દર વર્ષે ૮૫૦૦૦ કરોડનો ભારતીય માલ પાછલા બારણેથી પાકિસ્તાન પહોંચે છે
થિંક ટેન્ક GTRI ના અહેવાલ મુજબ, તમામ પ્રતિબંધો છતાં ભારતીય કંપનીઓ દર વર્ષે પાકિસ્તાનને લગભગ $૧૦ બિલિયનના માલની નિકાસ કરી રહી છે અને આ બધો વેપાર દુબઈ, સિંગાપોર અને કોલંબો જેવા બંદરો દ્વારા થઈ રહ્યો છે
નવી દિલ્હી, તા.૨૮: પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી, ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે અને ભારત દ્વારા અટારી સરહદ બંધ કરી દેવામાં આવી છે, જેની સીધી અસર આ માર્ગ દ્વારા બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર પર પડશે. પરંતુ તે દરમિયાન, આર્થિક થિંક ટેન્ક ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ એ કહ્યું છે કે તમામ પ્રતિબંધો છતાં, ભારતીય કંપનીઓના લગભગ ૧૦ બિલિયન (લગભગ રૂ. ૮૫,૦૦૦ કરોડ) મૂલ્યના માલ દર વર્ષે પાકિસ્તાન પહોંચી રહ્યા છે. આ સમગ્ર રમત ત્રીજા દેશ દ્વારા થાય છે.
થિંક ટેન્ક GTRI એ કહ્યું છે કે તાજેતરના પહેલગામ હુમલા પહેલા, પુલવામા હુમલા દરમિયાન પણ વેપાર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ ઔપચારિક વેપાર પ્રતિબંધોથી બચવા માટે, ભારતીય કંપનીઓનો ૮૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો માલ દર વર્ષે દુબઈ, સિંગાપોર અને કોલંબો જેવા ત્રીજા દેશના બંદરો દ્વારા શાંતિથી પાકિસ્તાન પહોંચી રહ્યો છે. તેના વિશ્લેષણના આધારે, થિંક ટેન્કે કહ્યું છે કે ભારતીય કંપનીઓના માલને તળતીય પક્ષ કંપનીઓ દ્વારા બોન્ડેડ વેરહાઉસમાં ફરીથી લેબલ કરવામાં આવે છે અને તેમના વાસ્તવિક મૂળને છુપાવીને પાકિસ્તાન મોકલવામાં આવે છે.
GTRI ના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવના મતે, ભારતીય કંપનીઓ ઇન-ડાયરેક્ટ બંદરો દ્વારા પાકિસ્તાનમાં માલ મોકલે છે અને જો આપણે આખી પ્રક્રિયા પર નજર કરીએ તો, એક સ્વતંત્ર કંપની દુબઈ, સિંગાપોર અને કોલંબો જેવા બંદરો પર માલ ઉતારે છે અને ઉત્પાદનને બોન્ડેડ વેરહાઉસમાં રાખે છે. આ બોન્ડેડ વેરહાઉસમાં, લેબલ અને દસ્તાવેજો બદલીને મૂળ દેશનો એક અલગ દેશ દર્શાવવામાં આવે છે. ઉદાહરણ દ્વારા સમજવા માટે, ભારતમાં ઉત્પાદિત માલ પર મેડ ઇન યુએઈ લેબલ લગાવી શકાય છે. આ ફેરફાર પછી, તેમને પાકિસ્તાન જેવા દેશોમાં મોકલવામાં આવે છે, જ્યાં ભારત સાથે સીધો વેપાર કરવાની મંજૂરી નથી.
આ રીતે, ભારતીય કંપનીઓ પાકિસ્તાન સાથે વેપાર પ્રતિબંધ હોવા છતાં, પાકિસ્તાનમાં તેમના ઉત્પાદનોનું પરિવહન અને વેચાણ ઊંચા ભાવે કરી શકે છે અને તે જ સમયે તેઓ વિવિધ તપાસમાંથી પણ બચી શકે છે.
પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત સરકારે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરીને અટારી ચેકપોસ્ટ બંધ કર્યા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે પહેલાથી જ નબળા રહેલા વ્યાપારિક સંબંધો વધુ ખરાબ થવાના છે. પાકિસ્તાને તમામ વેપાર સંબંધો સ્થગિત કરવાની પણ જાહેરાત કરી છે. રિપોર્ટ અનુસાર, જ્યારે ૨૦૧૯ માં પુલવામા આતંકવાદી હુમલો થયો હતો, ત્યારે તે પછી લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોને કારણે વેપારમાં ભારે ઘટાડો થયો હતો. જો આપણે આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, એપ્રિલ-જાન્યુઆરી ૨૦૨૪-૨૫માં ભારતની પાકિસ્તાનમાં નિકાસ ૪૪૭.૬૫ મિલિયન હતી અને આયાત ફક્ત ૦.૪૨ મિલિયન હતી, જ્યારે એપ્રિલ-જાન્યુઆરી ૨૦૨૩-૨૪માં, નિકાસ ૧.૧૮ બિલિયન અને આયાત ૨.૮૮ મિલિયન હતી.
અહીં તમને જણાવી દઈએ કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના વેપારમાં, ભારતમાંથી પાકિસ્તાનમાં મોટી માત્રામાં દવાઓ, રસાયણો, ફળો અને શાકભાજી, મરઘાંનો ખોરાક મોકલવામાં આવતો હતો. ભારત અને પાકિસ્તાનથી દેશમાં સૂકા ફળો, જીપ્સમ અને સિંધવ મીઠું સહિત ઘણી વસ્તુઓ આવતી હતી. (રર.ર)
(10:02 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
