30 એપ્રિલ 2025: પાકિસ્તાનમાં ચિનાબ નદી સુકાઈ જવાના અહેવાલો છે. સેટેલાઇટ છબીઓ દર્શાવે છે કે ભારતે સિંધુ જળ સંધિને સસ્પેન્ડ કર્યા પછી, પાકિસ્તાન પાણીની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે.

સિંધુ જળ સંધિ: જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં આતંકવાદી હુમલા પછી, ભારતે પાકિસ્તાન સામે અનેક કડક પગલાં લીધાં. તેમાંથી સૌથી કડક નિર્ણય સિંધુ જળ સંધિ (IWT) ને સસ્પેન્ડ કરવાનો હતો. તેની અસર પણ દેખાઈ રહી છે. ચેનાબ નદીની સેટેલાઇટ છબીઓ સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવી છે. તે IWT ને સસ્પેન્ડ કરતા પહેલા અને પછીની પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે. એવું જાણવા મળ્યું છે કે પાકિસ્તાનમાં ચિનાબ નદી સુકાઈ ગઈ છે. જો આ સાચું હોય, તો વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના IWT ને સસ્પેન્ડ કરવાના નિર્ણયના થોડા દિવસોમાં, પાકિસ્તાન તરસથી મરવાની સ્થિતિમાં પહોંચી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે.

ચિનાબ સિંધુ નદી પ્રણાલીની ત્રણ નદીઓમાંની એક છે, જેનું પાણી IWT મુજબ પાકિસ્તાનને આપવામાં આવે છે. અન્ય બે નદીઓ સિંધુ અને ઝેલમ છે. સેટેલાઇટ છબીઓ દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાનના પંજાબમાં સિયાલકોટની આસપાસ ચિનાબ નદી સુકાઈ રહી છે.

બે સેટેલાઇટ છબીઓ સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવી છે. એક છબી 26 એપ્રિલ 2025 ની છે. આ દિવસે, ભારતે પાકિસ્તાનને તાત્કાલિક અસરથી સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરવાના તેના નિર્ણયની જાણ કરી હતી. બીજી છબી 29 એપ્રિલની છે. તે સ્પષ્ટપણે દેખાય છે કે નદીમાં ખૂબ જ ઓછું પાણી છે.

સરહદ પાર આતંકવાદ સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ભારતના અધિકારોને અવરોધે છે

પાકિસ્તાનને લખેલા પત્રમાં, ભારતના જળ સંસાધન સચિવ દેબાશ્રી મુખર્જીએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન દ્વારા જમ્મુ અને કાશ્મીરને નિશાન બનાવીને ચાલુ રાખેલ સરહદ પાર આતંકવાદ સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ભારતના અધિકારોને અવરોધે છે. સદ્ભાવનાથી સંધિનું પાલન કરવાની જવાબદારી સંધિ માટે મૂળભૂત છે. પાકિસ્તાન જમ્મુ અને કાશ્મીરને લક્ષ્ય બનાવીને સરહદ પાર આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. આનાથી સર્જાયેલી સુરક્ષા અનિશ્ચિતતાઓએ સંધિ હેઠળ ભારતના અધિકારોના સંપૂર્ણ ઉપયોગને સીધો અવરોધ આપ્યો છે.

ભારતે પાકિસ્તાન પર કલમ ​​XII(3) હેઠળ જરૂરી સુધારાઓ માટે વાટાઘાટો કરવાનો ઇનકાર કરીને સંધિનું ઉલ્લંઘન કરવાનો પણ આરોપ મૂક્યો હતો. "પાકિસ્તાને સંધિ હેઠળ વાટાઘાટો કરવાની ભારતની વિનંતીનો જવાબ આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે. આ સંધિનું ઉલ્લંઘન છે. ભારત સરકારે નિર્ણય લીધો છે કે 1960 ની સિંધુ જળ સંધિ તાત્કાલિક અસરથી સ્થગિત કરવામાં આવશે," પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે.

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે 1960 માં સિંધુ જળ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. તે વિશ્વ બેંક દ્વારા મધ્યસ્થી કરવામાં આવી હતી. તે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સિંધુ નદી અને તેની ઉપનદીઓના પાણીના વહેંચણી અને ઉપયોગનું નિયમન કરે છે. સિંધુ નદી પ્રણાલીમાં મુખ્ય નદી સિંધુ અને તેની ઉપનદીઓનો સમાવેશ થાય છે.

રાવી, બિયાસ, સતલજ, ઝેલમ અને ચિનાબ તેની ડાબા કાંઠાની ઉપનદીઓ છે. કાબુલ નદી જમણા કાંઠાની ઉપનદી છે. તે ભારતીય પ્રદેશમાંથી વહેતી નથી. રાવી, બિયાસ અને સતલજને સામૂહિક રીતે પૂર્વીય નદીઓ કહેવામાં આવે છે. સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબને પશ્ચિમી નદીઓ કહેવામાં આવે છે. આ નદી પ્રણાલીનું પાણી ભારત અને પાકિસ્તાન બંને માટે મહત્વપૂર્ણ છે. પાકની સિંચાઈથી લઈને પીવાના પાણી સુધી દરેક વસ્તુ માટે પાકિસ્તાન સિંધુ નદી પર નિર્ભર છે.