવીને આપ્યો હતો. નવી દિલ્હીએ ભારતીય રાજધાનીમાં તેના ઉચ્ચ કમિશનમાં રાજદ્વારી તરીકે તૈનાત પાકિસ્તાનના ત્રણ લશ્કરી અધિકારીઓને પણ હાંકી કાઢ્યા હતા. પાકિસ્તાને પણ ભારત સામે સમાન પગલાં લઈને વળતો પ્રહાર કર્યો હતો. વાંગે ડારને કહ્યું કે ચીન પાકિસ્તાન અને ભારત વચ્ચેની વર્તમાન પરિસ્થિતિના વિકાસ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે.

ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને પણ શનિવારે ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફ સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત કરી હતી. આ વાતચીત પર્શિયન ગલ્ફ રાષ્ટ્રના વિદેશ પ્રધાન સૈયદ અબ્બાસ અરાગ્ચીએ J&K માં તાજેતરના આતંકવાદી હુમલા બાદ નવી દિલ્હી અને ઇસ્લામાબાદ વચ્ચે "વધુ સારી સમજણ કેળવવા" ની ઓફર કર્યાના એક દિવસ પછી થઈ હતી. પેઝેશ્કિયાને ઘાતક આતંકવાદી હુમલાની નિંદા કરી હતી અને આતંકવાદનો સામનો કરવા માટે પ્રાદેશિક સહકારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. ઈરાનની સત્તાવાર સમાચાર એજન્સી IRNA એ મોદીને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિએ "મહાત્મા ગાંધી અને જવાહરલાલ નેહરુ જેવા ભારતના મહાન નેતાઓના અમૂલ્ય વારસાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને આશા વ્યક્ત કરી હતી કે તેમનો શાંતિ, મિત્રતા અને શાંતિપૂર્ણ સહઅસ્તિત્વનો સંદેશ તમામ દેશો સાથે ભારતના સંબંધોનો આધારસ્તંભ બનવાનું ચાલુ રાખશે." મોદીએ પેઝેશ્કિયાનને 26 લોકોની હત્યા પર ભારતના લોકોની વેદના અને તાજેતરના હત્યાકાંડને અંજામ આપનારા આતંકવાદીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાના તેમના સંકલ્પ વિશે જણાવ્યું હતું. પેઝેશ્કિયાને શરીફ સાથે પણ વાત કરી હતી, જેમણે IRNA અનુસાર કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાન પ્રાદેશિક શાંતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઈરાનની કોઈપણ ભૂમિકાનું સ્વાગત કરશે.

સાઉદી અરેબિયાના વિદેશ પ્રધાન ફૈસલ બિન ફરહાન અને ઇજિપ્તના વિદેશ પ્રધાન બદ્ર અબ્દેલ્ત્યાએ પણ તેમના ભારતીય અને પાકિસ્તાની સમકક્ષો સાથે વાતચીત કરી હતી, જે નવી દિલ્હી અને ઇસ્લામાબાદ વચ્ચે તણાવ ઓછો કરવામાં મદદ કરવાની તેમની રુચિ દર્શાવે છે.